Кіріспе

Sims класының эсминшісі USS Hughes (DD 410) – Екінші дүниежүзілік соғыс кезеңінде АҚШ Әскери-теңіз күштерінде қызмет еткен.

Есімдес

Эдвард Мерит Хьюз 1850 жылдың 28 қаңтарында Огайо штатының Локборн қаласында саудагер Абрам А. Хьюздің ұлы болып дүниеге келген. Ол 1866 жылы АҚШ Әскери-теңіз академиясына қабылданды және 1870 жылдың 7 маусымында бітірді. Ол мічман, мастер, лейтенант, лейтенант-коммандер шендерін өтті және 1901 жылдың 3 наурызында командир болып тағайындалды. Бірнеше кемеде және жағалаудағы базаларда қызметтен кейін, ол Испания-Америка соғысында мансабының шыңына жетті. Манила шығанағы шайқасы кезінде "Petrel" кемесінің аға офицері болды. Шайқас аяқталғаннан кейін ол кішкентай қайыққа командалық етіп, Кавите портындағы бес испандық кемені басып алып, өртеп жіберді. Бұл олардың жарықтандырғыш құрылғылары орнатылғандығы туралы есептерге қарамастан, және жақын маңдағы үлкен және жауынгерлік дайын күштең алдында жасалды. Осы оқиғада көрсеткен батылдығы мен ерекше қызметі үшін ол бес саты жоғары көтерілді. Оның командирі кейін былай деп жазды: "Лейтенант Хьюздің жаудың суға батқан кемелерін жақсы қаруланған, бірақ рухтан мұңды күштердің алдында өртеп жіберуі сол күнгі шайқастағы ең көрнекті ерлік әрекеті болды".

Құрылыс және іске қосу

Хьюз кемесі 1937 жылдың 15 қыркүйегінде Мэн штатының Бат қаласындағы Бат темір зауытында салынды; 1939 жылдың 17 маусымында суға түсірілді; Коммандер Хьюздің жесірі, Эдуард М. Хьюз әйелдігімен демеушілік етілді және 1939 жылдың 21 қыркүйегінде Бостон теңіз кемежайында, лейтенант-коммандер Дональд Дж. Рэмси басқаруымен қолданысқа кірістірілді.

Соғыс аралық кезең

Мексика шығанағында сынақтан өткеннен кейін Хьюз Атлантика флотына қосылды. 1940 жылдың шілдесінен 1941 жылдың желтоқсанына дейін Хьюз Атлантикада қызмет етті, бастапқыда Мартиника жағалауында Виши Франциясының күштерін бақылап, кейін Исландия маңында бейтараптық патрулінде болды. Осы кезеңде ол британдық конвойді бүкіл Англияға дейін сүйемелдеген алғашқы американ эсминеці атанды.

Екінші дүниежүзілік соғыс

Перл-Харборға шабуылдан кейін Тынық мұхитында соғыс кемелері өте қажет болды. Хьюз 1941 жылдың 18 желтоқсанында Вирджиния штатының Норфолк қаласынан шығып, 30 желтоқсанда Калифорния штатының Сан-Диего қаласына Йорктаунмен бірге жетті. 1942 жылдың 12 қаңтарында Сан-Диегодан Самоаға күш-жабдықтар әкелетін кемелерге сүйемелдеп шықты. Содан кейін Хьюз Самоадан Йорктаун айналасында құрылған соққылаушы күш құрамына кірді. Ол Жалюит, Макин, Мили және Кантон аралдарына шабуыл жасағанда, содан кейін Лексингтон мен Йорктаунның 17-ші (TF17) жұмыс тобына қосылды, ол 1942 жылдың 10 наурызында Лае мен Саламауадағы жапондық базаларға шабуыл жасады. Коралл теңізіндегі шайқасты өткізіп жіберіп, Нумеяға отын тасымалдайтын танкерді сүйемелдеп жүргенде, Хьюз Перл-Харборға жетіп, Мидуэй шайқасына қатысты. Хьюз, осы шайқас кезінде Йорктаунды қорғап, екі торпедалық ұшақты атып түсірді және тағы екеуін атып түсіруге көмектесті. 4 маусымда Йорктаунға соққы тигеннен кейін, Хьюз оны тұтқындауға жол бермеу үшін түн бойы сергек болды. 6 маусымда кемеге торпеда түсіріліп, Хьюз шабуылшыны тереңдіктегі зарядтармен зақымдады, ал Йорктаун келесі күні батқанда, оның құтқарылғандарын құтқарып алды. Ұзақ уақыт конвойды сүйемелдегеннен кейін ол Гуадалканалдағы американдық күштерге қосылды, онда ол наурыз бойы Хорнетке қарады. Санта-Круз шайқасы кезінде Хьюз бір жапон ұшағын атып, тағы екеуін құлатуға көмектесті. "Хорнет" батыл күш салғанға қарамастан, 1942 жылдың 27 қазанында соққыға ұшырап, суға батып кетті. 1942 жылдың 10 қарашасында TF 16-ға қосылған Хьюз Гуадалканал теңіз шайқасына "Энтерпрайз" кемесімен қатысты. Хьюз 1943 жылдың ақпан айының соңына дейін тексеру жұмыстарын жалғастырды. Жөндеуден кейін Хьюз Оңтүстік Тынық мұхитынан бөлініп, Перл-Харборға жөнелтілді. Ол 1943 жылдың 18 сәуірінде Алеут аралдарына жөнелтілді. 6-22 шілде аралығында Кисканы бомбалау оның солтүстік судағы айларының ең жоғары нүктесі болды. Киска басып алынғаннан кейін Хьюз 25 тамызда Сан-Францискоға (Калифорния) жөндеуге кетті. Жөндеуден кейін Хьюз 1943 жылдың 26 қазанында Гилберт аралдарына шабуылға дайындалу үшін Перл-Харборға жөнелтілді. 10 қарашада Маккин атолына шабуыл жасауды қамтитын эскорт тасымалдаушыларына арналған экранның бір бөлігі ретінде жөнелді. 24 қарашада Лиском шығанағы батып кеткенде, Хьюз 152 тірі қалғандарды құтқарып алды. Ол 27 қарашада тасымалдау тобын тексеруді бастады, 2 күннен кейін Перл-Харборға жөнелді және 1943 жылдың 7 желтоқсанында сонда келді. 1944 жылдың 13 қаңтарында Хьюз TF 53-ке Маршалл аралдарына шабуылға қосылды. Ол 1944 жылдың 3-11 ақпанында шабуылға дейін әскери қызметке қатысты. 1944 жылдың 31 наурызында Палаусқа қарсы соққы кезінде деминант сопровождаушы кемелерге қолдау көрсетуді жалғастырды. Хьюз 1944 жылдың 23 сәуірінде Голландияға, Жаңа Гвинеяға шабуылға қатысты, ол Аитапе мен Танахмера шығанағына қону үшін әуеден қорғаныс берген эскорт тасымалдаушы тобының экраны ретінде әрекет етті. Хьюз жаңа Гвинеядан тыс жерде 7-ші флоттың конвойды сүйемелдеу және отты қолдау кемесі ретінде 25 қыркүйекке дейін болды, ол Филиппинге шабуылға шықты. Осы уақыт ішінде Хьюз Биак, Ноемфур, Сенсапор мысығы және Моротайға шабуылға қатысып, соңғы наурыз кезінде контр-адмирал Уильям М. Фехтелердің флагманы болды. Лейте аралына шабуыл кезінде Хьюз контр-адмирал Артур Дьюи Струблдің флагманы болды, ол Лейте шығанағына кіретін қақпаны күзететін Динигат және Хомохон аралдарын басып алу үшін бөлінген шағын топқа басшылық етті. Осы операцияның сәтті аяқталуынан кейін Хьюз Филиппинге бағытталған конвойларды тексеріп, 1944 жылдың 6 желтоқсанына дейін Жаңа Гвинеяға жиі сапар шегіп, Адмирал Струблге қайта кіріп, Лейтедегі Ормок шығанағына шабуылға шықты. Осы операциядан кейін Хьюз Лейте аралының оңтүстік шетінде пикетші деструктор ретінде қызмет етіп жүрген кезде 1944 жылдың 10 желтоқсанында камикадзеге ұшырады. Оның қаза тапқандары мен жарақат алғандарының саны жиырма үшке жетті. Бір машина бөлмесі қиратылған және басқа машиналардың көп бөлігі жойылған Хьюз Лейтедегі Сан-Педро шығанағына сүйретілді. Уақытша жөндеуден кейін ол 19 желтоқсанда Жаңа Гвинеядағы Гумбольдт шығанағына жөнелтілді, Перл-Харборға бара жолда. Кеме тағы да жөндеуден өтіп, 2 ақпанда Сан-Францискоға жетті. Хьюз келесі 3 ай бойы сол жерде болып, күрделі жөндеуден өтті. Ұзақ уақыт сынақтан өткеннен кейін Хьюз жауынгерлік дайындыққа ие болып, 1945 жылдың 4 маусымында Алеут аралдарындағы Адак аралына жөнелтілді. Солтүстік Тынық мұхит күштеріне тағайындалған ол соғыстың соңына дейін жау кемелерін мазалап, жапондық базаларды бомбалады. Хьюз содан кейін Солтүстік Хонсюден тыс жердегі патрульдік күштің бір бөлігі ретінде қызмет етті, 20 қазанға дейін босатылды. Ол 10 күннен кейін 2-ші эсминецтер эскадрильясымен АҚШ-қа жөнелді. Ол 1946 жылдың 28 тамызында демобилизацияланды және "Кроссроудс" операциясының атомдық бомбалық сынағында нысаналық кеме ретінде пайдаланылды. Сынақтан кейін ол теңізге сүйретіліп, 1948 жылдың 16 қазанында Кваджалейн жанында батырылды және 1948 жылдың 26 қарашасында Теңіз кеме тізілімінен шығарылды.

Марапаттар

Хьюз Екінші дүниежүзілік соғыстағы қызметі үшін 14 шайқас жұлдызын алды.

Көркем шығармаларда

2003 жылғы «Нормандиядағы құпия қарулар» видео ойынында USS Hughes, Мидуэй шайқасында USS Yorktown авианосегін сүйемелдеген кемелердің бірі ретінде бейнеленген.