Кіріспе
Американдық бейсболшы
Американдық футболшы
the American football player
Томми Ли Эджи (9 тамыз 1942 – 22 қаңтар 2001) – американдық кәсіби бейсболшы. Ол Басты Лига бейсболында орталық алаң қорғаушы ретінде ойнады, ең бастысы, 1969 жылғы Әлем сериясінде фаворит саналған Балтимор Ориолс командасын ұтып алып, «Музыкалық Метс» деп танылған Нью-Йорк Метс командасының құрамында ойнады. Бұл Әлем сериясы тарихындағы ең күтпеген жеңістердің бірі болды. Эджи серияның үшінші ойынында Метс командасының жеңісін сақтау үшін орталық алаңда екі керемет қорғаныс әрекетін жасады. Екі мәрте Басты Лиганың All-Star ойыншысы болған Эджи екі рет «Алтын қолғап» сыйлығын жеңіп алды және 1966 жылы Чикаго Уайт Сокс командасының құрамында «Жылдың жаңа ойыншысы» атанды. Ол Кливленд Индианс, Хьюстон Астрос және Сент-Луис Кардиналс командаларында да ойнады. 2002 жылы Эджи қайтыс болғаннан кейін Нью-Йорк Метс Даңқ залына енгізілді.
Ерте өмір
Эджи Алабама штатының Магнолия қаласында дүниеге келді және болашақ «Нью-Йорк Метс» командаласы Клеон Джонспен бірге Мобиль округінің оқу-жаттығу мектебінде бейсбол мен футбол ойнады. Грамблинг мемлекеттік университетінде бір маусым ойнағаннан кейін Эджи 60 000 долларлық бонуспен «Кливленд Индианс» командасымен келісім жасады.
Кливленд үнділері
ААА «Портленд Биверс» командасында екі маусым өткеннен кейін, Аги Кливлендке қыркүйек айында шақырылды. «Индианс» командасы «Миннесота Твинс» командасынан 11:1 есежеңіп жатқанда, Аги 14 қыркүйекте «Метрополитен» стадионында жоғары лигадағы дебютін жасады, тоғызыншы иннингте питчер Билл Дейлидің орнына соғып шықты. Ол келесі екі маусымда да жоғары лигаға қыркүйекте шақырылды, «Индианс» командасымен барлығы 31 ойын ойнады, онда ол .170-ке соғып, бір хоум-ран соқты және бес рет ұпай әкелді. Маусым аяқталғаннан кейін ол Томи Джонмен бірге «Чикаго Уайт Сокс» командасына «Индианс», «Уайт Сокс» және «Канзас Сити Атлетикас» командалары арасындағы үш командалық ауқымды сауданың бөлігі ретінде ауыстырылды, нәтижесінде «All Star» Рокки Колавито «Индианс» командасына қайта оралды.
Чикагоның "Ақ сокс" клубы
Эджи Тынық мұхит жағалауы лигасының «Индианаполис Индиандары» командасымен .226, ал «Уайт Сокс» командасымен он ойында .158 көрсеткіш жинады. Көктемгі жаттығуларда орталық қорғаушы позициясын жеңіп алғаннан кейін, ол маусымның ашылу ойынында екі ұпайлық хоум-ран соқты және .264 орташа ұпаймен, тоғыз хоум-ран және 38 RBI көрсеткішімен 1966 жылғы Басты Лига Бейсболдың «Жұлдыздар» ойынына «Уайт Сокс» командасынан жалғыз өкіл атанды. Ол маусымды .273 орташа ұпаймен, 22 хоум-ран, 86 RBI және 44 ұрланған базамен аяқтады, бұл оны Басты Лига Бейсбол тарихында жаңадан келген маусымында 20 хоум-раннан және 40 ұрланған базадан көп жинаған алғашқы ойыншы етті. Одан кейін Митчелл Пейдж, Майк Траут және Корбин Кэрролл осы көрсеткіштерге қол жеткізген жалғыз төрт жаңадан келген ойыншы болды. Оның орташа ұпайы .313-тен .192-ге дейін төмендеді. Бұл 0-34 есебімен оның орташа көрсеткішін .102-ге дейін түсірді. Маусым бойы ол .217 орташа ұпаймен, бес хоум-ран және 17 RBI көрсетті.
1969 жылғы маусым
Эйджи маусымның үшінші ойынында Монреаль Экспос клубына қарсы өткен матчта мансабындағы алғашқы бірнеше хоум-ран соқты, олардың бірі Ши стадионының сол жақ бөлігіндегі жоғарғы қабаттың 48-ші бөліміне дейін жетті – мұндай жетістік ешқашан қайталанбады. Экспос клубының оң жақ қорғаушысы Мак Джонс, доп трибунаға тиген кезде әлі де көтеріліп бара жатқанын айтты. Осы хоум-ранның құрметіне стадионның сол бөлігіне Эйджидің аты, форма нөмірі және күні жазылған тақта орнатылды. Ол 2 мамырда алғаш рет төрт соққыдан тұратын ойынды өткізді (төрттен төрт рет соғып, бір жүріс және бір хоум-ран). 21 мамырға қарай Эйджинің көрсеткіші .300-ден асты, ал «Метс» франшиза тарихында алғаш рет маусымның 36 ойынынан кейін 50%-дық жеңіс көрсеткішіне ие болды және үшінші ойынды жеңіп алды. Бұдан кейін бес ойыннан тұратын жеңіліс сериясі болды, нәтижесінде «Метс» жаңа құрылған Ұлттық лиганың Шығыс дивизионында төртінші орынға түсті. Содан кейін «Метс» 11 ойын қатарынан жеңіске жетті, оның ішінде Эйджидің Сан-Франциско «Гигантс» клубына қарсы өткен соңғы ойында екі хоум-ран соғып, төрт соққыдан тұратын керемет ойын танытты. Осы кезде «Метс» екінші орында тұрды, ал Чикаго «Кабс» клубынан жеті ойынға қалып қойды. 8 қыркүйекте «Метс» «Кабс» клубымен маңызды екі ойындық серияны ашу үшін Ши стадионына келді. «Кабс» клубының бастауыш ойыншысы Билл Хэндс бірінші таймның екінші жартысында Эйджиді, ол құралымда бірінші нөмірге көшірілген болатын, құлатты. Джерри Кусман келесі қарсыласы Рон Сантоның қолына соққы беріп, оны сындырды. Эйджи үшінші таймда екі хоум-ран соғып, қарсы шабуыл жасады және алтыншы таймда Уэйн Гарретт соққан бір соққының арқасында ойынның жеңімпазы атанды. 10 қыркүйекте «Метс» қос ойында «Экспос» клубын жеңді. «Кабс» клубының жеңілісімен бірге «Метс» 1969 жылғы маусымда алғаш рет турнир кестесінде көшбасшылыққа шықты. «Метс» командасы осы сәттен бастап көшбасшылықтан бас тартпады. 24 қыркүйекте Нью-Йорк «Метс» клубы NL East дивизионында жеңіске жетті, өйткені Донн Кленденон Стив Карлтон мен Сент-Луис «Кардиналс» клубына қарсы өткен ойында 6:0 есебімен жеңіске жетіп, екі хоум-ран соқты (бұл команда тоғыз күн бұрын 19 «Метс» ойыншысын жеңіп, рекордтық көрсеткішті орнатқан еді). Осы маусымда Эйджи .271 көрсеткішпен ойнады, командасының арасында 26 хоум-ран, 97 ұпай және 76 RBI көрсеткішімен көшбасшы болды. Cy Young сыйлығының иегері Том Сивер және Клеон Джонспен бірге ол NL MVP сыйлығына ие болу үшін күрескен үш «Метс» ойыншысының бірі болды, сонымен қатар Sporting News NL Comeback Player of the Year атағына ие болды.
1969 жылғы әлем чемпионаты
Эджи .357 көрсеткішпен екі хоум-ран соғып, төрт рет RBI (ұпай таптырды) жасады, нәтижесінде Метс 1969 жылғы Ұлттық Лига Чемпионатында Атланта Брэйвс командасын үш ойында жеңіп шықты. Метс Балтимор Ориолс командасына қарсы Әлем сериясіне үлкен үмітсіздікпен келді. 3-ші ойында (Метс тарихындағы алғашқы Әлем сериясының үй ойыны), есеп 1–1 тең болғанда, Эджи Sports Illustrated журналының пікірінше, Әлем сериясы тарихындағы орталық шеңбердегі ең керемет ойынды көрсетті. Бірінші иннингте Эджи Джим Палмерден бастапқы хоум-ран соқты, бұл ойынды жеңіске жеткізетін соққы және RBI болды, нәтижесінде Метс Ориолс командасын 5–0 есебімен жеңді. Осы ойында Эджи бес голды сақтап қалуға мүмкіндік берген екі керемет қабылдау жасады. Бірінші қабылдау төртінші иннингте Гари Джентри тастағанда, екі аут болғанда және бірінші және үшінші базада жүгірушілер болғанда жасалды. Эджи солқай қолмен соққы беретін Эльрод Хендрикске қарсы ойнап, сол жақ орталық алаңның қабырғасының жанында артқа қарай соққыны қабылдады. Екінші қабылдау жетінші иннингте Нолан Райан Джентриді алмастырғанда жасалды; базалар екі аутпен толы болды, ал Эджи Пол Блэрдің соққан добына оң жақ орталық алаңға басымен сүңгіп түсті.
1970-72 жылдар
Аги маусымды 16 сәуір мен 9 мамыр аралығында 20 ойындық жеңіс тізбегімен бастады. 12 маусымда ол өзінің мансабындағы ең жарқын ойындарының бірін өткізді, ол бес рет соғып, төртеуін нәтижеге жеткізіп, екі рет үйден шықты және төрт ұпай жинады. Осының арқасында ол маусым айының NL үздік ойыншысы атанды, оның көрсеткіші .364, 11 үйден шығу және 30 RBI құрады. Сондай-ақ, ол 6 шілдеде циклдік соққы жасады. Эйджи 10-шы иннингте Нью-Йорк Метс пен Лос-Анджелес Доджерс арасындағы 2:1 есебімен өткен ойында өте керемет және тәуекелді базамен жүгіруін көрсетті, ол екінші базаны ұрлап, жаудырмақтан кейін үшінші базаға өтті және жеңіс үшін үй базасын ұрлап, барлығын таң қалдырды! Маусым соңында Аги .286 көрсеткішпен ойнады және 182 соққы, 107 ұпай және 31 ұрланған базадан тұратын Метс командасының маусымдық рекордын жаңартты. Ол екінші рет «Алтын қолғап» сыйлығын жеңіп алып, екі лигада да «Алтын қолғап» жеңіп алған алғашқы африкалық америкалық спортшы болды. Созылмалы тізе жарақаттары Агиге кедергі келтірді, бірақ ол 1971 жылы .285 көрсеткішпен ойнап, 14 үйден шығумен Метс командасының үздік мергендерінің қатарында болды. 1972 жылы ол .227 көрсеткішпен ойнаса да, Метс командасында 47 RBI жинап, екінші орынды иеленді.
Кейінгі мансап
Эджи 1972 жылғы 27 қарашада қысқы жиында Рич Чайлс және Бадди Харрис үшін «Метс» командасынан «Хьюстон Астрос» командасына ауыстырылды. 24 сәуірде ол мансабында алғаш рет «Метс» командасына қарсы ойнады және «Астрос» командасының 4:2 есебімен жеңісінде үшқа батып, екі соққы жасады, сонымен қатар бір ұпай енгізді. Ол .235-тік орташа көрсеткішпен сегіз хоум-ран және 15 RBI жинағанда, 18 тамызда «Астрос» оны «Сент-Луис Кардиналс» командасына жіберді, ол NL Шығыс дивизионында «Метс» және «Питтсбург Пайрэтс» командаларымен күресіп жатқан болатын. 1973 жылғы 5 желтоқсанда қысқы жиында Пит Рихерт үшін «Кардиналс» командасынан «Лос-Анджелес Доджерс» командасына ауыстырылды. Ол жаттығу лагерінде босатылды. «Доджерс» командасының ресми ойындарында ешқашан ойнамағанмен, оның соңғы бейсбол карточкасы 1974 жылғы Topps Traded сериясында #630T болып шықты, онда ол «Доджерс» ойыншысы ретінде бейнеленген.
Мансап статистикасы
ОйынПААБРХ2Б3БШРББББББББББСОШБПАВГОББСЛГФЛД%1130432439125589991702713043316734291834.255.320.412.975
Зейнеткерлік
Зейнеткерлікке шыққаннан кейін ол Ши стадионының жанындағы "Аутфилдерлер лаунжы"н басқарды. Эджи Нью-Йорк аймағы мен Мобил маңында өткен көптеген қайырымдастық шараларға және балалар бейсболына арналған жаттығуларға белсенді қатысқандықтан, бұрынғы "Метс" ойыншысы ретінде ең белсендісі ретінде танылды. Ол "Everybody Loves Raymond" телесериалының бір эпизодында 1969 жылғы "Метс" командасының бірнеше мүшесімен бірге өзін-өзі сомдады. Томми жиі Ши стадионына барып, ескі ойыншылардың ойындары мен коллекциялық карточкалар көрмелеріне қатысты. Кейіннен ол Мобил спорт және Алабама спорт атақ-даңқ залдарына енгізілді.
Жеке өмір
Эйджи әйелі Максинді өзі басқаратын түнгі клуб пен мейрамханада танысты. 2001 жылдың 22 қаңтарында Манхэттен орталығындағы кеңсе ғимаратынан шығып бара жатқанда Эйджи жүрек талмасынан зардап шекті және сол күні Бельвью ауруханасында 58 жасында қайтыс болды.
Мұра
Эйджи қайтыс болғаннан кейін 2022 жылы Нью-Йорк Метс Ұлттық Даңқы залына енгізілді. Сондай-ақ, ол 2022 жылы Нью-Йорк штатының Бейсбол Даңқы залына да қайтыс болғаннан кейін енгізілді. Квинс штатының Шығыс Элмхерст ауданында Эйджидің бұрынғы түнгі клубының жеріне орта мектеп салынды. Ол 2022 жылы ашылды және оның құрметіне Томми Л. Эйджи атындағы Білім беру кампусы деп аталды.
Agee was also posthumously inducted into the New York State Baseball Hall of Fame in 2022. A middle school was built on the property of Agee's former nightclub in East Elmhurst, Queens. It opened in 2022 and was called the Tommie L. Agee Educational Campus in his honor.