Кіріспе

16 ғасырдағы Англияның Кент графтығындағы артиллериялық форт.

Диль қамалы – Генри VIII-дің 1539 және 1540 жылдар аралығында Кент графтығының Диль қаласында салған артиллериялық форты. Ол Франция мен Киелі Рим империясының басып кіру қаупінен қорғану мақсатындағы Корольдің жобасының бір бөлігі болды және Англия жағалауындағы стратегиялық маңызды Даунс бекінісін қорғады. Ішкі және сыртқы алты бекінісі бар, ормен қоршалған тас қамал артиллерия үшін алпыс алты ату позициясын қамтыды. Дил, Сандаун және Уолмердің үш қамалын салуға Корольге барлығы 27 092 фунт стерлинг жұмсалды, олар жағалау бойында бірімен-бірі жапсарлас орналасқан және жер қорғаныстарымен байланыстырылған. Бастапқы басып кіру қаупі сейілді, бірақ 1648–49 жылғы Екінші ағылшын азамат соғысы кезінде Дильді роялистік көтерілісшілер басып алды және бірнеше айлық шайқастан кейін Парламент күштері ғана қайтарып алды. Қарулы күйінде қалған Дильді 18 және 19 ғасырларда сэр Джон Норрис және Лорд Каррингтон қамал капитаны үшін ыңғайлы жеке үйге айналдырды, ол бұл кезде құрметті лауазымға ие болды. 1904 жылы Соғыс министрлігі қамалдың қорғаныс нысаны немесе казарма ретінде ешқандай құндылығы жоқ деген шешімге келді және капитан тұрмаған кезде ол жұртшылыққа ашылды. Екінші дүниежүзілік соғыстың басында капитанның пәтері неміс бомбалауынан қирады, соның салдарынан Дильдің сол кездегі капитаны Уильям Бердвуд Хэмптон Корт сарайына көшуге мәжбүр болды, ал қамал жағалауға орналастырылған артиллериялық батареяның бақылау пунктына айналды. Қамал қайтадан тұрғын үй ретінде пайдаланылмады және 1950 жылдары үкімет оны туристік орталық ретінде қайта жаңарту жұмыстарын жүргізді. 21 ғасырда Диль қамалын «Ағылшын мұрасы» басқарады және 2008 жылы 25 256 келушіні қабылдады.

Өмірбаян

Диль қамалы Англия, Франция және Киелі Рим империясы арасындағы халықаралық шиеленістердің салдарынан король Генрих VIII билігінің соңғы жылдарында салынған. Дәстүрлі түрде тәж жағалауды қорғауды жергілікті лордтар мен қауымдастықтарға жүктеді, бекіністерді салу және күтіп-ұстау ісінде шектеулі ғана рөл атқарды. Франция мен империя бір-бірімен қақтығыста болғанда теңіз шабуылдары жиі болғанмен, Англияға нақты шабуыл жасау ықтимал емес көрінетін. Оңтүстік-батыста және Сассекс жағалауында қарапайым блокхаустар мен мұнаралар негізінде шағын қорғаныстар болды, Англияның солтүстігінде бірнеше әсерлі құрылыстар салынды, бірақ жалпы алғанда бекіністердің көлемі өте шектеулі болды. 1533 жылы Генрих әйелі Арагондық Екатеринамен ұзақ жылдардан бері жалғасып келе жатқан некесін бұзып, қайтадан үйлену үшін Папа Павел III-тен айырылды. Екатерина Киелі Рим императоры Карл V-тің тәтесі болды, ол бұл ажырылуды жеке қорлау ретінде қабылдады. Осының нәтижесінде 1538 жылы Франция мен империя Генрихке қарсы одақ құрды, ал Папа екі елді Англияға шабуыл жасауға үндіді. Англияға шабуыл жасау әлдеқашан анық болды. Жауап ретінде Генрих 1539 жылы "құрылғы" деп аталатын жарлық шығарды, онда "басқындық уақытында мемлекетті қорғау" және Англия жағалауы бойында бекіністер салу жөнінде нұсқаулар берілді.

Құрылыс

Дил және оған іргелес Уолмер мен Сандаун қамалдары Шығыс Кенттегі Даунс аймағын қорғау үшін салынған. Бұл Гудвин құмдарынан пайда болған маңызды теңіз жағалауы, ол Дил жағасына қол жеткізуге мүмкіндік берді – жау әскерлерінің оңайдан-оңай қонуы мүмкін болған және король жақсы білген аймақ. Тас қамалдар төрт топырақ нығайтумен – Ұлы шөп, Кіші шөп бекінісі, Ұлы ақ саз бекінісі және Уолмер бекінісі, сондай-ақ 4 километрлік қорғаныс ор және шағын қорғанмен күштелді. Барлық қамалдар бірлесіп «Даунс қамалдары» деп аталды. Дил қамалын кім жобалағаны белгісіз, бірақ сэр Эдвард Рингли мен Томас Уингфилд жоба комиссарлары болды, ал Роберт Лойрд пен Дэвид Мартен – төлем жөндеуші және есепші, Кристофер Дикенсон мен Уильям Клемент – бас тас шебері мен ағаш ұстасы болды. Жұмыс Дилде сәуір айында басталды және келесі айға қарай 1400 адам жұмыс істейтіндей жылдам дамыды. Жазда Рингли жалақыны көтеру туралы ереуілді тоқтатты, ал желтоқсанда Анна Клевская қамалға келген кезде құрылыс көбінесе аяқталған болатын. Дил және Даунс бойындағы басқа да бекіністердің құрылысы Корольдік қазынаға 27 092 фунт стерлинг тұс келді, оның көп бөлігі бірнеше жыл бұрын монастырларды таратудан түскен кірістерден төленді. Дил қамалында жергілікті монастырлардан алынған қорғасын, ағаш және тас қайта пайдаланылды. 1540 жылы Уингфилд қамалдың алғашқы капитаны болды, оған лейтенант көмектесті және сегіз сарбаз, он алты артиллерист және екі жүкті тасушыдан тұратын гарнизонды басқарды. Ол Бес Порттың Лорд-уәкіліне есеп берді. Бастапқы басып кіру қаупі сейілді, бірақ 1558 жылы француз шабуылының жаңа қауіптеріне байланысты қамал нығайтылды. Шамамен 1570 жылы негізгі бастиондар топырақпен толтырылды, мүмкін, оларға ауыр қаруларды орнату үшін, ал 1573 жылы королева Елизавета I қамалға тексеруге келді. 1588 жылы испан армадасының қаупіне жауап ретінде жағалаудағы қорғаныс күштері жұмылдырылды және Елизаветаның билігінің соңына дейін әрекетке дайын күйде сақталды.

17 ғасыр

1600-жылдардың алғашқы онжылдығында Англия Франция және Испаниямен бейбіт қарым-қатынаста болды, сондықтан жағалау қорғанысына көп көңіл бөлмеді. 1615 жылы Дил қамалы нашар күйде болды, оның сыртқы қабырғалары дауылдар мен жағалау эрозиясынан зақымданған еді, сонымен қатар жасалған сараптама бойынша 396 фунт стерлинг жөндеу жұмысына қажет болды. Қамалдың капитаны Уильям Бинг жоғары лауазымдағы адамдарға көптеген хаттар жазып, қысқы дауылдар қазбаны су мен жағалаудан келген тастармен толтырғанын және қамалдың негізін қиратқанын мәлімдеді. 1618 жылы ол гарнизонның көп бөлігі жақын жердегі қалада тұрып жатқанын, ал түнде қамалды тек шағын күзетші күші күзетіп тұрғанын хабарлады. Қамалдың жағдайы нашарлаған сайын, Даунс аймағында голланд, француз және испан кемелері арасындағы шайқастар жиілеп, Кент жағалауындағы бекіністердің стратегиялық маңызы артты. 1624 жылы жасалған жаңа сараптама бойынша жөндеу жұмысының құны 1243 фунтқа дейін өсті, ал Бэкингемнің 1-ші герцогы Джордж Вильерс, жұмыс үшін материал алу үшін жақын орналасқан Камбер қамалын бұзуды ұсынды. Бұл ұсынысқа іс жүзінде қолдау көрсетілмеген сияқты, бірақ 1630-шы жылдардың соңында кейбір жөндеу жұмыстары аяқталған болуы мүмкін. 1642 жылдың тамызында Англияның бірінші азаматтық соғысының басында қамал парламенттік күштер бақылауына өтті, Уильям Бингтің орнына Уильям Бэттен тағайындалды, ол роялистік көзқарастарға күдікпен қарады, бірақ қамал осы қақтығыста елеулі рөл атқармады. 1648 жылы Англияның екінші азаматтық соғысы басталғанда, парламенттік флот Даунста орналасқан, оны Уолмер және басқа Генрих қамалдары қорғады, бірақ мамыр айында Кент аймағында роялистік көтеріліс басталды. Бэттен алдыңғы жылы флот командирі лауазымынан кетіп, енді флоттың бір бөлігін жақтап ауысуға ынталандырды. Бұрынғы теңізші сэр Генри Палмер және Кент ақсүйектерінің өкілдері де флотты көтеріліске шақырып, экипаждағы көптеген Кенттіктердің артықшылығын пайдаланды. Уолмер және Дил қамалы Сандаун гарнизонынан кейін корольге адалдығын білдірді. Рейнсборо капитандық лауазымынан алынды. Жағалаудағы бекіністер мен флот енді роялистердің бақылауында болғандықтан, парламент шетелдік күштердің жағалауға түсуі немесе шотландтарға көмек жіберуі мүмкін деп қорқыды. Парламент маусым айының басында Мейдстоун шайқасында көтерілісшілерді жеңіп, содан кейін полковник Натаниел Ричтің басшылығымен Дил және Даунс бойындағы басқа да қамалдарды басып алу үшін күш жіберді. Уолмер қамалы бірінші болып қоршауға алынып, 12 шілдеде берілді. Роялистер теңізден жабдықтаған Дилді шілде айында қоршауға алды. Роялистік флот парламенттік позицияларды бомбалады және көтерілісті қолдау үшін уақытша 1500 фламанд жалдамалы әскерін түсірді, бірақ ақша жетіспеушілігі оларды континентке қайтаруға мәжбүр етті. Содан кейін гарнизон қоршаулаушыларға күтпеген шабуыл жасады, бірақ кейбір шығындарға ұшырап, кері шегінді. Престон шайқасында роялистер жеңілгені туралы жаңалық келгеннен кейін, Дил 20 тамызда берілді, содан кейін Сандаунға артиллериялық шабуылдар басталды, нәтижесінде қалған гарнизондар да берілді. Рич жаңа капитан болды және қамал қақтығыс кезінде қатты зақымдалғанын, "гранаталармен қиратылғанын" және жөндеу жұмысының кем дегенде 500 фунт стерлинг тұратынын хабарлады. Самуил Тавернер губернатор болып тағайындалды, оған бір капрал және жиырма сарбаз қолдау көрсетті. Голланд қауіпін ескере отырып, Дил қамалы сақталды және оқ-дәрімен жабдықталды, сондай-ақ 1652 жылы Англия-Голландияның бірінші соғысы басталғанда, топырақ және сарбаздармен нығайтылды. 1660 жылы Стюарттардың билікке қайта оралуынан кейін гарнизонның саны азайтылды және олардың жалақысы төмендетілді, бірақ қамал екінші және үшінші Англия-Голландия соғыстары кезінде Даунсты қорғауда маңызды рөл атқара берді, жергілікті жаттығудан өткен жасақтардың қолдауымен. Бинг жаңа режимде бұрынғы капитандық лауазымын қайтаруға тырысты және 1660 жылдың басында қысқа мерзімге қайта тағайындалған болуы мүмкін. 1688 жылғы желтоқсанда Джеймс II-ні құлатып, салтанатты революция болғаннан кейін, Дил қаласының тұрғындары Вильгельм Оранскийді қолдап, қаланы басып алды және ешқашан іске аспаған Ирландияның басып кіруінен қорғану үшін шаралар қабылдады.

18 - 21 ғасырлар

Диль қамалы 18 ғасырда әскери бекініс ретінде қолданыла берді және 1728 жылы 11 кальверлдік зеңбірекпен жабдықталды. Келесі жылы капитан, теңіз офицері сэр Джон Норрис жеке тұрғынын жақсарту үшін қамалды қайта жаңартты. Дорсет герцогы Лайонел Саквилл 1708 жылы Уолмерде осыған ұқсас жұмыс жасаған еді, және екі адам арасында бәсекелестік болған болуы мүмкін. Наполеон соғыстары кезінде қамал, жағажай бойында орналасқан қосымша артиллериялық батареялармен бірге, тоғыз 36 фунттық зеңбірекпен қаруланды. Дилді қорғау үшін 1794 жылы Уильям Питт Кіші – сол кездегі премьер-министр және Синке Портс Лорды – жаяу әскер мен атқыштар бөлімдерін құрды. 1802 жылы Питт жалдаған бомбашылар қамалда әскери жаттығулар өткізді. Саясаткер және банкир Лорд Каррингтон 1802 жылы қамалға жақсартулар енгізді, бұл оның досы Питттің Уолмердегі жұмысына қарсы жоба ретінде қарастырылды. Сэмюэл Уилберфорстың айтуынша, Каррингтон жұмыстың құнын қазынадан төлемекші болған, бірақ ол талаптарды ұсынғанда, Питт оларды қабылдамады және ол жақсартулар үшін өзі төлеуге мәжбүр болды. Диль қамалы көбінесе қорғаныс орнынан гөрі жеке үйге ұқсай бастады, бұл 1829 жылы оның жеке тұрғын үй ретінде жергілікті салыққа жата ма, әлде әскери нысан ретінде салықтан босатыла ма деген пікірталасқа әкелді. Капитандық лауазымы ұзақ уақыттан бері құрметті болып саналады және патшалық жүлде ретінде тағайындалатын. 1898 жылы Соғыс министрлігі тарихи қамалға кез келген сыртқы өзгерістер енгізу туралы Жұмыс кеңсесімен кеңесу керектігіне және туындаған жұмыстар үшін ақы төлеуге Жұмыс кеңсесі жауапты болатынына келісті. Соғыс министрлігі 1904 жылы қамалдың қорғаныс немесе казарма ретінде ешқандай құндылығы жоқ деген қорытындыға келді және оны толығымен Жұмыс кеңсесіне берді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде, 1940 жылдың қарашасында, бомбалау кезінде неміс бомбалаушылары капитанның көп бөлігін қиратты, бұл капитан Уильям Бёрдвудты Хэмптон-Корт сарайына көшіруге мәжбүр етті. 1940 және 1944 жылдар аралығында қамалдың алдында 563-ші жағалау полкінің 337-ші батареясы басқарған екі 6 дюймдік теңіз зеңбірегі орнатылды. Қамал батареялық операциялық пункт ретінде жұмыс істеді – қамалдың бірінші қабаттағы бөлмелерінің бірі батарея кеңсесі болды – және тұруға жағдай жасады. Бёрдвудтың қайтысынан кейін, 1951 жылы, қамал ресми түрде тұру орны ретінде тоқтатылды және Қоғамдық ғимараттар және жұмыстар министрлігіне берілді. 1972 жылы Диль қамалының капитандығы (1951 жылдан бері тоқтатылған) құрметті тағайындау ретінде қайта жаңғыртылды және генерал сэр Норман Тайллорға берілді; 1979 жылы оның орнын генерал-майор Иан Харрисон басты. 2008 жылы соңғысының қайтысынан кейін капитандық лауазымын Корольдік теңіз жаяу әскерінің бас қолбасшысы өз міндеті бойынша атқарады. XXI ғасырда Диль қамалы «Ағылшын мұрасы» ұйымымен туристік нысан ретінде басқарылады, 2008 жылы 25 256 келушіні қабылдады. Ол Ұлыбритания заңдарымен қорғалатын ескерткіш ретінде саналады.

Сәулет

Диль қамалы 16 ғасырдың көп бөлігін сақтап қалды, оның ішінде ортасында алты жартылай дөңгелек бастиондары бар биік мұнара, 86 фут (26 м) көлденеңі, ал оның батысында тағы алты дөңгелек бастион орналасқан, олардың батысы қақпа үйі ретінде пайдаланылды, бәрі де ор және қоршау қабырғасымен қоршалған. Қамалдағы бастион қабырғалары жуан. Ол Мейдстоун маңындағы Кент тас тасынан, жергілікті кірпіштен және жергілікті монастырлардан қайта пайдаланған Caen тасынан салынған. Ол Уолмер және Сандаун қамалынан үлкен болды, шамамен өлшемдері және жатақтарды қамтыды. Қамал бастапқыда төрт деңгейлі артиллерияға ие болды – ең ауыр және ең ұзақ қашықтықтағы қарулар жоғарғы деңгейлерде, оның ішінде мұнарада, орналасқан, барлығы 66 атыс позициясы және жақын қорғаныс қажет болған жағдайда жертөледе тағы 53 мылтық тесігі болды. Қабырғадағы бойлық тесіктер қарулардың жұмыс істеуіне және айналуына мүмкіндік беру үшін кеңінен ашылған, ал қамалдың ішкі бөлігі оның қаруларынан шыққан түтінді шығару үшін желдеткіштермен жабдықталған. Қазіргі қамалдағы қоршаулар Тюдор стиліне қарағанда, жалған ортағасырлық стильде жасалған және 1732 жылдан бастап сақталған. Даунс бойындағы бауырлас қамалы сияқты, Диль де жобалау мәселелеріне тап болды: оны толық жабдықтау үшін тым көп қару қажет болды; қисық беттері шабуылға осал болды; және қабырғаларды төмен және жуан ұстауға тырысқанына қарамастан, оның салыстырмалы түрде жоғары орналасуы, бірнеше деңгейлі қорғанысты қолдау қажеттілігімен шақырылған, оны шабуылға ұшыратты. Диль қамалына қақпа үйі арқылы кіріледі, ол бастапқыда қабырғалы баққа қарап тұрды, ол көбінесе қиратылған. Құрғақ, таспен қапталған ор, ені және тереңдігі, бастапқыда тас жолмен және көпірмен кесілген, соңғысы қазіргі заманғы ағаш көпірмен ауыстырылған. Қақпа үйі әлі де бастапқы темірмен қадалған есіктерін сақтап тұр – тарихшы Джонатан Коуд оларды «өздерінің мерзімі үшін ең жақсы сақталғандарының бірі» деп есептейді – және гарнизонға ішкі жолды зымырандармен немесе мылтықтармен қорғауға мүмкіндік беретін бес өлтіру ойығы бар; ол бастапқыда кіреберістегі порткуллиспен де қорғалған болуы керек. Сыртқы бастиондар 1570 жылдары топырақпен толтырылды және 18 ғасырдың қамалдарына ие, ал шығыс бастионның айналасындағы құрылыстар Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін қайта салынды. «Айналулар» деп аталатын өткел сыртқы бастиондардың сыртынан өтеді және қамалдың негізін қамтитын мылтық позицияларын байланыстырады. Мұнарада жертөле, жер және бірінші қабаттарды байланыстыратын орталық бұралақ баспалдақ бар. Салынған кезде гарнизон мұнараның бірінші қабатында тұрды, ал екінші қабатты капитан пайдаланды, ал жертөле сақтау үшін қолданылды. Бірінші қабат радиалды қабырғалармен бөлінген және бастапқыда қабырғалармен бөлінген; бастапқы пештер мен ошақтар сақталған. Бірінші қабат негізінен 1720 жылдарға жатады, бірақ кейбір Тюдор элементтері сақталған. Мұнараның жоғарғы жағында 1655 жылдан бастап граффитимен салынған қоңырау бар ағаш фонарь құрылымы орналасқан. Мұнараның қарулы тесіктері 18 және 19 ғасырларда терезелерге айналдырылды.