Кіріспе

Қорғанысқа арналған беткей бекініске кіріктірілген.

Гляцис (/'ɡ//l//eɪ//.//s//ɪ//s/, ɡlasi) әскери инженерлік саласында – ортағасырлық қамалдың немесе жаңа заманғы бекіністердің құрамындағы жасалма беткей. Олар уақытша құрылыс ретінде топырақтан, ал тұрақты құрылыс үшін тастан салынуы мүмкін. Кез келген табиғи немесе жасанды еңіс, жоғарыда аталған талаптарға жауап беретін болса, оны да гляцис деп атайды. Бұл француз сөзінің этимологиясы мұзбен қауіпті болатын еңісті білдіреді, сондықтан оның мұздықпен байланысы бар. Гляцистік пластина – танк немесе басқа да бронетехника корпусының еңкейген алдыңғы бөлігі.

Ежелгі бекіністер

Глацис ежелгі мысырлықтар Нубиядағы Семнада салған сияқты ежелгі бекіністерде де кездесе алатын. Олар оны жаудың қоршау машиналарын қорғаныс қабырғаларын бұзуына қарсы пайдаланған. Ұлыбританиядағы төбе бекіністері шамамен б.з.б. 350 жылдан бастап глацистерді қолдана бастады. Дорсеттегі Мейден Каслдегі глацистер биік болған.

Ортағасырлық бекіністер

Гляцистер, сондай-ақ талус деп те аталады, ортағасырлық бекіністерге қабырғаларды қазбалаудан қорғау, шабуылға өтуге кедергі келтіру және шабуылдаушы күштерге төбеден лақтырылған снарядтар гляцистен секіріп түсуі үшін қосылды. Орта ғасырдың соңына қарай кейбір қамалдар зеңбіректерге қарсы қорғануға бейімделу үшін өзгертілді. Құрлық қабырғалары мен бастиондардың (мұнаралардың) алдына зеңбірек оқтарының соққысын жұмсарту немесе оларды жолдан ауыстыру үшін таспен қапталған топырақ беткейлерінен тұратын гляцистер орналастырылды. Мұнаралардың биіктігі құрлық қабырғаларының биіктігімен теңестіріліп, зеңбірек платформаларына айналдырылды.

Еуропаның ерте заманауи бекіністері

Ерте заманалық Еуропалық қамалдар кез келген шабуылдаушыны қорғаушылардың отына соңғы мүмкін сәттерге дейін ұшырату үшін салынған. Жазық, табиғи жерде, биік нысандарға шабуыл жасайтын әскерлер оның атысынан жақын арада қорғаныс алады; глацис – қабырғаның үстіне қарай көлбеу еңіс. Бұл қорғаушыларға шабуылдаушы күшті тікелей көруге мүмкіндік берді, соның арқасында олар парапеттен отпен алаңды тиімді түрде шарпып, басып тастауға болатын. Бұған қоса, екінші дәрежеде, жер үйірмесі қабырғаларды тікелей зеңбірек оғынан қорғайтын. Жоғары жердегі қорғаушылардың көру қабілеті тікелей болғанымен, глацис олардың қаруларын атыс кезінде бұру қажеттілігін азайтып, атыс өрісін тиімдірек басқаруға мүмкіндік береді. Әрі, глацис шабуылдаушы зеңбіректерге қамал қабырғаларын анық нысанаға алуға кедергі келтіреді, себебі олар глацисті кесіп өтіп, екі жағынан тегіс, тасты тік қабырғалармен және контрқабырғамен шектелген бекініс орға шыққанша көрінбейді.

Қапталданған көліктер

Глацис пластинасы термині танк немесе басқа да бронетехникалық құрылғы корпусының еңкейген алдыңғы бөлігін сипаттайды, көбінесе жоғарғы және төменгі жартыларынан тұрады. Тікелей бронетехникалық қақтығыста жаудың атысшысы үшін глацис пластинасы ең үлкен және көзге түсетін нысана болып табылады. Еңкейген броньтың екі артықшылығы бар: көптеген снарядтар тесіп өтудің орнына сыртқа бұрылады; ал тесіп өтуге тырысқандары кез келген қалыңдықтағы бронь арқылы, оның траекториясына перпендикуляр болған жағдайда, одан ұзақ диагональдық жолмен өтуі керек. Танкіге қарсы миналар да, көлбеу сымды детонаторды пайдаланады, олар глацис пластинасының тікелей астында жарылуға арналған. Осының салдарынан, глацис пластинасы әдетте танктың ең қалың және берік броньды бөлігі болып табылады, одан кейін мұнараның алдыңғы беті мен қарудың манжети келеді.