Кіріспе

Ирланд-американдық ағайындар Екінші дүниежүзілік соғыста қаза тапты.
Көркем әдебиеттік кейіпкерлер – Дэмиен және Энтони Салливан.

Салливан ағайындары – Айова штатының Ватерлоо қаласынан шыққан бес бауыр. Олар "Джуно" жеңіл крейсерінде бірге қызмет етті. 1942 жылдың 13 қарашасы мен одан кейін болған шайқаста олардың барлығы қаза тапты. 2018 жылдың 17 наурызы, сенбі күні, Microsoft компаниясының негізін қалаушысы Пол Алленге тиесілі "Petrel" ғылыми-зерттеу кемесінің экспедициялық тобы Соломон аралдарының жағалауынан USS Juneau кемесінің құлаған қалдықтарын тапты.

Әскери қызмет

Салливандар 1942 жылдың 3 қаңтарында АҚШ Әскери-теңіз күштеріне бірге қызмет ету шартымен қабылданып, тіркелді. Теңіз күштерінде туысқандарды бөліп орналастыру саясаты болған, бірақ ол қатаң түрде орындалмаған. Джордж пен Фрэнк бұрын теңіз күштерінде қызмет еткен, ал ағалары қызмет етпеген. Барлығы бесі де «Джуно» жеңіл крейсеріне тағайындалды. «Джуно» бортындағы жалғыз бауырлас теңізшілер Салливандар ғана емес еді. Кемінде отыз жұп бауырлас «Джуно» кемесінде қызмет етті, олардың арасында Коннектикут штатының Бриджпорт қаласынан келген екі Роджерс бауырласы да болды. Саво аралы операциясынан бұрын Роджерс бауырласының екеуі басқа бөлімдерге ауыстырылды. Тірі қалғандардың айтуынша, егер кеме қауіпсіз түрде портқа оралғанда, кем дегенде екі Салливан да басқа бөлімдерге ауыстырылған болар еді. 1942 жылдың тамызынан бастап Гуадалканал науқаны барысында «Джуно» бірнеше теңіз шайқастарына қатысты. 1942 жылдың 13 қарашасында таңертең Гуадалканал теңіз шайқасы кезінде «Джуно» жапон торпедасына түсіп, кері шегінуге мәжбүр болды. Кейін сол күні, Соломон аралдарынан шығып, басқа да аман қалған американдық кемелермен бірге Эспириту-Сантодағы одақтастардың тыл базасына бет алғанда, «Джуно» тағы да торпедаға түсті, бұл жолы жапондық I 26 суасты қайығының торпедасы. Торпеда, ықтимал, жарық крейсердің оқ-дәрі қоймасына немесе оған жақын түсіп, кеме жарылып, тез суға батты. Жеңіл крейсердің командирі Гилберт С. Гувер және шайқаста зақымданған американдық күштердің аға офицері (SOPA) «Джуноның» суға батуынан ешкімнің аман қалмағанына күмән келтірді және аман қалғандарды іздеу ақылға қонымсыз деп санайтын, өйткені бұл жараланған кемелерін әлі де жасырын жапондық суасты қайығына ұшыратуы мүмкін еді. Сондықтан ол кемелеріне Эспириту-Сантоға қарай жүруге бұйрық берді. Гувер жақын маңдағы американдық B 17 бомбалаушы ұшағына хабарласып, одақтастардың штаб-пәтеріне хабарлауды тапсырды, аман қалғандарды іздеу үшін ұшақ немесе кеме жіберуді сұрады. Шындығында, «Джуно» экипажының шамамен 100 адамы торпедалық шабуылдан және кемесінің суға батуынан аман қалды және суда қалды. B 17 бомбалаушы ұшағының экипажы радио байланысын үзуге тыйым салынғандықтан, бірнеше сағаттан кейін жерге қонғанға дейін аман қалғандарды іздеу туралы хабарды штаб-пәтеріне жібермеді. Экипажтың аман қалғандардың орналасқан жері туралы есебі басқа да қағаздармен араласып, бірнеше күн бойы назарсыз қалды. Кеме суға батқаннан кейін бірнеше күн өткен соң ғана штаб қызметкерлері құтқару операциясы ешқашан жүргізілмегенін түсінді және әуе кемелеріне аймақты іздеуді бастауға бұйрық берді. Сол кезде «Джунодан» аман қалғандардың көпшілігі ауыр жарақат алған, олар ауа райының әсеріне, аштыққа, шөлге және акулалардың қайта-қайта шабуылдарына ұшырады. Суға батқаннан кейін сегіз күн өткен соң, PBY Catalina іздеу ұшағы он аман қалған адамды тауып, судан алып шықты. Аман қалғандар Франк, Джо және Мэтт бірден қаза болғанын, Ал келесі күні суға батып кеткенін, ал Джордж гипернатриемия салдарынан делириумға ұшырағанша төрт-бес күн аман қалғанын (бірақ кейбір дереккөздер оны бауырларының қазасына байланысты «есінен шығып кеткен» деп сипаттайды); ол салдан суға секіріп кетті. Одан кейін ол ешқашан көрінбеді және одан хабар да алынбады. Қауіпсіздік талаптары бойынша, Теңіз күштері «Джуно» мен басқа кемелердің жоғалғанын жарияламады, жауға ақпарат бермеу үшін. Салливан ұлдарынан келген хаттар үйге келмей бастады, ата-анасы алаңдады, соның салдарынан Алетта Салливан 1943 жылдың қаңтарында Теңіз күштерінің Бас басқармасына хат жазып, күштердің аман қалғандарының барлығы бес бауырласының қаза болғанын айтқан әңгімелер тарағанын хабарлады. Президент Франклин Д. Рузвельт 1943 жылдың 13 қаңтарында осы хатқа жауап берді, Салливандардың жоғалып кеткенін мойындады, бірақ сол кезде ата-аналарына олардың тағдыры туралы, 12 қаңтарда олардың қаза болғанын білдірілді.

Ескерткіштер

Салливан ағайындарының құрметіне Жапонияның Йокосука қаласындағы Қорғаныс министрлігіне қарасты мектептер аталған. Олардың Екінші дүниежүзілік соғыстағы қызметтерін еске алу үшін мұражайдың бір бөлігі салынды. Мұражай олардың туған қаласы – Айова штатының Ватерлоо қаласының орталық бөлігінде орналасқан. Ол 2008 жылы құрылысы аяқталды. Салтанатты ашылуы 2008 жылдың 15 қарашасында өтті. 11,5 миллион долларға салынған, заманауи жабдықтармен жабдықталған бұл орталық Айова штатының ардагерлерінің тарихын сақтауға және зерттеулер мен генеалогиялық зерттеулер жүргізуге арналған. 1988 жылы ағайындардың туған қаласы Ватерлоо (Айова штаты) конгресс орталығын "Бес Салливан ағайындарының конгресс орталығы" деп атады. 2017 жылдың маусым айында қала орталықты жаңартып, атын өзгертетін әзірлеушіге сату туралы ұсынысты қарастырды. Бұл ұсынысқа қоғамдық қарсылық болды. Сонымен қатар, қалада олардың есімімен аталатын көше және қоғамдық саябақ бар. Саябақта олардың балалық шағындағы үйі орналасқан.

Мұра

Том мен Алета Салливан соғыс зауыттары мен кеме жасау орындарында соғысқа қолдау көрсету мақсатында сөз сөйледі. Кейіннен Алета ұлдарының құрметіне аталған "Салливан" эсминецінің іске қосылуына қатысты. Томас және Алета Салливан ел бойынша саяхаттап, соғыс облигацияларын насияттады және ұлдарының ешқайсысының босқа өлмеуін тіледі. Салливандардың қазасы (және екі жылдан кейін Боргстром ағайындарының төртеуінің бірнеше айдың арасында қайтыс болуы) тікелей нәтижесінде АҚШ Соғыс министрлігі "Жалғыз аман қалғандар саясатын" қабылдады. Әскери-теңіз күштері ағайындардың құрметіне екі эсминецке "Салливан" деп ат қойды: "Салливан" және "Салливан". DD 537 – бірден бірнеше адамның есімімен аталған алғашқы американдық әскери-теңіз кемесі. Екі кеменің де ұраны – "Біз бірге тұрамыз". Ағайындардың есімімен аталған екі американдық әскери-теңіз кемесінде қызмет еткен ардагерлердің ұйымы – "Салливан қауымдастығы" 2011 жылдың 25 қыркүйегінде Айова штатындағы Уотерлоо қаласында кездесу өткізді. Кездесуге қатысушылар Салливан паркінде жиналды, Кальварий зиратына барып, Салливан ағайындарының ата-анасы мен әпкесінің қабірлеріне гүлдер қойды және отбасының бұрын тұрған ауданына барды.

БАҚ-тағы бейнелеу

Ағалардың оқиғасы 1944 жылы "Салливандар" (кейін "Жауынгер Салливандар" деп аталды) фильмі ретінде түсірілді және 1998 жылғы "Жауынгер Райанды құтқару" фильміне, кем дегенде, біршама ықпал етті. "Жауынгер Райанды құтқару" фильмінде Салливандар туралы қысқаша айтылған. Альтернативті рок тобы Caroline's Spine-нің "Салливан" әні Салливандардың тарихын айтады.