Кіріспе

Канадалық-американдық теориялық физик Марк Брайан Уайз (9 қараша 1953 жылы Монреаль, Квебекте туған) – канадалық-американдық теориялық физик. Ол элементар бөлшектер физикасы және космология салаларында зерттеулер жүргізді. Ол ауыр кварктардың тиімді теориясын (HQET) дамытудағы рөлімен әйгілі, бұл теория күшті ядролық өзара әрекеттесулер теориясындағы шешілмейтін проблемалар бойынша болжамдар жасауға физиктерге мүмкіндік беретін математикалық формализм. Ол сонымен қатар қаржы және тәуекелді бағалау саласындағы математикалық модельдер бойынша жұмыстар жариялаған.

Өмірбаян

Уайз Монреаль қаласында, Квебек провинциясында, Канадада дүниеге келген. Торонто университетінде білім алған (B. S., 1976; M. S., 1977) және Стэнфорд университетінде (Ph. D., 1980) оқыған. Студент кезінде ол Торонто профессоры Линн Трейнормен бірлесіп физикадағы математикалық әдістер туралы кітап жазған. Стэнфордтағы аспирантура жетекшісі Фред Гилманмен бірге Уайз кварк моделінің эксперименталдық болжамдары туралы бірнеше маңызды мақалалар жазды. 1980-1983 жылдары Уайз Гарвард қоғамының кіші ғылыми қызметкері болды. Содан бері ол Калифорния технология институтында (Caltech) жұмыс істеп келеді. Уайз қазіргі таңда Caltech-те жоғары энергиялық физика профессоры, Америка физика қоғамының мүшесі (2003), Америка өнер және ғылым академиясының және Ұлттық ғылым академиясының мүшесі. 1984-1987 жылдары Альфред П. Слоан қорының стипендиясын алған. 2001 жылы Натан Исгур және Михаил Волошинмен бірге теориялық бөлшектер физикасы саласындағы Сакурай сыйлығымен марапатталды, "ауыр кварк массасының кеңеюін құру және кванттық хромодинамикада ауыр кварк симметриясын ашқандары үшін, бұл c және b хош иісті адрондардың ыдырауының сандық теориясын жасауға әкелді". Ол үштен астам ондаған аспиранттарға жетекшілік еткен. Уайз "Темір адам 2" фильмінің ғылыми консультанты болды.

Шығармалары

Физикалық тұжырымдамадан математикалық құрылымға дейін: теориялық физикаға кіріспе, Линн Э. Х. Трейнормен (1979). Ауыр кварк физикасы, Анеш В. Манохармен (2000).