Дональд Кроухёрст – британдық яхтшы, «Алтын глобус» жарысында жоғалып кеткен. Өтірік хабарлап, жарыстан шығып, психикалық күйзеліске ұшыраған трагедиялық оқиға.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Британдық яхтшы (1932–1969)
British yacht racer (1932–1969)
Дональд Чарльз Альфред Кроухерст (1932 – 1969 шілде) – британдық бизнесмен және әуесқой теңізші, 1968–69 жылдары өткен «Sunday Times Golden Globe Race» жарысына қатысып, жоғалып кеткен. Бұл жарыс – бір адам басқаратын, әлемді айналып өтуге арналған яхта жарысы болатын. Жарыс басталғалы кейін көп ұзамай оның «Тейньмут Электрон» қайығы су жинап ала бастады. Кроухерст шындығында айналып өтуді аяқтамай, жарыстан құпия түрде бас тартып, айналып келгендей көріну үшін жалған координаттарды хабарлады. Оның жоғалып кеткеннен кейін табылған кемелік күнделіктері, оның басынан өткен стресс пен психологиялық құлдырау өзін-өзі өлтіруге алып келген болуы мүмкін екенін көрсетеді. Кроухерсттің жарысқа қатысуы көптеген сыншылар мен суретшілерді қызықтырды. Оның оқиғасы негізінде бірнеше кітап, пьеса және фильмдер түсірілді, соның ішінде «Deep Water» (2006) деректі фильмі, «Crowhurst» және «The Mercy» (екеуі де 2017) көркем фильмдері. Аталған фильмдерде Кроухерст рөлін Джастин Салингер және Колин Ферт сомдады. «Тейньмут Электрон» Кариб теңізінде су астына түсу қайығы ретінде аяқтап, оның шіріген қалдықтары бүгінгі күнге дейін Кайман аралдарындағы жағалаудың үстіндегі құм төбелерде сақталып қалған.
Donald Charles Alfred Crowhurst (1932 – July 1969) was a British businessman and amateur sailor who disappeared while competing in the Sunday Times Golden Globe Race, a single handed, round the world yacht race held in 1968–69. Soon after starting the race his boat, the Teignmouth Electron, began taking on water. Crowhurst secretly abandoned the race while reporting false positions in an attempt to appear to complete a circumnavigation without actually doing so. His ship's logbooks, found after his disappearance, suggest that the stress he was under and associated psychological deterioration may have led to his suicide. Crowhurst's participation in the race has exerted a fascination over many commentators and artists. It has inspired a number of books, stage plays and films, including a documentary, Deep Water (2006), and two feature films, Crowhurst and The Mercy (both 2017), in which Crowhurst is played by the actors Justin Salinger and Colin Firth, respectively. Teignmouth Electron ended its days as a dive boat in the Caribbean and its decaying remains can still be found in the dunes above a beach in the Cayman Islands.
Ерте өмір
Дональд Кроухерст 1932 жылы Британдық Үндістанның Газиабад қаласында дүниеге келген. Оның анасы мұғалім, әкесі Үндістан теміржолында жұмыс істеген. Анасы жүкті кезінде қыз балаға күткендіктен, Кроухерст жеті жасқа дейін қыз балаша киіндірілген. Үндістан тәуелсіздік алғаннан кейін отбасы Англияға қайтып келді. Отбасының зейнет ақшасы Үндістандағы спорт тауарларын шығаратын бір фабрикаға салынған, бірақ Үндістанның бөлінуінен кейін болған тәртіпсіздіктер кезінде ол фабрика өртеніп кетті. 1948 жылы Кроухерсттің әкесі қайтыс болды. Отбасының қаржылық қиындықтарына байланысты Кроухерст сол жылы мектепті тастап, Фарнборо әуежайындағы Корольдік әуе кемесінің құрылыс мекемесінде бес жылдық оқуға түсуге мәжбүр болды. 1953 жылы ол Корольдік әуе күштеріне ұшқыш болып қабылданды, бірақ 1954 жылы себебі әлі анықталмаған жағдайларда қызметтен босатылды, сосын 1956 жылы Корольдік электр және механикалық инженерлерге қабылданды. Сол жылы тәртіптік бұзушылыққа байланысты әскерден шығып, Кроухерст Бриджвотерге көшіп, 1962 жылы "Electron Utilisation" деген компания ашты. Ол өзінің навигациялық құралдарын сатуда біршама сәттілікке жеткенімен, бизнесі құлдырауға бет бұрды. Танымал болу үшін ол "The Sunday Times" газетінің "Алтын глобус" жарысына қатысу үшін демеушілер іздеуге кірісті. Оның негізгі демеушісі – ағылшын кәсіпкері Стэнли Бест болды, ол Кроухерсттің құлдырап бара жатқан бизнесіне көп қаржы салды. Жарысқа қатысуға бел буғаннан кейін Кроухерст Бесттің қаржылық қолдауын жалғастыру шартымен бизнесі мен үйін ипотекаға берді, осылайша өзін қиын қаржылық жағдайға түсірді. Жарысқа қатысушылар 1968 жылдың 1 маусымы мен 31 қазаны аралығында старт алып, жаз айларында Оңтүстік мұхиттан өтуі керек еді. Жүлделердің ішінде бірінші болып жеке өзі әлемді айналып келгені үшін "Алтын глобус" кубогы және ең жылдам келушіге 5000 фунт ақшалай сыйлық қарастырылған. Бұл сол кезде, 2023 жылғы шамамен 73 000 фунтқа тең болатын үлкен сома еді. Басқа қатысушылар: Робин Нокс Джонстон, Найджел Тетли, Бернард Мойтессиер, Чей Блайт, Джон Риджвей, Уильям Кинг, Алекс Кароццо және Лоик Фугерон. "Таити" Билл Хауэлл, көп корпусты қайықтармен жүзуде белгілі және 1964 және 1968 жылғы OSTAR жарыстарында қатысқан, бастапқыда қатысуға тіркелгенімен, жарысқа қатыспады. Кроухерст өзінің жарнамалық агенті ретінде Daily Mail, содан кейін Daily Express газеттерінің қылмыстық жаңалықтар тілшісі Родни Холвортты жұмысқа алды.
Donald Crowhurst was born in 1932 in Ghaziabad, British India. His mother was a schoolteacher and his father worked in the Indian railways. During her pregnancy, his mother had longed for a daughter, and Crowhurst was dressed as a girl until the age of seven. After India gained its independence, his family moved back to England. The family's retirement savings were invested in an Indian sporting goods factory, which later burned down during rioting after the partition of India. Crowhurst's father died in 1948. Because of family financial problems, Crowhurst was forced to leave school early that year and started a five year apprenticeship at the Royal Aircraft Establishment at Farnborough Airfield. In 1953 he received a Royal Air Force commission as a pilot, but was asked to leave in 1954 for reasons that remain unclear, and was subsequently commissioned into the Royal Electrical and Mechanical Engineers in 1956. After leaving the Army in the same year owing to a disciplinary incident, Crowhurst eventually moved to Bridgwater, where he started a business called Electron Utilisation in 1962. While he did have some success selling his navigational equipment, his business began to fail. In an effort to gain publicity, he started trying to gain sponsors to enter the Sunday Times Golden Globe Race. His main sponsor was English entrepreneur Stanley Best, who had invested heavily in Crowhurst's failing business. Once committed to the race, Crowhurst mortgaged both his business and home against Best's continued financial support, placing himself in a grave financial situation. Entrants were required to start between 1 June and 31 October 1968, to pass through the Southern Ocean in summer. The prizes offered were the Golden Globe trophy for the first single handed circumnavigation, and a £5,000 cash prize for the fastest. This was then a considerable sum, equivalent to almost £73,000 in 2023. The other contestants were Robin Knox Johnston, Nigel Tetley, Bernard Moitessier, Chay Blyth, John Ridgway, William King, Alex Carozzo and Loïck Fougeron. "Tahiti" Bill Howell, a noted multihull sailor and competitor in the 1964 and 1968 OSTAR races, originally signed up as an entrant but did not actually race. Crowhurst hired Rodney Hallworth, a crime reporter for the Daily Mail and then the Daily Express, as his public relations officer.
Кроухерст қайығы және дайындамалары
Кровхерст саяхат үшін салған "Тейньмут Электрон" кемесі калифорниялық Артур Пивер жобалаған 12 метрлік тримаранның модификациясы болды. Ол кезде мұндай қашықтықты жүзуге арналған қайық сынақтан өтпеген еді. Тримарандар монокартты желкенді қайықтардан әлдеқайда жылдам жүзе алады, бірақ ертедегі конструкциялар шамадан тыс жүктемелі болса, өте баяу жүзуі мүмкін және желге жақын жүзу қиынға соғады. Тримарандар тұрақтылығы үшін көптеген теңізшілер арасында танымал, бірақ егер олар (мысалы, күтпеген толқынмен) аударылса, оларды түзеу мүмкін емес, бірақ экипаждар айлар бойы қайықпен кері күйде өмір сүріп, ақырында аман қалды. Кеме қауіпсіздігін арттыру үшін Кроухерст бұзылудың алдын алу үшін масттың жоғарғы жағына үрлейтін суға бату қапшығын қосуды жоспарлаған; қапшық ығысуды анықтауға арналған корпустағы су сенсорлары арқылы іске қосылатын болады. Бұл жаңалық мачтаны су бетінде көлденең ұстап, сорғылардың ақылды орналасуы оған ең жоғарғы сыртқы корпусты суға басуға мүмкіндік береді, бұл (толқын әрекетімен бірлесіп) қайықты тік тартады. Оның жоспары - осы құрылғыларды әлемді айналып, содан кейін жүйелерді өндірумен айналысу. Алайда Кроухерстке жарысқа қаржы мен демеушілерді қамтамасыз ете отырып, қайығын жасап, жабдықтауға өте аз уақыт қалды. Ақырында, оның барлық қауіпсіздік құрылғылары аяқталмады; сонымен қатар, оның көптеген қосалқы бөлшектері мен керек-жарақтары соңғы дайындықтың шатастығына қалдырылды. Оның үстіне, Кроухерст жарыстың басталуына бірнеше апта қалғанда қайығын алып, тримаранға отырды. 13 қазанда тәжірибелі теңізші, лейтенант-командир Питер Иден, Коуздан Тейнимутқа дейінгі соңғы аяғында Кроухерстпен бірге болуға ерікті болды. Коуста болған кезде Кроухерст бірнеше рет суға құлап кеткен болатын. Ол Эденмен бірге "Тейньмут Электронға" көтерілгенде, резеңке қайықтың артқы жағындағы сыртқы тірекке сүрініп, тағы да суға түсіп қалды. Эденнің Кроухерстпен бірге өткізген екі күнін сипаттауы жарыстың басталуы алдында қайық пен теңізші үшін ең тәжірибелі тәуелсіз бағалауды ұсынады. Ол тримаранның өте тез жүзіп, бірақ желдің 60 градустан жақын болуына жол бермегенін еске алады. Жылдамдығы жиі 12 түйінге дейін жететін, бірақ кездесетін тербелістер "Hasler" автобағдарлы құрылғысының бұрандаларын босатуға әкелді. Иден: "Бізге бұрандаларды бекіту үшін үстелдің үстіне еңкейіп отыру керек болды. Бұл қиын және көп уақытты талап ететін іс болды. Мен Кроухерстке, егер ол ұзақ сапардан аман қалу үшін, оның бекіткіштерін дәнекерлеу керектігін айттым!" Сондай-ақ, Эден "Хаслер" кемесі керемет жұмыс істегенін және қайықтың "нағыз шапшаң" екенін айтты. Эден Кроухерсттің желкендеу техникасы жақсы екенін айтты, "бірақ мен оның навигациясы өте шалаң деп ойладым. Мен тіпті Каналға кіргенде де, қайда екенімді нақты білгенді ұнатамын. Ол тым көп уайымдаған жоқ, тек уақыт-уақытпен қағаздың бірнеше парағына сандарды жазып отырды". Батыстан соққан желмен күресіп, екі рет Каналға кіруге мәжбүр болғаннан кейін, олар 15 қазанда сағат 14.30-да келді, онда BBC-дің ынталы кино бригадасы Эденді Кроухерст деп ойлап, түсіре бастады. Жарыс 31 қазанда аяқталуға 16 күн қалған еді.
The boat Crowhurst built for the voyage, Teignmouth Electron, was a modified 40 feet (12 m) trimaran designed by Californian Arthur Piver. At the time, this was an unproven type of boat for a voyage of such length. Trimarans have the potential to sail much more quickly than monohulled sailboats, but early designs in particular could be very slow if overloaded, and had considerable difficulty sailing close to the wind. Trimarans are popular with many sailors for their stability, but if capsized (for example by a rogue wave), they are virtually impossible to right, though crews have lived for months with a boat in the inverted position and ultimately survived. To improve the safety of the boat Crowhurst had planned to add an inflatable buoyancy bag on the top of the mast to prevent capsizing; the bag would be activated by water sensors on the hull designed to detect an impending capsize. This innovation would hold the mast horizontal on the surface of the water, and a clever arrangement of pumps would allow him to flood the uppermost outer hull, which would (in conjunction with wave action) pull the boat upright. His scheme was to prove these devices by sailing round the world with them, then go into business manufacturing the system. However, Crowhurst had a very short time in which to build and equip his boat while securing financing and sponsors for the race. In the end, all of his safety devices were left uncompleted; Also, many of his spares and supplies were left behind in the confusion of the final preparations. To top all this, Crowhurst had never sailed on a trimaran before taking delivery of his boat several weeks before the beginning of the race. On 13 October an experienced sailor, Lieutenant Commander Peter Eden, volunteered to accompany Crowhurst on his last leg from Cowes to Teignmouth. Crowhurst had fallen into the water several times while in Cowes, and as he and Eden climbed aboard Teignmouth Electron, he once again ended up in the water after slipping on the outboard bracket on the stern of the rubber dinghy. Eden's description of his two days with Crowhurst provides the most expert independent assessment available for both boat and sailor before the start of the race. He recalls that the trimaran sailed immensely swiftly, but could get no closer to the wind than 60 degrees. The speed often reached 12 knots, but the vibrations encountered caused the screws on the Hasler self steering gear to come loose. Eden said, "We had to keep leaning over the counter to do up the screws. It was a tricky and time consuming business. I told Crowhurst he should get the fixings welded if he wanted it to survive a longer trip!" Eden also commented that the Hasler worked superbly and the boat was "certainly nippy." Eden reported that Crowhurst's sailing techniques were good, "But I felt his navigation was a mite slapdash. I prefer, even in the Channel, to know exactly where I am. He didn't take too much bother with it, merely jotting down figures on a few sheets of paper from time to time." After struggling against westerlies and having to tack out into the Channel twice, they arrived at 2.30 pm on 15 October, where an enthusiastic BBC film crew started filming Eden in the belief he was Crowhurst. There were 16 days to get ready before the race's deadline on 31 October.
Жоғалу және өлім
Кроухерсттің соңғы жазбасы 1969 жылдың 1 шілдесінде тіркелді; ол кемеден құлап немесе секіріп, суға батып кеткен болуы мүмкін деп есептеледі. Кеменің күйі бұзылған толқынның келіп шапқандығын немесе Кроухерсттің суға түсуіне себеп болған кез келген оқиғаны көрсетпейді. Оның соңғы күнделік жазбалары мен философиялық тұжырымдарынан көрініп тұрғанындай, ол өзіне қол салуды қасады болған сияқты. Бұл, оның сеніміне сәйкес, "екінші буынның ғарыштық жаратылысы" болуға тырысқан болуы мүмкін (содан кейін оның жердегі денесіне мұқтаждық сезінбеуі), бірақ оның қайыққа оралып, күнделігін жазуды жалғастыру ниетімен болған жазабас оқиғаның құрбаны болу мүмкіндігі де толығымен жоққа шығарылмауы керек. Оның кемесінде үш күнделік (екі навигациялық және бір радиокүнделік) және көптеген басқа да құжаттар қалдырылды, олар оның философиялық идеяларын жеткізуге және саяхат барысындағы нақты бағытын ашуға арналған. Кеме миззен желкенімен табылды. Оның өмірбаяншылары Томалин мен Холл тамақтан уланудың оның психикалық денсаулығына әсер еткен болуы мүмкін деген мүмкіндікті жоққа шығарды, бірақ оны немесе басқа да бірнеше гипотезаларды жоққа шығаруға жеткілікті дәлелдің жоқтығын мойындады. Олар Кроухерст өзінің өлімін сахналаған және аман қалған деген сияқты басқа да гипотезалар жасалуы мүмкін екенін де мойындады, бірақ мұндай жағдайдың болуы өте төмен. Дональдтың әйелі Клэр Кроухерст күйеуінің алдануы мен қазасына қатысты Томалин мен Холл ұсынған теорияны қатысты түрде сынады, оларды шындық пен қиял араластырған деп айыптады. 1970 жылдың 10 шілдесінде The Times газетіне жазған хатында ол күйеуінің жалған күнделік жазуға ниеттенгенін көрсететін ешқандай дәлел болмағанын (мұндай жазба табылмады), оның өлімі жазабас оқиғаның салдарынан туындауы мүмкін екенін (мысалы, мачтаға шығу кезінде болған апат, ол 30 маусымға дейін жасауға ниеттенгенін күнделік жазбасы көрсетті) және Томалинның "барлық батырлар невротиктер, ал ол осы теориядан бастап Дональдтың өмірінен бастап өліміне дейін оны дәлелдеуге тырысты" деп сенгенін мәлімдеді. Дегенмен, кейінгі зерттеушілер Томалин мен Холлдың жалпы қорытындыларымен келісті, Кроухерсттің теңізде жалғыз ұзақ уақыт өткізуі және оның шешілмейтін дилеммаға түсуі оның психологиялық күйзелісіне және оның нәтижесінде болуы мүмкін өзіне қол салуына әкелді. 2009 жылғы "А Race Too Far" кітабы үшін журналист Крис Экинмен сұхбаттасқан Кроухерсттің ересек ұлы Саймон әкесінің қайықтан қасақана секіріп өзін өлтіргеніне сеніп-сенбегенін сұрағанда, ол ықтималдықтарды ескере отырып (және қазір оның иелігіндегі күнделіктерді көп рет оқығаннан кейін) "басқа қорытынды жасау қиын. Бірақ ол мұны өзін өлтіру деп қараған жоқ. Ол оны басқа бір күйге өту деп қарастырды. Осы тұрғыдан алғанда мен оны өзіне қол салу деп қарастырмаймын. Ол кезде оның ойлауы мүлдем басқаша болды". Ал психиатр Эдвард М. Подволл 1990 жылғы "Адамның санасын қалпына келтіру: психозды түсіну мен емдеуге жанашырлықпен қарау" атты кітабында былай деп жазды: "Бос, желмен жүріп жатқан қайықта ол [Кроухерст] өз ойының мазмұны мен өткен сөзбен айтып жеткізе алмайтын күйі туралы күнделікті жазбаларды қалдырды. Олар психоздың қиын жағдайларын және өзін-өзі өзгертуге алып келетін кезеңді карикатуралық түрде сипаттайды. Оның жазбалары, оның сана-сезімдерін бірнеше минут сайын жазумен қатар, оның бір сәтке ойдан оянуын да көрсетеді. Аспан мен теңіз арасында жалаңаш, өз қаражатынан асып түсетін, яхта әлемін және халықаралық баспасөзді алдаған алдамшылық желісіне түсіп, ұят пен қорқыныштан қорқатын Кроухерст радионы үндемеуді жариялады және табиғи әлемнен өзінің миының ғаламдық театрына "ауысты".
Crowhurst's last log entry was on 1 July 1969; it is assumed that he then either fell or stepped overboard and drowned. The state of the boat gave no indication that it had been overrun by a rogue wave, or that any accident had occurred which might have caused Crowhurst to fall overboard. From his apparent state of mind as indicated by his most recent logbook entries and philosophical statements, it seems likely that he deliberately decided to take his own life, possibly in an effort to become a "second generation cosmic being" according to his belief (and thereupon have no further need for his earthly body), although the possibility that he met with some sort of accident, intending to return to continue writing in his logbook, cannot be completely dismissed. Three logbooks (two navigational logs and a radio log) and a large mass of other papers were left on his boat to communicate his philosophical ideas and to reveal his actual navigational course during the voyage. The boat was found with the mizzen sail up. Although his biographers, Tomalin and Hall, discounted the possibility that some sort of food poisoning contributed to his mental deterioration, they acknowledged that there is insufficient evidence to rule it, or several other hypotheses, out. They also acknowledged that other hypotheses could be constructed, involving further deception—such as that Crowhurst had perhaps faked his own death, and somehow survived—but that these were extremely unlikely. Clare Crowhurst, Donald's widow, strongly disputed the theory put forward by Tomalin and Hall regarding the circumstances of her husband's deception and demise, accusing them of mixing fiction with fact. In a letter to The Times published on 10 July 1970, she contended that there was no evidence that her husband had intended to write a fake logbook (none was in fact found), that his death could equally have been as the result of misadventure (such as an accident while climbing the mast, which a logbook entry showed that he intended to do before 30 June), and also that Tomalin believed that "all heroes are neurotics, and starting off with this theory, he has sought to prove it by the history of Donald from the earliest age until his death". Nevertheless, later commentators have agreed with Tomalin and Hall's general conclusions, that Crowhurst's long sojourn alone at sea, coupled with his being placed in an impossible dilemma, led to his eventual psychological breakdown and resulting probable suicide. Interviewed by journalist Chris Eakin for his 2009 book A Race Too Far, Crowhurst's now adult son Simon, when asked whether he believed that his father deliberately stepped off the boat to kill himself, said that on the balance of probabilities (and having studied the logbooks, now in his possession, many times), "it is hard to come to any other conclusion. [however] I don't think he did see it as killing himself. He saw it as a kind of transformation into another state of being. In that sense I don't see it as suicide either. He was thinking in a totally different realm by that stage." And in his chapter dealing with Crowhurst, psychiatrist Edward M. Podvoll in his 1990 book "Recovering Sanity: A Compassionate Approach to Understanding and Treating Psychosis" writes: "In an empty, drifting boat he [Crowhurst] left moment to moment journals and logs of his mental content and of the inexpressible states of mind through which he had passed. They describe almost a caricature of the psychotic predicament and the stage: leading to self transformation. As well as logging his states of mind, often every few minutes, his notations also catch lightning flashes of his momentary awakenings from delusion. Naked between the sky and sea, hopelessly beyond his means, caught in a web of deception that had fooled the yachting world and the international press, and in fear of disgrace and dishonor, Crowhurst declared radio silence and "switched" from the natural world into a cosmic theater of his mind."
Жарыстан кейін
Тейнимут Электрон 1969 жылғы 10 шілдеде RMV Пикарди кемесімен ағысып, тасталып кеткен күйде табылды. Кроухерстің жоғалуы туралы жаңалық кеменің айналасында және оның соңғы болжамды бағытында әуе және теңіз іздеуін бастауға әкелді. Оның табылған кемелік күнделіктері мен құжаттары алдау әрекетін, психикалық күйзелісін және соңында болған күдікті өзіне-өзі қол жұмсауын көрсетті. Бұл туралы шілде айының соңында баспасөзде жарияланып, үлкен медиа сенсация тудырды. Алдамшылық әшкереленбегенге дейін Робин Нокс-Джонстон әлемді ең жылдам айналып өтуден алған 5000 фунт стерлинг сыйлығын Дональд Кроухерстің әйелі мен балаларына сыйлады. Найджел Тетлиге де жұбаныш сыйлығы берілді, ол жаңа тримаран салды. Тейнимут кеңесі кемені көрмеге қою жөніндегі ұсынысты қарастырды, кіретін әр адамнан 2/6 динарий алынып, түскен табыс Кроухерстің әйелі мен төрт баласына берілетін болды. Кейін Тейнимут Электрон Ямайкаға апарылып, бірнеше рет сатылды, алдымен Монтего-Бейде круиздік кеме ретінде, содан кейін Кайман аралдарында су астына түсу кемесі ретінде пайдаланылды. 1983 жылы ұсақ оқиғадан кейін кеме құрлыққа шығарылды, бірақ кейіннен дауылдан зақымданып, жөнделмеді. Кеме әлі де Кайман-Брак аралының оңтүстік-батыс жағалауында тозып жатыр.
Teignmouth Electron was found adrift and abandoned on 10 July 1969 by the RMV Picardy, at News of Crowhurst's disappearance led to an air and sea search in the vicinity of the boat and its last estimated course. Examination of his recovered logbooks and papers revealed the attempt at deception, his mental breakdown and eventual presumed suicide. This was reported in the press at the end of July, creating a media sensation. Before the deception was revealed, Robin Knox Johnston donated his £5,000 winnings for fastest circumnavigation to Donald Crowhurst's widow and children. Nigel Tetley was awarded a consolation prize and built a new trimaran. Teignmouth council considered a proposal to exhibit the boat, charging visitors 2/6d per head, with profits to go to Crowhurst's wife and four children. Teignmouth Electron was later taken to Jamaica and was sold several times, being repurposed and refitted, first as a cruise boat in Montego Bay and later as a dive boat in the Cayman Islands, before being hauled out following a minor incident in 1983, but later damaged by a hurricane and never repaired. The boat still lies decaying on the southwest shore of Cayman Brac.
Танымал мәдениетте
Кроухерсттің жарысқа қатысуы және оның болжамды соңғы тағдыры көптеген туындыларға себеп болды. Джонатан Коу "Нью стейтсмен" журналында жазғандай, "оның [Кроухерст әңгімелерінің] әсерлілігі мен ұзақ сақталуының бір себебі, оларды сан алуан түрде түсіндіру мүмкіндігінде".
Crowhurst's participation in the race and apparent eventual fate have given rise to a number of works. As Jonathan Coe wrote in the New Statesman, "one of the explanations for its [Crowhurst's stories] resonance and longevity must be that it can be interpreted in so many different ways".
Сахна
1991 жылы Эдинбург фестивалінің шеңберінде Лейт қаласындағы Далмени көшесіндегі бұрынғы украин шіркеу залдарында "Адамзаттың азапты саяхаты" атты бір актерлік пьеса қойылды. Сюжет Дональдтың күнделіктеріне және жіберілген мен алынған хабарламаларға негізделген, бұл жоғалған үміттің қайғылы оқиғасын және намыс орнына өлімді таңдау мәселесін көрсетеді. 1999 жылы драматург және актер Крис Ван Страндэрдің "Даниел Пеликан" пьесасы Кроухерст әңгімесін 1920 жылдарға бейімдеді. Бұл қойылым Нью-Йорк қаласындағы "Фрайнг Пан" маяғында ойнатылды. 1998 жылы Нью-Йорк негізді "The Builders' Association" театр тобы өздерінің "Jet Lag" өндірісінің бірінші бөлігін Кроухерст әңгімесіне негіздеді, бірақ кейіпкердің атын Ричард Дирборн деп өзгертті. Джонатан Ричтің "Жалғыз теңіз" пьесасы 1979 жылы "Sunday Times" халықаралық студенттік пьесалар конкурсында екінші орынды иеленді және сол жылы Эдинбургтегі Ұлттық жастар театрымен қойылды. Ол 1980 жылы Кройдон қаласындағы "Warehouse" театрында "Single Handed" атымен кәсіби тұрғыда көрсетілді. "Рейвенсхед" операсы (1998) Дональд Кроухерст әңгімесіне негізделген. 2016 жылы Оттава қаласында актер Джейк Уильям Смит "Кроу'с Нест" атты бір актерлік шоуда Кроухерст рөлін сомдады, бұл қойылым "Fresh Meat" фестивалінде өтті.
At the 1991 Edinburgh Festival Fringe a one man stage play called Strange Voyage was performed in the former Ukrainian Church Halls on Dalmeny Street in Leith. The story was based upon Donald's diaries and broadcast messages sent and received, creating a haunting story of lost hope and looking at the issue of choosing death rather than shame. Playwright/actor Chris Van Strander's 1999 play Daniel Pelican adapted the Crowhurst story to a 1920s setting. It was staged site specifically aboard New York City's FRYING PAN Lightship. In 1998 the New York based theatre group The Builders' Association based the first half of their production Jet Lag on Crowhurst's story, although they changed the character's name to Richard Dearborn. Jonathan Rich's play The Lonely Sea was runner up in the Sunday Times International Student Playscript competition in 1979 and was performed by the National Youth Theatre in Edinburgh that year. It was premiered professionally in 1980, as Single Handed at the Warehouse Theatre in Croydon. The opera Ravenshead (1998) was based on Donald Crowhurst's story. In 2016, Ottawa, actor Jake William Smith portrayed Crowhurst in a one man show entitled Crow's Nest at the Fresh Meat Festival.
Фактикалық кітаптар
Дональд Кроухерст, Николас Томалин және Рон Холлдың "Ерекше соңғы саяхаты". Алғаш рет 1970 жылдың қаңтарында жарық көрді. Питер Николстың "Жаңылғандарға арналған саяхат". 2001 жылдың мамыр айында жарық көрді. Психиатр Эдвард М. Подволль Дональд Кроухерсттің саяхатын терең талдауды 1990 жылы жарық көрген "Жаңылғандыққа құмарлық: психоз әлеміне революциялық көзқарас және үйде емделуге мейірімді көзқарас" кітабына енгізді. Бұл еңбек Кроухерсттің күнделіктеріне және жазбаларындағы психикалық жағдайының өзгеруі мен нашарлау үлгілеріне назар аударады. Сол автордың 1990 жылы жарық көрген "Ақылдылықты қайтару: психозды түсінуге және емдеуге мейірімді көзқарас" (Shambhala Publications, 1990) атты еңбегінде де осы ақпарат бөлек ұсынылған. "Тым алыс жарыс: Дональд Кроухерст және 1968 жылғы әлемді айналып өту жарысының трагедиялық оқиғасы", Крис Икин (Ebury Press, 2017).
The Strange Last Voyage of Donald Crowhurst, Nicholas Tomalin and Ron Hall. First published January 1970. A Voyage for Madmen, Peter Nichols. Published May 2001. Psychiatrist Edward M. Podvoll included an in depth analysis of Donald Crowhurst's journey in his 1990 book The Seduction of Madness: Revolutionary Insights into the World of Psychosis and a Compassionate Approach to Recovery at Home. The account focuses on Crowhurst's journals and the patterns in the changes and decline in mental status that the entries reveal. The same information is separately presented in a similar 1990 work by the same author entitled Recovering Sanity: A Compassionate Approach to Understanding and Treating Psychosis (Shambhala Publications, 1990). A Race Too Far: The Tragic Story of Donald Crowhurst and the 1968 Round the World Race, Chris Eakin (Ebury Press, 2017).
Романдар
2009 жылы өзі де танымал теңізші Изабел Аутисье, Кроухерсттің сапары негізінде жазылған «Seule la mer s'en souviendra» («Тек теңіз ғана есінде сақтайды») романын жариялады. Роберт Стоунның 1993 жылғы «Оутербридж Рич» (Dog Soldiers, Children of Light) кітабы Кроухерст туралы хабарлардан шабыттанған роман. Джонатан Коудың 2010 жылғы «Максвелл Симнің қорқынышты жеке өмірі» романының басты кейіпкерін Кроухерсттің тарихына деген құштарлығы жетелейді. 2010 жылғы «Мисс Синдимен саяхат» атты саяхатнамасында Мисс Синди Кейман Брак аралының жағажайында «Тейнимут Электронды» көреді. Джон Престонның 1999 жылғы «Сия» романында журналист Кроухерст сияқты, жалғыз өмір сүретін зейнеткер жауынгерді шалқара Англияның теңіз жағалауындағы қонақүйден табады. Хайди Хейлигтің 2017 жылғы «Уақыттан тыс кеме» романы Дональд Кроухерстің балама әлемдегі қияли бейнесін көрсетеді, онда ол сәтсіз қайығынан қашып, теңізде қаза тапқаннан гөрі уақытқа саяхат жасайды.
In 2009, Isabelle Autissier, herself a renowned sailor, published the novel Seule la mer s'en souviendra (roughly translates as "Only the sea will remember") based on Crowhurst's voyage. The 1993 book Outerbridge Reach by Robert Stone (Dog Soldiers, Children of Light) is a novel inspired by the reporting on Crowhurst. The title character of Jonathan Coe's 2010 novel The Terrible Privacy of Maxwell Sim is driven by his obsession with Crowhurst's story. In the 2010 travelogue Travels with Miss Cindy, Miss Cindy sees Teignmouth Electron on the beach at Cayman Brac. A 1999 novel by John Preston, Ink, has a reporter who tracks down an elderly former yachtsman like Crowhurst living alone in a remote English seaside hotel. The 2017 novel The Ship Beyond Time, by Heidi Heilig, features Donald Crowhurst in an imaginary alternate universe in which he has time traveled away from his failing boat, rather than dying at sea.
Поэзия
Америкалық ақын Дональд Финкель 1987 жылы жарық көрген "Электронның іздері" атты ұзын повесть-поэмасын Кроухерстің өмірі мен тағдырлы саяхатына арқау етті.
American poet Donald Finkel based his 1987 book length narrative poem The Wake of the Electron on Crowhurst's life and fateful voyage.
Басқалар
Шотландтық Trashcan Sinatras тобы Crowhurst туралы әнді Wild Pendulum альбомына жазды. Әннің атауы "Waves (Sweep Away My Melancholy)" ("Тұбыржыған толқындар (Менің қайғы-қасіретімді сүртіп тастаңыз)"), бұл Кроухерсттің тағдыры ауыр саяхатының кемелік журналындағы соңғы жазбаларының бірі болды. 1994 жылы шыққан The Mind's Eye альбомындағы Stiltskin тобының "Horse" әні Дональд Кроухерсттің көзқарасынан апатты сапар туралы жазылған. Британдық музыкант Third Eye Foundation Ghost альбомында "Donald Crowhurst" әнін шығарды. Британдық джаз музыканты Django Bates 1997 жылы Like Life альбомына "The Strange Voyage of Donald Crowhurst" трегін қосты. Британдық қара халық/неофолк жобасы Sieben-нің Star Wood Brick Firmament 2010 альбомында Дональд Кроухерстке арналған үш әннен тұратын трилогиясы бар: "Donald", "Crowhurst" және "Floating". Бұл әндер 2021 жылы "Minack Theatre" синглі үшін "Donald Crowhurst" деп толығымен қайта жазылды. Jay Gambit-тің американдық эксперименталды металл/шулы тобы Crowhurst осы атты Дональд Кроухерст туралы оқиғаның құрметіне аталған. Сондай-ақ, топтың 2013 жылғы In the Speedboat Under the Sea альбомы Дональд Кроухерст оқиғасынан шабыттандырылған, ал альбомның соңғы трегі "Дональд Кроухерсттің соңғы өсиеті мен мұрагерліктері" деп аталады. Шотландиялық Captain and the Kings тобы 2011 жылдың басында Кроухерсттің ерліктеріне арналған "It Is The Mercy" синглын шығарды. I Like Trains британдық тобы Дональд Кроухерст оқиғасына негізделген "The Deception" әнін жазды, ол олардың Elegies to Lessons Learnt альбомында пайда болды. Халық әншісі, актер және жазушы Бенджамин Акира Таллами Кроухерсттің күйзелісі мен теңіздегі өліміне арналған "The Teignmouth Electron" әнін жазды және орындады. Ән 2014 жылдың 19 қазанында, сол күні YouTube-қа жүктелген музыкалық видеомен бірге жарық көрді. Crash of Rhinos тобы 2013 жылы "Speeds of Ocean Greyhounds" әнін шығарды. Бұл ән топтың екінші және соңғы альбомы Knots-тың соңғы трегі ретінде пайда болды және Кроухерсттің сапары мен теңіздегі соңғы күндері туралы айтады. OSI тобының үшінші альбомы Blood-та "Radiologue" әні бар, ол Кроухерст оқиғасынан шабыттанған сияқты. Ұлыбританиялық әнші-күйші Адам Барнстың 2017 жылы шыққан "Electron" әні Кроухерст сапарындағы психоздық эпизодтар туралы. Британдық әнші-күйші Питер Хаммилл 2009 жылы Дональд Кроухерсттің кемелік журналындағы соңғы жазбаны келтіріп, "The Mercy" әнін шығарды. Британдық фольклорлық топ Show of Hands-тің Battlefield Dance Floor альбомында Кроухерст оқиғасынан шабыттанған "Lost" әні бар. Британдық әнші-күйші Бен Говард 2021 жылы Кроухерст оқиғасынан шабыттанған "Crowhurst's Meme" әнін шығарды. Британдық прогрессив-рок тобы Frost* 2021 жылы Кроухерст туралы "Terrestrial" әнін шығарды. Румын жазушысы Раду Косашудың "Бір тамыз мұз блогының үстінде" ("Un august pe un bloc de gheață") атты кітабында Кроухерст оқиғасына көптеген сілтемелер бар.
The Scottish band Trashcan Sinatras recorded a song about Crowhurst on their Wild Pendulum album. The title is “Waves (Sweep Away My Melancholy)", which was one of the final entries in the log books of Crowhurst’s ill fated journey. The Stiltskin song "Horse" on their 1994 album The Mind's Eye was written about the ill fated voyage from Donald Crowhurst's perspective. British musician the Third Eye Foundation released a song called "Donald Crowhurst" on the album Ghost. British jazz musician Django Bates included a track called "The Strange Voyage of Donald Crowhurst" on his 1997 album Like Life. British dark folk/neofolk project Sieben has a trilogy of songs dedicated to Donald Crowhurst on the Star Wood Brick Firmament 2010 album: "Donald", "Crowhurst" and "Floating". It was completely re recorded in 2021 as "Donald Crowhurst" for the single "Minack Theatre". US experimental metal/noise project Crowhurst by Jay Gambit was named after the Donald Crowhurst story. Also the project's 2013 album In the Speedboat Under the Sea is inspired by the Donald Crowhurst story – and the album's closing track is called "The Last Will and Testament of Donald Crowhurst". Scottish band Captain and the Kings released a single in early 2011 entitled "It Is The Mercy", based on Crowhurst's exploits. British band I Like Trains wrote a song called "The Deception", which appears on their album Elegies to Lessons Learnt, based upon Donald Crowhurst's story. Folk singer, actor and writer Benjamin Akira Tallamy wrote and recorded "The Teignmouth Electron" based around Crowhurst's breakdown and his death at sea. The song was released on 19 October 2014 with a music video uploaded to YouTube on the same day. The band Crash of Rhinos released the song "Speeds of Ocean Greyhounds" in 2013. It appears as the closing track on the band's second and final album Knots and was written about Crowhurst's voyage and last days at sea. The band OSI has a song named "Radiologue", released on their third album, Blood, which appears to be inspired by the story of Crowhurst. UK singer songwriter Adam Barnes' "Electron" (released in 2017) is about the psychotic episodes of Crowhurst's voyage. British singer songwriter Peter Hammill released in 2009 the song "The Mercy", quoting the last entry in the log of Donald Crowhurst. The album Battlefield Dance Floor by British folk group Show of Hands includes the song "Lost" inspired by the story. British singer songwriter Ben Howard released in 2021 the song "Crowhurst's Meme", which appears to be inspired by the story of Crowhurst. British Prog band Frost* released in 2021 the song "Terrestrial" about Crowhurst. Romanian writer Radu Cosașu has a book named Un august pe un bloc de gheață ("An August on a Block of Ice"), which contains numerous references to the story of Crowhurst.