Кіріспе
Корея соғысының қытай көктемгі шабуылы кезінде болған ірі қақтығыс, Кореяға жапон шапқыншылығы кезінде (1592–1598) осыған ұқсас атаумен аталған шайқас. Имджин өзенінің шайқасы, сондай-ақ Оңтүстік Кореяда Солмари шайқасы немесе Глостер төбесі шайқасы (글로스터 고지 전투) деп, ал Қытайда Сюэмали шайқасы деп аталады. Бұл шайқас Корея соғысы кезінде 1951 жылдың 22-25 сәуірінде өтті. Қытай Халықтық ерікті армиясы (ҚХА) Оңтүстік Кореяның астанасы Сеулді қайтарып алу мақсатымен Имджин өзенінің төменгі ағысында Біріккен Ұлттар Ұйымының (БҰҰ) позицияларына шабуыл жасады. Шабуыл Қытайдың көктемгі шабуылының бір бөлігі болды, оның мақсаты – 1951 жылдың қаңтар-наурызындағы БҰҰ-ның сәтті қарсы шабуылдарынан кейін, Канзас сызығында БҰҰ күштерінің 38-паралельден тысқары орналасуына мүмкіндік бергеннен кейін, майдан даласындағы бастамашылықты қайтару еді. БҰҰ желісіндегі шайқас болған бөлікті негізінен Ұлыбританияның 29-шы жаяу әскер бригадасы қорғады, оған үш британдық және бір бельгиялық жаяу әскер батальоны (Бельгиялық БҰҰ күштері) және танктер мен артиллерия қолдау көрсетті. Жаудың күші сан жағынан әлдеқайда басым болғанына қарамастан, бригада үш күн бойы өз позицияларын ұстап тұрды. 29-шы жаяу әскер бригадасының бөлімшелері кері шегінуге мәжбүр болған кезде, олардың Имджин өзенінің шайқасындағы әрекеттері, басқа БҰҰ күштерімен бірге, мысалы Капьон шайқасындағы әрекеттері, ҚХА шабуылының күшін әлсіретіп, БҰҰ күштеріне Сеулдің солтүстігіндегі дайындалған қорғаныс позицияларына шегінуге мүмкіндік берді, онда ҚХА тоқтатылды. Бұл шайқас көбінесе "Сеулді сақтап қалған шайқас" деп аталады. "Көлемі шағын болғанымен, шайқастың қатыгездігі әлемнің назарын аударды", әсіресе 1-ші Глостершир полкінің тағдыры, олар саны жағынан кем болды және ақырында 235-ші төбедегі қытай күштерімен қоршалып алынды, бұл төбе Глостер төбесі деп белгілі болды. Глостершир батальонының тұруы, 29-шы бригаданың Имджин өзенінің шайқасындағы басқа да әрекеттерімен бірге, британдық әскери тарихы мен дәстүрінің маңызды бөлігіне айналды.
the similarly named battle during the [[Japanese invasions of Korea (1592–1598)
The Battle of the Imjin River , also known as the Battle of Solma ri or Battle of Gloster Hill (글로스터 고지 전투) in South Korea, or as Battle of Xuemali in China, took place 22–25 April 1951 during the Korean War. Troops from the Chinese People's Volunteer Army (PVA) attacked United Nations Command (UN) positions on the lower Imjin River in an attempt to achieve a breakthrough and recapture the South Korean capital Seoul. The attack was part of the Chinese Spring Offensive, the aim of which was to regain the initiative on the battlefield after a series of successful UN counter offensives in January–March 1951 had allowed UN forces to establish themselves beyond the 38th Parallel at the Kansas Line. The section of the UN line where the battle took place was defended primarily by British forces of the 29th Infantry Brigade, consisting of three British and one Belgian infantry battalions (Belgian United Nations Command) supported by tanks and artillery. Despite facing a greatly numerically superior enemy, the brigade held its general positions for three days. When the units of the 29th Infantry Brigade were ultimately forced to fall back, their actions in the Battle of the Imjin River together with those of other UN forces, for example in the Battle of Kapyong, had blunted the impetus of the PVA offensive and allowed UN forces to retreat to prepared defensive positions north of Seoul, where the PVA were halted. It is often known as the "Battle that saved Seoul." "Though minor in scale, the battle's ferocity caught the imagination of the world", especially the fate of the 1st Battalion, The Gloucestershire Regiment, which was outnumbered and eventually surrounded by Chinese forces on Hill 235, a feature that became known as Gloster Hill. The stand of the Gloucestershire battalion, together with other actions of the 29th Brigade in the Battle of the Imjin River, has become an important part of British military history and tradition.
Өмірбаян
1950 жылы 25 маусымда Кеңес Одағының қолдауымен Солтүстік Кореяның Оңтүстік Кореяға басып кіргенінен кейін, БҰҰ қарсы шабуылы Солтүстік Кореяның Қытаймен шекарасына жетті. Өзінің қауіпсіздігіне қатысты алаңдаушылықты айта отырып, Қытай бұрыннан-ақ шекараға жеткізілген әскерлерін қолданысқа енгізіп, 1950 жылдың 3 қарашасы мен 1951 жылдың 24 қаңтары аралығында үш шабуыл жасады. Бұл шабуылдар БҰҰ күштерін Солтүстік және Оңтүстік Корея арасындағы 38-ші параллель бойымен бастапқы шекарадан оңтүстікке қарай ықпал етіп, Сеулді басып алды. Ақпан айының ортасындағы төртінші шабуылды БҰҰ күштері Чипьонни шайқасында және Вонжу шайқасының үшінші кезеңінде тоқтатты. Ақпан айының соңында БҰҰ бірқатар шабуылдық операцияларды бастады, 15 наурызда Сеулді қайта басып алып, майдан шебін солтүстікке қарай жылжытты. Сәуір айының басында "Көте" операциясы майданды төменгі Имджин өзенінен бастап, шығысқа қарай Хвачхон су қоймасына және шығыс жағалаудағы Янган аймағына дейін, "Канзас желісі" деп аталатын жерге орналастырды. Ал, "Қорқытсыз" операциясы Имджин өзенінің қисықтары мен Хвачхон су қоймасы арасындағы шығыңқы бөлікті кеңейтіп, оны "Юта желісі" деп атады.
БҰҰ күштері
22 сәуірде батыстағы фронт сызығы Канзас және Юта сызықтары бойынша АҚШ армиясының I корпусымен қорғалды, құрамында батыстан шығысқа қарай Оңтүстік Корея Республикасы армиясының 1-ші дивизиясы, АҚШ 3-ші дивизиясы (ілесінде британдық 29-шы бригада), АҚШ 25-ші дивизиясы (ілесінде түрік бригадасы) және АҚШ 24-ші дивизиясы болды. Бригадир Том Броди басқаратын 29-шы жаяу әскер бригадасы подполковник Джеймс Карне басқаратын Глостершир полкінің 1-ші батальонынан (Глостерлер), подполковник Кингсли Фостер басқаратын Корольдік Нортумберленд фюзилерлерінің 1-ші батальонынан, майор Джеральд Рикорд уақытша басқаратын Корольдік Ольстер мылтықтарының 1-ші батальонынан және подполковник Альберт Крей басқаратын Бельгия батальонынан (700 адам) тұрды. Бригадаға подполковник МТ Янг басқаратын 45-ші Корольдік далалық артиллерия полкінің 25 фунттық зеңбіректерi, 170-ші тәуелсіз миномет батареясының 4,2 дюймдік минометтері, майор Генри Хут басқаратын 8-ші Корольдік Ирландия гусарларының C эскадрильясының «Центурион» танктері және 55-ші Корольдік инженерлер эскадрильясы қолдау көрсетті. 29-шы бригаданың төрт батальоны 19 километрлік фронтты қамтыды. Қолда бар күштермен үздіксіз қорғаныс шебін құру мүмкін болмағандықтан, бөлімдер арасындағы аралықтарды қабылдауға тура келді. «Бригадир Броди өз әскерін негізгі төбелерге шоғырланған жеке бөлімдерге орналастыруға шешім қабылдады». Сол жақтан Глостерлер ROK 1-ші дивизиясынан 2 километр шығысқа қарай Имджин өзеніндегі броды қорғады; Фюзилерлер Глостерлерден 3 километр солтүстік-шығысқа қарай орналасты; оң жақтағы 194-ші биіктікке орналасқан бельгиялықтар 29-шы бригаданың өзеннің солтүстігіндегі жалғыз бөлімі болды. Олардың бригаданың қалған бөлігімен байланысы шамамен 1 километр қашықтықтағы екі понтондық көпір арқылы сақталды. Бұл көпірлер бельгиялықтарды 29-шы бригаданың негізгі жабдықтау және байланыс жолы – 11-жолмен байланыстырды. Мылтықшылар бригаданың резерві ретінде 11-жол бойында орналасты. Британдықтар позицияны ұзақ уақытқа ұстап тұруды күтпегендіктен, кең ауқымды қорғаныс дайындықтары аяқталған жоқ. Миналық далалар, терең бекіністер немесе кең сым тораптары салынбады. Имджин өзеніндегі британдық позициялар «қауіпсіз» деп есептелді, бірақ шабуыл жағдайында осал болар еді.
Қытай әскерлері
ПВА және Солтүстік Кореяның Корея халық армиясының (KPA) майдан күштерінің бас қолбасшысы маршал Пэн Дехуай "америкалық 3-ші дивизияны, британдық 29-бригаданы және Корея Республикасы армиясының 1-ші дивизиясын жоюды жоспарлады, содан кейін американдық 24-ші және 25-ші дивизияларды жоя аламыз" деп мәлімдеді және Мао Цзэдунға Сеулді Май мерекесіне сыйлық ретінде беруге уәде берді. Осы мақсатқа жету үшін Пэн үш ПВА армия тобы мен КПА корпусын Сеулге шоғырландыруды жоспарлады, олардың жалпы саны 305 000 адамды құрады. III және IX армия топтары АҚШ 3-ші дивизиясының оң жақ қанатына және 24-ші және 25-ші дивизияларға Имжин өзенінің шығысында, солтүстікке бұрылатын Юта шебінде шабуыл жасауға тиіс болды. XIX армия тобы ПВА оң жақ қанатында, Имжин өзенінің батысында солтүстікке бұрылып, 3-ші дивизияның қалған бөлігіне және Корея Республикасы армиясының 1-ші дивизиясына шабуыл жасады. XIX армия тобының майданында КПА I корпусы мен ПВА 64-ші армиясы Корея Республикасы армиясының 1-ші дивизиясына шабуыл жасады, ал 63-ші армия сол жағынан шабуылдап, 29-шы бригадаға қарсы тұрды. 63-ші армия үш дивизиядан – 187-ші, 188-ші және 189-шы дивизиялардан тұрады, әр дивизия үш полктен, ал әр полк үш батальоннан құралды. 27 батальоннан тұратын 27 000 сарбаз 29-шы бригаданың төрт батальонына эшелонмен, бірінен кейін бірі шабуыл жасауға тиіс болды.
Бірінші түн
Соғыс 1951 жылғы 22 сәуір түнінде басталды. Өзеннің солтүстік жағалауындағы ҚХА патрулі 194-ші төбедегі бельгиялықтарды айналып өтіп, бельгиялықтардың сенген екі көпірге қарай шығысқа қарай жылжуды жалғастырды. 29-бригаданың резервіндегі күштер, 1-ші РУР, шамамен 22:00-де көпірді қамтамасыз ету үшін алға жылжыды, бірақ көп ұзамай өзеннен өтуге тырысқан ҚХА күштерімен шайқасты. Патшалық Ольстер мылтық әскері көпірлерді бақылауға қол жеткізе алмады. Бұл оқиға өзеннің солтүстік жағалауындағы бельгиялық батальонның 29-бригаданың қалған бөлігінен оқшаулану қаупі бар екенін көрсетті. Бастапқы патрульді жалғастырған ҚХА күштері 194-ші төбедегі бельгиялық позицияларына шабуыл жасады немесе көпірлерге қарай жылжуды жалғастырды. Имджин өзенін кесіп өте алғандар 257-ші төбеде, өзенге жақын және тікелей оңтүстікке орналасқан фузилердің оң артқы ротасы, Z ротасына шабуыл жасады. Өзен бойымен төмен ағысқа қарай, ҚХА күштері Имджин өзеніндегі суды кесіп өтіп, фузилердің сол жақ алдыңғы ротасы, X ротасына 152-ші төбеде шабуыл жасады. X ротасының 152-ші төбеден шегінуі Y ротасы үшін ауыр салдарға әкелді, ол төрт компания периметрімен белгіленген, төртбұрышты фузилер позициясының оң жақ алдыңғы бөлігін ұстап тұрды. Y ротасына тікелей шабуыл жасалмаса да, ҚХА күштері Z және X роталарын олардың позицияларынан ығыстырып, оның қанаттарына қауіп төндірді. 257 және 194-ші төбедегі жоғалған позицияларды қайтаруға жасалған британдық әрекеттер сәтсіз аяқталғаннан кейін Y ротасының позициясы тасталды, ал кері шегінуді 8-ші гусарлардың C эскадрильясы қамтамасыз етті. Бригаданың сол жағында Глостердің C ротасынан 17 сарбаз өзен жағалауында күтіп отырып, 559-шы полк, 187-ші дивизияның батальонының өзенді кесіп өтуге жасаған үш әрекетін тойтарды, содан кейін оқ-дәрісі таусылғанда және қарсыластар өзеннің арғы жағына жеткенде, ешқандай шығынсыз шегінді. Түнде Глостердің A және D роталарына шабуыл жасалды, ал 07:30-да A ротасы алтыға бірдей қарсыластармен шайқасып, Касл-Хиллдегі позициясынан ығыстырылды. Оны қайтаруға жасалған әрекет сәтсіз аяқталды, осы кезеңде лейтенант Филип Кертис жеке күшпен гранатамен ҚХА пулемет позициясын жойды, бірақ өзі пулеметтен атылған оқтардан қаза тапты. Ол қаза болғаннан кейін Виктория кресімен марапатталды.
29-бригаданың шегінуі
ПВА-ның Имджин бойындағы БҰҰ күштеріне жасаған үздіксіз қысымы, АҚШ-тың 65-ші жаяу әскерінің 1-ші және 3-ші батальондарының Глостерлерді құтқару үшін жоспарланған шабуылына кедері келтірді. Глостерлермен байланысуға жасалған танк тобының екі әрекеті сәтсіз аяқталғаннан кейін, Броди Карнеге қашып шығуға тырысу немесе капитуляциялау туралы шешімді қалдырды. 25 сәуірде сағат 08:00-де АҚШ I корпусы «Алтын А» жоспарын орындауға бұйрық бергендіктен, Глостерлерді құтқаруға қосымша әрекеттер жасалмады, бұл жоспар барлық күштерді оңтүстікке қарай, жаңа қорғаныс позициясына қайтаруды көздеді. I корпус берген бұйрыққа сәйкес, 8-ші гусарлардың танктері мен 55-ші эскадрильяның корольдік инженерлерімен қолдау көрсетілген фюзелиерлер, мылтықшылар және бельгиялықтар БҰҰ-ның келесі позициясына қауіпсіз түрде шегінді. Бельгиялықтар 29-шы бригаданың штабының батысы мен оңтүстік-батысындағы бекініс позицияларын басып алып, бригаданың қалған бөлімдеріне батальон позициялары арқылы кері шегінуге жағдай жасады. Дұшпанның күшті қысымы астындағы кері шегініс, PVA күштерінің шегіну бағытындағы биік жерлерге басымдығымен одан да қиындады; олар 29-шы бригаданың кез келген қимылын бақылап қана қоймай, шегінуші бөлімдерге ауыр шығын келтіре алды. Қаза тапқандардың арасында фюзелиерлердің командирі, подполковник Фостер болды, оның джипі PVA минометінен атыс алғанда қаза тапты. 8-ші гусарлар полкінің майоры Генри Хуттың айтуынша, шегініс «ұзақ және қанды тұзаққа» айналды. Кері шегініс кезінде артынан сақшыл болған Ольстердің B ротасы БҰҰ-ның келесі шебіне жеткенде, Глостерлерден басқа 29-шы бригаданың барлық бөлімдері шегінісін аяқтады.
235-ші төбедегі Глостерлер
Глостерлердің 235-ші төбедегі жағдайы, 29-шы бригаданың қалған бөлігі кері шегінуге бұйрық алғаннан кейін оларға қосылу мүмкіндігін бермеді. Тіпті 24 сәуірде батальонды құтқаруға жасалған сәтсіз әрекеттерге дейін, B және C роталары соншалықты ауыр қаза тапқандықтан, олар біріктіріліп, бір рота құрылды. Батальонды әуеден жабдықтау әрекеттері сәтсіз аяқталды. Қиын жағдайға қарамастан, Глостерлер 24 сәуірде және 24/25 сәуір түні бойы 235-ші төбедегі позицияларын ұстап тұрды. 25 сәуірдің таңында 45-ші жауынгерлік артиллериялық полкі енді артиллериялық қолдау көрсете алмады. Броди соңғы шешімді Карнеге қалдырғандықтан, Глостерлердің командирі 25 сәуір таңында "рота командирлеріне британдық шепке қолдарынан келгенше жетіп алуға бұйрық берді". Бірнеше күннен кейін майор Майк Харви басқаратын D ротасының қалдықтары ғана БҰҰ шебіне жетті. Батальонның қалған бөлігі қарсыластарына берілді, оның ішінде Карне бар 459 әскері тұтқынға алынды.
Ұрыстың маңызы
Егер PVA шабуылдың алғашқы кезеңдерінде табысқа жеткен болса, олар батыстан Корея Республикасының 1-ші дивизиясын, ал шығыстан 29-шы бригаданың АҚШ 3-ші жаяу әскер дивизиясын айналып өткен болар еді. Мұндай жағдай БҰҰ желісінің тұрақтылығына қауіп төндіріп, PVA-ның Сеулға шабуылдауының сәтті аяқталу мүмкіндігін арттырған болар еді. PVA бригаданың шашыраңқы орналасуынан және қорғанысқа дайындықтарының жетіспеуінен пайда тапқанмен, БҰҰ күштері одан әрі ілгерілеуді тоқтатар алдынан олар позицияларды басып ала алмады. Үш күнге созған шайқаста 29-шы бригаданың нық қарсыласуы PVA шабуылына елеулі кедергі келтірді, оның күші әлсіреп, аймақтағы БҰҰ күштеріне Сеулдің солтүстігіндегі No Name Line қорғаныс позициясына шегінуге мүмкіндік берді, осы жерде PVA/Корей Халық Армиясы тоқтатылды. Имджин өзеніндегі шайқастың ауқымы мен нәтижесі әртүрлі тарихнамалық дәстүрлерге сәйкес түрлі интерпретацияларға түсті. Қытайдың ресми тарихы бойынша, Қытайдың 63-ші армиясының Глостершир полкінің 1-ші батальонын жоюы маңызды жеңіс саналды, алайда 64-ші және 65-ші армиялардың британдық 29-шы тәуелсіз жаяу әскер бригадасын толығымен жоюға және Корея Республикасының 1-ші жаяу әскер дивизиясының қорғанысының кесірінен Сеулды басып алуға қол жеткізе алмауы ауыр сәтсіздік болды. Екінші жағынан, Оңтүстік Кореяның Имджин өзеніндегі шайқасқа қосқан үлесі ресми Оңтүстік Корея тарихында аз ғана мәліметтермен көрсетілген, бірақ тарихшы Аллан Р. Миллет 1950-1951 жылдардағы ауыр сәтсіздіктерден кейін Корея Республикасының 1-ші жаяу әскер дивизиясының шайқастағы өнері Оңтүстік Корея қарулы күштерінің әлеуетін көрсеткенін айтты. Британ империясы елдерінде бұл шайқас 29-шы бригаданың Қытайдың 63-ші армиясына қарсы қиын жағдайда жасаған құрбандығы ретінде қарастырылды, бұл ақырында қытайлықтардың Сеулды басып алуына кедергі келтірді. Интерпретацияларға қарамастан, тарихшылар Чжан Шу Гуан мен Эндрю Салмонның тәуелсіз зерттеулері 29-шы бригаданың әрекеттері Қытайдың шабуылын бірінші Қытай көктемгі шабуылының нәтижесіне әсер ету үшін жеткілікті болғанын көрсетті.