Центропомус балықтары: түрлері мен сипаттамалары

Кіріспе

Балықтар туысы

Centropomus – Centropomidae тұқымдасына жататын, көбінесе теңізде тіршілік ететін балықтар туысы. Типтік түрі – Centropomus undecimalis, жалпы снук. Көбінесе снук немесе робало деп танылатын Centropomus түрлері Атлант мұхитының батысы мен Тынық мұхитының шығысындағы тропикалық және субтропикалық суларда таралған. 2004 жылға дейін үш туысты қамтитын Latinae қосалқы туысы Centropomidae құрамына кірген; кейіннен ол отбасы деңгейіне көтеріліп, Latidae деп атау алынды, себебі кладистік талдау ескі Centropomidae парафилетикалық екенін көрсетті. Осының нәтижесінде Centropomus осы отбасының жалғыз қалған туысы болып табылады. Бұл балықтар аңшылық және тағамдық мақсатта кеңінен қолданылады. Жоғарғы креда кезеңінен бастап, центропомидтер әдеттегі перкоид пішініне ие, екі бөліктен тұратын арқа қанаттары, құйрығына дейін созылатын бүйірлік сызығы және көбінесе басының иілуімен ерекшеленеді. Олардың ұзындығы әртүрлі, тропикалық және субтропикалық суларда кездеседі. Снук түрлерінің максималды ұзындығы шамамен 1,0 – 26 кг (2,2 – 57 фунт) салмаққа жетеді. Коралды рифтерден бастап, су сағалары мен мангр батпақтарына дейінгі әртүрлі ортада тіршілік ететін снуктер хищниктер, негізінен қыбыршақтылар мен басқа балықтармен қоректенеді. Көптеген снук түрлері коммерциялық және ойын балықтары ретінде маңызды. Centropomus атауы грек тілінен келген κέντρον (орталық, осы мағынада "ұшты") және πώμα (қақпақ, тығын, жегі) сөздерінен құралған. Робало немесе снук – Centropomidae тұқымдасы мен Centropomus туысына жататын әлемдік деңгейдегі аңшылық балықтары, олар ұшқыр балық аулаушылар мен спорттық балық аулау чартерлері үшін өте танымал. Қазіргі уақытта Атлант мұхитында алты және Тынық мұхитында алты түр ғылыми тұрғыдан жарамды деп танылған. Олардың барлығы Орталық Америкада кездеседі және барлығы өте жақсы аң балықтары. Панама каналы арқылы Атлантикадан Тынық мұхитына немесе керісінше түрлердің өтуіне ешқандай дәлел табылған жоқ. Барлық снук түрлері тұщы және тұзды суда тіршілік етуге қабілетті және Панама каналының ажырамас бөлігі болып табылатын Гатун көліне маусымдық түрде көшіп барады. 12 түрдің ішінде тек төртеуі 10 фунттан асатын мөлшерге жетеді – екі Атлантика түрі (C. undecimalis және C. poeyi) және екі Тынық мұхиты түрі (C. viridis және C. nigrescens). Кішкентай снуктардың сегіз түрі әдетте 6 фунттан кем болады және оларды анальдық омыртқаларының, анальдық қанаттарының пішіні және дене пішіні бойынша төрт үлкен түрден оңай ажыратуға болады. Төрт ірі түр олардың ұзын, тар дене пішінімен берілген, көбірек ағынды сыртқы түрінен бірден таниды. Көптеген жеке түрлер бір-біріне өте ұқсас, тіпті бірдей немесе әртүрлі мұхиттардан болса да; сәйкестендіруді сарапшыларға қалдыру дұрыс. Атлантикадағы екі ірі түр (C. undecimalis және C. poeyi) сыртқы келбеті жағынан бір-біріне ұқсас. Оларды әдетте тек жақ рактер санымен ерекшелеуге болады. Робало немесе жалпы снук (C. undecimalis) әдетте 11-13 нестандартты жаңқалы рактерге ие, ал мексикалық снук (C. poeyi) көбінесе 15-18 нестандартты жаңқалы рактерге ие. Тынық мұхитындағы робало-нато немесе ақ снук (C. viridis) де қарапайым снукқа өте ұқсас. Олардың мінез-құлқы, көбеюі, өсуі және күресуі дерлік бірдей. Қызығы, зертханада өсірілген қарақұйрық құйрығының мысалдарында омыртқалардың, қанаттардың және жаңқалардың санында жабайы табиғатта байқалмаған өзгерістер байқалды. Бұл өзгерістер диета мен өсу жылдамдығына байланысты деп болжануда. Гатун көлінде ауланған үлкен робалолар көбінесе шатасу тудырады. IGFA әлемдік рекордтық талаптарды бекіту үшін түрді тағайындалған органмен тексеруді талап етеді. Тынық мұхитында кездесетін үлкен робалолардың екі түрін бір-бірінен ажырату оңайырақ. Robalo redondo немесе қара снук (C. nigrescens) C. viridis-пен салыстырғанда үш көзге көрінетін ерекшеліктерімен ерекшеленеді. C. nigrescens денесі ұқсас ұзын болса да, жалпы сыртқы түрі бойынша дөңгелек және ауыр, ортасынан C. viridis-ке қарағанда қалың. C. nigrescens-тің басы үлкен және барлық робалоларға тән төменгі жауы C. viridis-ке қарағанда әлдеқайда аз көрінеді. Ең бастысы, C. nigrescens-тің төртінші арқалық омыртқасы үшіншісінен биік. Екі түрдің де алғашқы екі арқа тікенегі көз тартарлық емес. Үлкен үлгінікінде бұл алғашқы екі тікеннің ұзындығы тек 1/4 дюйм, ал үшінші тікеннің ұзындығы 2 дюймнен асады. Сондықтан, егер бірінші ұзын арқалық омыртқа барлық басқаларына қарағанда ұзын болса, онда бұл C. viridis, ал егер бірінші ұзын арқалық омыртқа екінші ұзын арқалық омыртқадан қысқа болса, онда бұл C. nigrescens.

Centropomus is a genus of predominantly marine fish comprising the family Centropomidae. The type species is Centropomus undecimalis, the common snook. Commonly known as snooks or róbalos, the Centropomus species are native to tropical and subtropical waters of the western Atlantic and eastern Pacific Oceans. Prior to 2004, the subfamily Latinae, which contained three genera, was placed within the Centropomidae; this has since been raised to the family level and renamed Latidae because a cladistic analysis showed the old Centropomidae to be paraphyletic. This has left Centropomus as the only remaining genus in this family. These are popular game and food fish. Dating from the upper Cretaceous, the centropomids are of typical percoid shape, distinguished by having two part dorsal fins, a lateral line that extends onto the tail, and frequently, a concave shape to the head. They range from in length and are found in tropical and subtropical waters. The snook species range in maximum length from about , with maximum recorded weights of 1.0 – 26 kg (2.2 – 57 lb). Occurring in a variety of habitats ranging from coral reefs to estuaries and mangrove swamps, the snooks are carnivorous, feeding primarily on crustaceans and other fishes. Many of the snooks are important as commercial food fish and as game fish. The generic name Centropomus derives from the Greek κέντρον (centre, in this sense "sting") and πώμα (cover, plug, operculum). Róbalo or snook are world renowned game fish of the family Centropomidae and genus Centropomus that are much sought after by fly fishing enthusiasts and sportfishing charters. Six Atlantic and six Pacific Ocean species are currently recognized as scientifically valid. All are known to inhabit Central America and all are excellent gamefish. No evidence has been found of the individual species crossing from the Atlantic to the Pacific or vice versa through the Panama Canal. All snook species are capable of inhabiting both fresh and saltwater and are known to seasonally occupy Gatun Lake, which forms a water bridge connecting the Atlantic and Pacific Oceans as an integral part of the Panama Canal. Of the 12 species, only four are known to reach sizes in excess of 10 lb – two Atlantic species (C. undecimalis and C. poeyi) and two Pacific species (C. viridis and C. nigrescens). The eight species of smaller snooks usually grow to less than 6 lb and can be readily distinguished by from the four larger species by their noticeably longer anal spine, anal fin configuration, and body shape. The four large species are immediately recognizable by their more streamlined appearance given by their longer, narrower body shape. Many individual species bear a close resemblance to one another, although they may be from the same or different oceans; identification is better left up to experts. The two Atlantic large species (C. undecimalis and C. poeyi) are virtually identical in appearance. They can usually only be distinguished by the number of gill rakers each possesses. The robalo or common snook (C. undecimalis) commonly has 11 to 13 non rudimentary gill rakers and the Mexican snook (C. poeyi) is most often found to possess 15 to 18 non rudimentary gill rakers. The Pacific robalo nato or white snook (C. viridis) is also a dead ringer for the common snook. The distinguishing feature is also the non rudimentary gill raker count with 13 to 15 for the white snook. They act, breed, grow, and fight virtually the same. Curiously, laboratory reared specimens of the common snook showed meristic variations in vertebrae, fin ray, and gill raker numbers not observed in specimens from the wild. These variations are suspected to be due to diet and growth rates. Large robalo caught in Lake Gatun invariably cause a wealth of confusion. The IGFA requires verification of the species by a designated authority for world record claims. The two Pacific species of large robalo are somewhat easier to distinguish. The robalo redondo or black snook (C. nigrescens) can be differentiated by three visually apparent characteristics when compared to the C. viridis
The body of C. nigrescens, while similarly elongated, is rounder and heavier in general appearance, being thicker through the middle than C. viridis. The head of C. nigrescens is bigger and the undershot jaw, characteristic of all róbalo, is far less pronounced than in C. viridis. Most importantly, the fourth dorsal spine of C. nigrescens is taller than the third. In both species, the first two dorsal spines are hardly noticeable. In large specimens, these first two spines are only a quarter of an inch long, while the third spine is over two inches in length. Therefore, if the first long dorsal spine is longer than all the others, it is a C. viridis, but if the first long dorsal spine is shorter than the second long dorsal spine it is a C. nigrescens.

Түрлер

Қарулы снук, C. armatus Gill, 1863
Қылышқан снук, C. ensiferus Poey, 1860
Ира снукі, C. irae Carvalho Files, Oliviera, Soares & Araripe, 2019
Қара түймелі снук, C. medius Günther, 1864
Гвиана снукі, C. mexicanus Bocourt, 1868
Қара снук, C. nigrescens Günther, 1864
Майлы снук, C. parallelus Poey, 1860
Тарпон снукі, C. pectinatus Poey, 1860
Мексикалық снук, C. poeyi Chávez, 1961
Сары түймелі снук, C. robalito Jordan & Gilbert, 1882
Жалпы снук, C. undecimalis (Bloch, 1792)
Біріккен снук, C. unionensis Bocourt, 1868
Ақ снук, C. viridis Lockington, 1877

Мәдениетте

АҚШ Теңіз күштерінің USS Robalo және USS Snook су асты кемелері жалпы снук балығының құрметіне аталған.