Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Гондурас либералдық партиясы (испан тілінде: Partido Liberal de Honduras) – Гондураста 1891 жылы құрылған орталық либералдық саяси партия. Бұл елдегі ең көне, әлі де бар саяси партия; сонымен қатар, ол жақында ғана үстемдігін жоғалтқан Гондурас саясатын бақылаған екі басты партияның бірі. Партия Либералды Интернатционалдың мүшесі. PLH партиясының түстері – қызыл және ақ, себебі Франсиско Морасан Орталық Америка Федеративтік Республикасы кезінде көптеген әскери науқандарында осы туды қолданған. Партия Гондураста түрме жазасымен қудаланатын абортты заңдастыруға қарсы.
The Liberal Party of Honduras (Spanish: Partido Liberal de Honduras) is a centrist liberal political party in Honduras that was founded in 1891. It is the oldest extant political party in the country; further, it is one of the two main parties that have, until recently, dominated Honduran politics. The party is a member of the Liberal International. The PLH is identified with the colours red and white, as the flag Francisco Morazán used in most of his military campaigns during time of the Central American Federal Republic. The party is against the legalisation of abortion, which is punishable by imprisonment in Honduras.
2005 жылғы сайлау
ПХЛ 2005 жылғы президенттік сайлауда тартысты жеңіс одіс етті, бірақ қазіргі уақытта ПНХ Христиан демократиясы (Democracia Cristiana) партиясымен жасаған одағының арқасында Ұлттық конгресте көпшілік орындарға ие. 2005 жылғы 27 қарашада өткен жалпы сайлауда партия Ұлттық конгрестің 128 орынының 62-сін жеңіп алды, ал президенттікке үміткер Мануэль Зелая 49,9% дауыс жинап, ПНХ-ның Порфирио Пепе Лобосын жеңіп, ПХЛ-ды президенттік партия ретінде қайта орнатты. Ол 2006 жылғы 27 қаңтарда қызметке кірді. Либерал ретінде сайланған Зелая президенттік мерзімінде саяси сол жаққа және социализмге қатысты күрт өзгерістер жасады, Хьюго Чавеспен байланысты ALBA-мен одақ құрып, консерваторлардың және өз Либералдық партиясының наразылығын тудырды. Ол 2009 жылы мемлекеттік төңкеріс салдарынан биліктен алынып, оның орнына да Либералдық партиядан Роберто Мичелетти келді.
The PLH won the closely contested 2005 presidential race, but at the moment the PNH has a majority in the National Congress due to an alliance with the Christian Democrats (Democracia Cristiana). In the general election of 27 November 2005, the party won 62 out of 128 seats in the National Congress; and its presidential candidate, Manuel Zelaya, polled 49.9% to defeat the PNH's Porfirio Pepe Lobo, restoring the PLH as the presidential party. He was inaugurated on 27 January 2006. Elected as a liberal, Zelaya shifted dramatically to the political left and socialism during his presidency, forging an alliance with the Hugo Chávez linked ALBA, angering conservatives and his own Liberal Party. He was deposed by a coup d'état in 2009 and replaced by Roberto Micheletti, also of the Liberal Party.
2009 жылғы сайлау
2009 жылғы сайлауда, Гондураста Мануэль Зелая биліктен алынғаннан кейін өткен төңкерістен соң, Либералдық партия Ұлттық партиядан ауыр жеңіліс тапты. Ұлттық партияның президенттікке үміткері Порфирио Лобо Соса (Сайлау трибуналы мәліметінше) 1 212 846 дауыспен және жалпы ұлттық жарамды дауыс санының 56,56% -ын алып (трибунал мойындағандай, сайлауға қатысқандардың саны 41% құрады), Либералдық партияның үміткері Эльвин Сантосқа қарағанда (816 874 дауыс, 38,1%) жеңіске жетті. Гондурас Ұлттық Конгресіне өткен сайлауда Либералдық партия барлығы 45 орын жеңіп алды, бұл бұрынғы 61 орыннан кемдеу. Сайлаулар әдеттегідей Еуропалық қауіпсіздік және ынтымақтастық ұйымының (ЕҚЫҰ) бақылаушыларызсыз және азаматтық құқықтарды шектеу туралы жарлық аясында, Тегусигальпадағы Бразилия елшілігінде әскери қоршауда ұсталған Зелая сайланғаннан кейін өткізілді. 2009 жылғы төңкеріске қарсы шыққандар қатысу көрсеткіші билік өкілдері көрсеткеннен әлдеқайда төмен болғанын мәлімдеді, бірақ бұл мәлімдеме әлі расталмады. 2011 жылы Зелаяның қолдаушылары Либералдық партиядан шығып, «Еркіндік және жаңару» партиясын құрды.
At the 2009 elections, which took place after the 2009 Honduran coup d'état that removed Manuel Zelaya from power, the Liberal Party suffered a heavy defeat by the National Party, with the Nationals' candidate for president, Porfirio Lobo Sosa, winning the presidency with (according to the Electoral Tribunal) over 1,212,846 votes and 56.56% of the national total of valid votes (in all participation as acknowledged by the tribunal was of 41%) compared with 816,874 votes and 38.1% of the national total for Liberal candidate Elvin Santos. In the elections for the National Congress of Honduras the Liberal Party won a total of 45 seats, dropping from its previous 61. The elections were held under a tense political atmosphere without the accustomed OAS observers and under a decree restricting civil rights with the elected president Zelaya under military siege in the Brazilian embassy at Tegucigalpa. Sectors opposed to the 2009 coup claim the participation was much less than reported by the authorities, but this claim has not been verified. In 2011, Zelaya's supporters left the Liberal Party and founded Liberty and Refoundation.
Соңғы іс-әрекеттер
Зелаяның партиядан бөлінуінен кейін Либералдық партияның қолдауы төмендеді, ал "Еркіндік" және "Жаңару" партиялары Ұлттық партияның басты қарсыласына айналды. 2013 жылғы сайлауда либералдық кандидат Маурисио Вильде дауыстардың 20,3 пайызын алып, үшінші орынды иеленді. 2017 жылғы сайлауда партия одан да әлсіреп, оның үміткері Луис Зелая дауыстардың 14,74 пайызын ғана жинап, қайтадан үшінші орынға қанағат тұтты. Дегенмен партия парламенттегі 26 мандатын сақтап қалды. Либералдық партия сайлау қорытындысын жалған деп мәлімдеді.
Following Zelaya's split, the Liberal Party has seen a decline in its support, with Liberty and Refoundation becoming the National Party's main rival. At the 2013 election, liberal candidate Mauricio Villeda got 20.3% of votes, finishing third. The party further declined in the 2017 election; its candidate Luis Zelaya only obtained 14.74% of the vote, and again finished third. However, the party maintained its 26 seats in the parliament. The Liberal Party denounced the result as fraudulent.