Кіріспе

Британдық Колумбиядағы Канадалық Тынық мұхитының Канзас-Сити магистраліндегі Биг Хилл, Канадалық Тынық мұхит темір жолының бағытындағы ең қиын теміржол учаскесі болды. Ол Америка құрлығының суайырығының батысында, Kicking Horse Pass-тің жанындағы Канаданың тік таулы аймағында орналасқан. 1909 жылы Биг Хилл Шеңберлі туннельдермен алмастырылса да, аймақ пойыздарды пайдалануда қиындықтарды тудыруда және бүгінге дейін де солай болып келеді.

Құрылыс

Тынық мұхиты теміржолын мүмкіндігінше жылдам аяқтау үшін Стефан тауы арқылы 427 метрлік (1400 фут) ұзын туннельді жаруды кейінге шегеріп, оның үстінен 13 шақырымдық уақытша жол салу туралы шешім қабылданды. 1884 жылы жоспарланған 2,2% (мильге 116 фут) еңістің орнына, 4,5% (кейбір дереккөздер 4,4% дейді) еңіс салынды. Бұл ең тік жабысу жолдарының бірі болды (4,5% = 22,22-ге 1). Ол Вапта көлінен Стефан тауының іргесіне дейін, Кикинг-Хорс өзені бойымен Филдтен батысқа қарайғы бір тұсқа дейін түсті, содан кейін бастапқы бағытқа қосылу үшін қайта көтерілді. Уақытша шешім ретінде қарастырылған бұл еңіс, төмен бағытқа рұқсат етілген еңістен екі есе жоғары болды. Таудан алғашқы құрылыс пойзы бақылаудан шығып, Кикинг-Хорс өзеніне құлап, үш адамның қаза болуына әкелді. Осыдан кейін CPR, пойыздың бақылаусыз түсуін болдырмау үшін төмен бағытта үш қауіпсіздік ауыстырғышын (төңкергіштер) орнатты. Бұл ауыстырғыштар қысқа жеке жолдарға алып келіп, тік көтерілуге ие болды және операторға қарай келе жатқан пойыздың бақылауда екеніне көз жеткізгенше жоғары жағдайда ұсталып тұрды. Жолаушылар пойыздары үшін жылдамдық шегі, ал жүк пойыздары үшін шектелді, және таудан түсу алдында пойыздардың тежегіш жүйесін мұқият тексеру қажет болды. Дегенмен, апаттар жиі орын алды. Филд, Үлкен төбеге бет алған пойыздарға қосымша локомотивтерді орналастыру үшін CPR-дің қажеттілігін қанағаттандыру мақсатында құрылған жұмыс лагері болды. Мұнда айналмалы дөңгелекке ие тас депосы салынды, ол бастапқыда «Үшінші теміржол» деп аталды. 1984 жылдың желтоқсанында CPR оны Чикаголық кәсіпкер C. W. Field есімімен атады, себебі компания оның аймаққа инвестиция салуына үміттенді, оған арнайы пойызбен келген болатын. Ол кездегі стандартты бу локомотивтері 4-4-0 типтес болды, олар дала және басқа да аймақтар үшін жеткілікті болғанмен, Үлкен төбеде тиімді болмады. 1884 жылы Балдуин локомотив зауыты Филд-Хиллге локомотивтерді итеру үшін екі 2-8-0 локомотивін жасауға шақырылды. Олар сол кездегі ең қуатты локомотивтер еді. 1886 жылдың маусымында тағы екеуі пайда болды. CPR 1887 жылдың тамызында өзінің 2-8-0 локомотивтерін құрастыруды бастады, және жылдар бойы жүздеген локомотивтер жасалды немесе сатып алынды.

Спиральды туннельдер

Биг Хилл "уақытша" желісі 1909 жылдың 1 қыркүйегінде спиральды туннельдер ашылғанға дейін 25 жыл бойы басты желі болып қалды. Жақсарту жобасы 1906 жылы CPR-дің батыс желілерінің бас инженері Джон Эдвард Швитцердің басшылығымен басталды. Алғашқы ұсыныс – көтерілудің ұзындығын ұзарту арқылы градиентті төмендету, Kicking Horse өзені аңғарының оңтүстік жағынан Филд қаласын жоғалап өту. Бұл идея қауіпті қар көшкіндері мен тау жылаулары болғандықтан тез арада қабылданбады. Сонымен қатар, Yoho өзені аңғарының екі жағын пайдаланып, солтүстікке қарай жылқының ішкі айналымы тәрізді маршрутты ұзарту қарастырылды, бірақ аңғардың беткейлері де қар көшкіндеріне бейім екені анықталды. Швитцерді спиральды туннельдерді қазудың ғана практикалық, бірақ қымбат жолына көндіргені – желінің басқа бөліктеріндегі қар көшкіндерінен туындаған үлкен бұзылыстар мен кешігулер (мысалы, 1899 жылы қар көшкінінен қираған Роджерс Пасс станциясы) болды. Таңдалған маршрут аңғардың қабырғаларына үштен бір шеңбермен қазылған екі туннельді талап етті. Жоғарырақ туннель, "бір номерлі", шамамен ұзындығында және бастапқы жолдың оңтүстігінде орналасқан Кафедрал тауының астынан өтеді. Жаңа желі осы туннельден шыққанда, өзінің астынан және 15 метр (50 фут) төменнен кері қайтады. Содан кейін ол бұрынғы бағытына қарама-қарсы бағытта аңғардың бойымен төмен түседі, Kicking Horse өзенін кесіп өтіп, солтүстіктегі Маунт Огденге кіреді. Төменгі туннель, "екінші номерлі", "бір номерліден" бірнеше метр қысқа, ал төмендеуі де шамамен 15 метрді құрайды. Бұл туннельдің шығысынан желі бастапқы бағыты бойынша Филдке қарай аңғармен жалғасады. Салынған құрылыстар мен қосымша жол көтерілудің ұзындығын екі есеге арттырып, ең жоғары градиентті 2,2%-ға дейін төмендетті. Филд пен Вапта көлі арасындағы жаңа қашықтық – келісімшарт МакДоннелл, Гзовски және Компаниясының Ванкувердегі инженерлік фирмасына тапсырылды және жұмыс 1907 жылы басталды. Жұмыс күші шамамен 1000 адамды құрады, ал шығын шамамен 1,5 миллион долларды құрады. Спиральды туннельдер ашылғанына қарамастан, Филд Хилл маңызды қиындық болып қала берді және Филд локомотив депосында қуатты локомотивтерді сақтау қажет болды. 2004 және 2019 жылдар аралығында Калгари мен Филд арасында 64 жол апатқа ұшырады. 2019 жылдың 4 ақпанында Батысқа қарай бағытталған 301 нөмірлі канадтық Тихоокеандық пойызының үш локомотивінің екеуі және 99 астық хоппер вагоны Үстіңгі спиральды туннельдің батыс порталынан тыс жерде, 130.6 мильдік белгіде рельстен шығып кетті. Апатта үш экипаж мүшесі қаза тапты.