Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ресейлік либералды идеологиясы бар саяси партиялар
Russian political parties with liberal ideologies
Ресейдегі либерализмге шолу
Overview of liberalism in Russia
Ресейлік саяси партиялардың ішінде либералды партиялар саяси және азаматтық бостандықтарды кеңейтуді жақтады және көбінесе Владимир Путинге қарсы тұрады. Ресейде "либералды" термині бірнеше саясаткерлерді қамтиды – бір жағынан Тэтчер мен Рейганның капитализмді қолдайтын консервативті саясатына (олар 1990-шы жылдардағы шок терапиясының "либералды" реформаларымен байланысты), екінші жағынан еуропалық саяси спектрдегі оң-орталық либералды саясаткерлерге және АҚШ саяси спектріндегі сол-либералды саясаткерлерге қатысты. "Либералды демократтар" термині көбінесе Ресейдің оңшыл ұлтшыл Либералды-демократиялық партиясының мүшелеріне қолданылады. Ресейде оппозициялық және үкіметті қолдайтын либералды саяси партиялар бар. Үкіметті қолдайтын либералды саясаткерлер Путиннің экономикадағы саясатын қолдайды. Қазіргі уақытта Ресей парламентінде либералды фракциялар жоқ. Орталық-солшыл либерализмді Ресей парламентінің Мемлекеттік Думасында "Яблоко" Ресей Біріккен демократиялық партиясы ұсынды (1993 жылғы сайлауда 7,86%, 1995 жылы 6,89%, 1999 жылы 5,93%). Үкіметті қолдайтын либерализмді 1995 жылғы сайлауда "Біздің үй – Ресей" (10,13%) либералды саяси партиясы, премьер-министр Виктор Черномырдин құрды. Орталық-оң либерализмді капитализмді қолдайтын "Ресейдің демократиялық таңдауы" партиясы (1993 жылы 15,51%) және оның мұрагері "Сол жақ күштер одағы" (1999 жылғы сайлауда 8,52%) ұсынды. "Яблоко" және Ресейдің Республикалық партиясы – Халықтық бостандық партиясы Еуропалық либералды және демократиялық альянстың мүшелері болып табылады. "Яблоко" сонымен қатар Либералды Интернационалдың мүшесі.
Within Russian political parties, liberal parties advocate the expansion of political and civil freedoms and mostly oppose Vladimir Putin. In Russia, the term "liberal" can refer to wide range of politicians—simultaneously to Thatcherism/Reaganomics related pro capitalism conservative politicians (they are related to 1990s shock therapy "liberal" reforms), to centre right liberal politicians (as in European political spectrum) and to left liberal politicians (as in the US political spectrum). The term "liberal democrats" is often used for members of the far right nationalist Liberal Democratic Party of Russia. There are Russian opposition and pro government liberal political parties in Russia. Pro government liberal politicians support Putin's policy in economics. There are no liberal factions in Russian parliament at the moment. Centre left liberalism was represented in the State Duma of Russian parliament by the Russian United Democratic Party "Yabloko" (7.86% in 1993 election, 6.89% in 1995, 5.93% in 1999). Pro government liberalism was represented by the Our Home – Russia (10.13% in 1995 election), the liberal political party founded by Prime Minister Viktor Chernomyrdin. Centre right liberalism was represented by the pro capitalist party Democratic Choice of Russia (15.51% in 1993) and its successor, the Union of Right Forces (8.52% in 1999 election). Yabloko and the Republican Party of Russia – People's Freedom Party are members of Alliance of Liberals and Democrats for Europe Party. Yabloko is also a member of Liberal International.
Тарих
Либерализм Ресейде Революцияға дейін пайда болды және 1917 жылдан кейін елден қуылған Павел Милюков сияқты конституциялық демократтар арасында дамуын жалғастырды. Коммунизм құлағаннан кейін бірнеше жаңа либералдық партиялар құрылды, бірақ олардың тек біреуі ғана – «Яблоко» (Яблоко – Ресейлік Демократиялық Партия, Либералдық Интернационалдың мүшесі) – маңызды күшке айналды. Бұл солшыл либералдық партия. Оңшыл Күштер Одағы (Союз Правых Сил, Халықаралық Демократиялық Одақтың мүшесі) – оңшыл либералдық партия. Оны демократиялық консервативті нарықтық партия деп қарастыруға болады. Осы схемада партия либералдық деп есептелмейді, себебі ол демократиялық консервативті партия саналады, бірақ еркін нарықты қолдайтын және авторитаризмге қарсы тұратындығы үшін либералдық деп атауға болады. Ресейдің «Либералды-демократиялық партиясы» мүлдем «либералды» емес – ол ұлтшыл, оңшыл, популистік партия.
Liberalism emerged in Russia before the Russian Revolution and continued to develop among Constitutional Democrats such as Pavel Milyukov living in exile after 1917. After the fall of communism, several new liberal parties were formed, but only one of them Yabloko (Yabloko – Rosiyskaya Demokraticheskaya Partiya, a member of Liberal International) succeeded in becoming a relevant force. This is a left of center liberal party. The Union of Right Forces (Soyuz Pravykh Sil, a member of International Democrat Union) is a right of center liberal party. It can also be seen as a democratic conservative market party. In this scheme, the party is not included as liberal, being considered a democratic conservative party, but it can also be called liberal because of its pro free market and anti authoritarianism stances. The so called Liberal Democratic Party of Russia is not at all "liberal" – it is a nationalist, right wing, populist party.
Яблоко (1993)
1993: Григорий Явлинский басшылығымен әлеуметтік-либералды Явлинкский Болдырев Лукин сайлау блогына түрлі жаңа саяси партиялар бірікті. 1994: Партия Яблоко (Яблоко) деп атауын өзгертті. 1995: Партия ресми тіркелді. 2003: Партия Ресей Демократиялық партиясы Яблоко (Российская Демократическая Партия Яблоко) деп қайта аталды. Яблоко Еуропалық Либералдар мен Демократтар Альянсының және Либералдық Интернационалдың мүшесі.
1993: Diverse new political parties merged into the social liberal Yavlinksii Boldyrev Lukin electoral bloc, led by Grigorii Yavlinskii. 1994: The party is renamed Yabloko (Yabloko). 1995: The party is officially registered. 2003: The party is renamed Russian Democratic Party Yabloko (Rosiyskaya Demokraticheskaya Partiya/Российская Демократическая Партия Яблоко). The Yabloko is a member of the Alliance of Liberals and Democrats for Europe Party and Liberal International.
Ресейдің демократиялық таңдауы (19931999)
Ресейдің демократиялық таңдауы орташыл-оңшыл, либералды, капитализмді қолдайтын саяси партия болды.
The Democratic Choice of Russia was a centre right liberal pro capitalist political party.
Оңшыл күштер одағы (1999-2008)
Оңшыл күштер одағы – Ресейдегі оңтүстік-шығыс бағытты либералды оппозициялық саяси партия.
The Union of Right Forces was a Russian centre right liberal opposition political party.
"Солидарность" кең қозғалысы (2008 жыл)
"Солидарность" – 2008 жылы либералды-демократиялық оппозицияның танымал мүшелері, Гарри Каспаров, Борис Немцов және "Яблоко" партиясының, сондай-ақ бұрынғы Оңшыл күштер одағының (жақында Кремльді қолдайтын екі партиямен біріккен) өкілдері құрған либералды-демократиялық саяси қозғалыс.
Solidarnost is a liberal democratic political movement founded in 2008 by a number of well known members of the liberal democratic opposition, including Garry Kasparov, Boris Nemtsov and others from the Yabloko and former Union of Right Forces (which had just merged with two pro Kremlin parties).
Ресейдің Республикалық партиясы Халықтық еркіндік партиясы (фактикалық 2010)
"Заңсыздық пен сыбайлас жемқорлықсыз Ресей үшін" Халықтық бостандық партиясы – 2010 жылы оппозициялық саясатшылар Владимир Рыжков, Борис Немцов, Михаил Касьянов және Владимир Милов пен олардың ұйымдары – Ресейдің Республикалық партиясы, "Солидарность", Ресей Халықтық Демократиялық одағы және "Демократиялық таңдау" бірлесіп құрған либералды демократиялық коалиция. РПР ПАРНАС – Еуропалық либералдар мен демократтар альянсының мүшесі. 2012 жылы коалиция ресми тіркелген Ресей саяси партиясы – РПР ПАРНАС (Ресейдің Республикалық партиясы – Халықтық бостандық партиясы) болып бірікті. РПР ПАРНАС – орталық-оңшыл либералды оппозициялық саяси партия және Ярославль облысының аймақтық парламентінде өкілдігі бар.
People's Freedom Party "For Russia without Lawlessness and Corruption" is a liberal democratic coalition founded in 2010 by opposition politicians Vladimir Ryzhkov, Boris Nemtsov, Mikhail Kasyanov and Vladimir Milov and their organisations Republican Party of Russia, Solidarnost, Russian People's Democratic Union and Democratic Choice. The RPR PARNAS is a member of Alliance of Liberals and Democrats for Europe Party. In 2012, the coalition merged into the officially registered Russian political party RPR PARNAS (Republican Party of Russia – People's Freedom Party). The RPR PARNAS is a centre right liberal opposition political party and it represented in regional parliament in Yaroslavl Oblast.
Өмірбаян
Михаил Сперянский кейде ресейлік либерализмнің әкесі деп аталады. Оның ойлары 19 ғасырдағы либералды республикалық радикалдар Александр Герцен, Борис Чичерин және Константин Кавелин тарапынан талқыланып, дамытылды. Олардың идеалдары негізінде 20 ғасырдың басында түрлі либералды партиялар қалыптасты, олардың ең ірісі – Павел Милюков жетекшілігіндегі Конституциялық демократиялық партия болды.
Mikhail Speransky is sometimes called the father of Russian liberalism. His ideas were discussed and elaborated by such 19th century liberal republican radicals as Alexander Herzen, Boris Chicherin, and Konstantin Kavelin. Based on their ideals, various early 20th century liberal parties evolved, the most important of them being the Constitutional Democratic Party, headed by Pavel Milyukov.
17 қазандағы одақ
1905 жылы консервативті либералдар 17 қазан одағын (Союз Семнадцатово Октября) құрып, Октябристер деп аталды. 1906 жылы солшыл фракция ⇒ Бейбіт жаңару партиясын құрды, бұл партия жер иелерінің партиясы ретінде дамыды. 1917 жылдың наурызы: Ақпан революциясынан кейін таратылды.
1905: Conservative liberals formed the Union of October 17 (Soyuz Semnadtsatovo Oktyabrya) and became known as Octobrists. 1906: A left wing faction formed the ⇒ Party for Peaceful Renewal, the party develops to be the party of the landlords. March 1917: Dissolved after the February Revolution.
Орташа прогрессивті партия
1905 жылы ұлттық либералдар "Жұмсақ прогрессивті партияны" (Умерено прогрессивная партия) құрды. 1907: Бейбіт жаңару партиясына бірікті.
1905: National liberals established the Moderate Progressive Party (Umereno Progresivnaya Partiya). 1907: Merged into the ⇒ Party for Peaceful Renewal.
Демократиялық реформа партиясы
1906 жылы Конституциялық-демократиялық партияның умеренный фракциясы Демократиялық реформалар партиясын (Демократиялық реформалар партиясы) құрды. 1912 жылы Прогрессивтік партияға бірікті.
1906: A moderate faction of the ⇒ Constitutional Democratic Party formed the Party of Democratic Reform (Partiya Demokraticheskikh Reform). 1912: Merged into the ⇒ Progressive Party.
Бейбіт жаңғыру партиясынан прогрессивті партияға
1906 жылы Октябристердің сол қанаты Конституциялық демократиялық партия мен Орташа прогрессивтік партияның оппозициялық топтарымен бірге Бейбіт жаңару партиясын (Партия Мирново Обновления) құрды. 1912 жылы Георгий Львов басқаратын Прогрессивтік партияға Демократиялық реформа партиясымен қосылды. 1917 жылы партияның көп бөлігі Конституциялық демократиялық партияға бірікті, ал қалғандары Радикалдық демократиялық партия (Радикал'но Демократическая Партия) болып қайта құрылды.
1906: A left wing faction of the Octobrists, together with dissidents of the Constitutional Democratic Party and of the Moderate Progressive Party, established the Party of Peaceful Renovation (Partiya Mirnovo Obnovleniya). 1912: Merged with the ⇒ Party of Democratic Reform into the Progressist Party (Progresivnaya Partiya), led by Georgy Lvov. 1917: Most of the party merged into the ⇒ Constitutional Democratic Party, some continued as the Radical Democratic Party (Radikal'no Demokraticheskaya Partiya).