Кіріспе

Еуразия партиясы (Партия «Евразия»; Partiya «Yevraziya») – Ресейдің ұлттық большевистік саяси партиясы. Ол Әділет министрлігінде 2002 жылдың 21 маусымында тіркелді, бұл Александр Дугин құрған жалқыресейлік Еуразия қозғалысы құрылғаннан шамамен бір жыл өткен соң болды.

Тарих және шығу тегі

Көптеген жағдайда ұлттық большевизмнің бір түрі ретінде қарастырылады, еуразиялық теорияларды негіздейтін негізгі идеялардың бірі – Мәскеу, Берлин және Париж табиғи геосаяси ось құрайды, себебі Мәскеуден Берлинге дейінгі сызық немесе ось, егер созылса, Париж маңынан өтеді. Дугин және оның Еуразия партиясы құрлық пен теңіз арасындағы, АҚШ пен Ресей арасындағы мәңгілік әлемдік қақтығысты болжайды. Оның пікірінше: "Принципте, Еуразия және біздің кеңістігіміз, жүрегі (Ресей) жаңа буржуазияға қарсы, Америкаға қарсы революцияның бастапқы алаңы болып қалады". Дугиннің "Геосаясат негіздері" (1997) кітабында: "Жаңа еуразиялық империя ортақ жау принципіне негізделеді: атлантизмді қабылдамау, АҚШ-ты стратегиялық бақылауда ұстау және либералды құндылықтардың үстемдік етуіне жол бермеу. Бұл ортақ өркениеттік күш саяси және стратегиялық одақтың негізіне айналады" делінген. Партияны сыншылар неофашистік деп бағалаған, бірақ Дугин бұл айыптауды жоққа шығарады. Еуразия партиясы Дугин тарапынан 2002 жылдың мамыр айының соңында, Джордж Буш Ресейге келгенге дейін құрылды. Партия Чечен мәселесін шешуде маңызды рөл атқаруға үміттенеді, мақсаты – Дугиннің Еуропа және Таяу Шығыс мемлекеттерімен, ең алдымен Иранмен және Германия сияқты елдермен Ресейдің стратегиялық одақтастығы туралы арманына жол ашу.

Еуразиялық қозғалысы

Еуразия партиясы Еуразия қозғалысына қатысты, бұл 2001 жылы саясаттанушы Александр Дугин құрған ұлттық большевиктік ресейлік саяси қозғалыс. Қозғалыс нео-Еуразия идеологиясын ұстанады, ол орыс патриотизмі, православие, антимодернизм және тіпті кейбір большевиктік идеялардың эклектикалық қоспасын қабылдайды. Ол либерализм, капитализм және модернизм сияқты "американдық" құндылықтарға қарсы тұрады. Нео-Еуразияшылдықтың жақтасы Александр Дугин бастапқыда ұлттық большевизм идеологиясын ұстанған. Ұлттық большевизмтен дамып, ол Еуразияшылдық идеологиясына "үшінші позиция" (капитализм мен социализмнің үйлесімі), геосаясат (Еуразия – Америка Құрама Штаттары мен НАТО-ның "Атлантикалық аңглосаксон талассократиясына" қарсы тұратын теллурократия), сондай-ақ ресейлік консерватизм және сталинизм (Совет Одағы – еуразиялық ірі держава) идеяларын енгізді. Дугиннің еңбектерінде еуразиялық ұғымдар мен қағидалар еуропалық жаңа оңшылдардың ұғымдарымен байланысты. Зерттеушілер оның философиялық мәселелер мен саяси жобаларды тұжырымдауда классикалық Еуразияшылдықтан айтарлықтай өзгешелігін, оның көптеген еңбектерінде таңдаулы және эклектикалық түрде ұсынылғанын атап көрсетеді. Дугиннің нео-Еуразияшылдық нұсқасында орыс этносы "ең басым еуразиялық этнос" саналады, ол бүкіл континентті алып жатқан Еуразия империясын құрудың өркениеттік миссиясын орындауы тиіс. Басты қауіп – АҚШ және ағылшын тілінде сөйлейтін әлем, ол "неолибералды" идеологиямен ("атлантизм") сипатталады. Оның ең қанағаттандырар басқару түрі – Ресейдегі диктатура және қоғамға толық идеологиялық бақылауды жүзеге асыратын тоталитарлық мемлекет. 1990 жылдары Дугин итальян фашизмін және неміс нацизмін "жеткіліксіз фашистік" деп сынап, Қытайды Ресейге қарсы қиындықтар тудырумен айыптаған. Кейінгі жылдары ол фашизмді тікелей қорғаудан бас тартып, Қытаймен ынтымақтастыққа шақырды және өзінің ұстанымдарын консервативті революция мен ұлттық большевизм дәстүрлерінен туындаған деп атауын бастады. Дегенмен, зерттеушілер нео-Еуразияшылдықты (сондай-ақ Төртінші саяси теория және дугинизм) фашизмнің бір түрі деп санайды.

Идеология

Дугин Еуразия партиясы либералды демократияны, марксизмді және фашизмді біріктіріп, басып өтетін жаңа саяси идеология – Төртінші саяси теорияның негізін қалап отырғанын айтады. Бұл теорияда саясаттың негізгі нысаны жекелеген адам, тап күресі немесе ұлт емес, қайта Dasein (өмірдің өзі). Дугиннің сөзіне қарағанда, оның мақсаты – осы үш идеологиядан элементтер алып, расизм (фашизмдегідей) сияқты теріс жақтарын «бейтараптандырып, залалсыздандырып» оларды жаңа идеологияға енгізу. Ол бұл идеологияны «уақыттан тыс, қазіргі заманға тән емес теория» деп атайды. Дугин либерализмнің «барлық қарсыластарын жеңіп шыққанын» айтады. Либералдардың өткенді қысымға алуын және қазіргі заманғы «прогресс» тұжырымын өте қателі деп бағалайды, тіпті оны расизм және тіпті «өткенге қарсы моральдық геноцид» деп сипаттауға дейін барады. Дін мемлекеттен, қоғамнан, мәдениеттен, білім беруден және ақпараттан белгілі бір деңгейде бөлініп, мемлекет тарапынан бақыланады. Бұл ұлттық партия. Онда ұлттық қозғалыстардың өкілдері – ең алдымен орыстар, сондай-ақ татарлар, якуттар, тувалықтар, чечендер, калмыктар, ингуштар және басқалары – өздерінің саяси және мәдени ұмтылыстарын білдіруге мүмкіндік алады. Бұл аймақтық партия. Ресейдің жаңаруы мен құтқарылуы аймақтардан басталады, онда халық коммунистік тамырларын, өткенге деген құрмет сезімін және отбасылық құндылықтарды сақтап қалған.