Кіріспе

Фрэнк Мэннинг (26 мамыр 1914 - 27 сәуір 2009) – американдық биші, хореограф және оқытушы. Мэннинг джаз биі стилінің, яғни свингтің қарқынды түрі – Линди-хоптың негізін қалаушылардың бірі саналады.

Өмірбаян

Мэннинг 1914 жылы Флорида штатының Джексонвилл қаласында дүниеге келді. Ата-анасы үш жасында ажырасқаннан кейін, ол биші болған анасымен бірге Гарлемге көшіп барды. Мэннинг бала кезінен билеуді бастады. Мэннингтің анасы оны жазда әкесінің, әпкесі мен әжесінің фермасына, Оңтүстік Каролина штатының Айкен қаласына жіберді. Сенбі күндері шаруалар мен жергілікті тұрғындар фермаға келіп, алдыңғы жақтағы террасада гармоника мен шаңғаба бас аспаптарымен музыка ойнайтын. Мэннингтің әжесі Фрэнкиді басқалармен бірге билеуге ынталандырды. 1927 жылдың қазан айында Мэннинг Ренессанс бал залы мен казиноға барды. Балкондан қарап, ол анасының фокстрот пен вальс сияқты ресми бал залы билерін билегенін көрді, ал бұрын ол оны тек көршілердегі жалға берілетін үйлерде еркін және бейформальды стильде билейтін. Мэннинг өз жатын бөлмесінде Victrola-да пластинкаларды тыңдай бастады және сыпырғышпен немесе орындықпен билеуді жаттықты. Өскен соң ол Гарлемдегі Савой бал залына баруды бастады, ол Нью-Йорктегі жалғыз біріктірілген бал залы еді. Ол 1930-шы жылдары Савойда жиі болып, ақырында элиталық және беделді "Катстың бұрышында" биші болды, онда спонтанды көрсетулер мен жарыстар өтті. 1935 жылы өткен би сайысында Мэннинг және оның серіктесі Фрида Вашингтон, Линди-хоп терминін ойлап тапқан Джордж Сноуден мен оның серіктесі Биг Биаға қарсы свинг биінде бірінші әуе биін орындады. Ол орындаған әуе қадамы "арқамен домалап билеу" болды және Чик Уэбб Мэннингтің өтініші бойынша "Down South Camp Meeting" әнін орындаған кезде биленді.

Мансап

1935 жылы Герберт Уайт Савой бал залындағы ең шебер Линди-хоп бишілерін кәсіби би тобына біріктірді, ол кейін Уайтидің Линди-хопперлері деп аталды. Мэннинг топтың алғашқы бірлескен билерін жасады және де-факто хореограф рөлін атқарды, бірақ ол бұл лауазымды ресми түрде алған жоқ. Топ кеңінен гастрольде болып, бірнеше фильмге түсті. Уайти тобында Мэннинг свинг патшайымы атанған Норма Миллермен биледі. Whitey's Lindy Hoppers тобы Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде көптеген еркек бишілер қарулы күштерге шақырылғанда тарады. Мэннинг өзі АҚШ армиясында қызмет етті. Соғыстан кейін, 1947 жылы Мэннинг "Конгару" деп аталған шағын би тобын құрды. 1955 жылы Конгарулар тарағаннан кейін Мэннинг АҚШ пошта қызметінде жұмыс істей бастады.

Линди-хопқа қайта оралу

1982 жылы Уайтидің Линди Хопперс тобының бұрынғы мүшесі Аль Миннс Сандра Камерон би орталығында Линди Хопты оқытуды бастады. 1985 жылы қайтыс болғанға дейін ол студенттеріне Уайтидің Линди Хопперс тобының тағы бір сақталған мүшесі Мэннинг Нью-Йорк қаласында тұратынын айтты. 1986 жылы бишілер Эрин Стивенс және Стивен Митчелл Мэннингке хабарласып, одан Линди Хопты үйренуді сұрады. Митчелл мен Стивенс Калифорнияға оралып, Линди Хопты Батыс жағалауына және АҚШ-тың басқа да аймақтарына таратуға көмектесті. Сол жылы Леннарт Вестерлунд Мэннингке хабарласып, оны Швецияға The Rhythm Hot Shots тобымен жұмыс істеуге шақырды. Мэннинг 1987 жылы Швецияға сапар шекті және 1989 жылдан бастап әр жыл сайын Херранг би лагерінде сабақ беру үшін қайта оралды. Кейін Мэннинг Райан Франсуаға да сабақ берді, ол британдық көрермендерге Линди Хопты таныстыруға көмектесті.

Кейінгі жылдар

1980 жылдардың соңында свинг биі мен Линди-хоп қайта жандана бастағаннан кейін, Маннинг әлем бойынша Линди-хопты үйретті, кейде Норма Миллермен бірге өнер көрсететін. Бір кездері би семинарлары оны ондаған жылдар бойы бармаған жерлерге қайтаруы мүмкін еді. Мысалы, Маннинг 1939 жылы алғаш рет Австралияның Мельбурн қаласына «Принцесса» театрында өнер көрсету үшін келді. Свинг биінің қайта жандануы және Мельбурнның «Swing Patrol» тобы оны 2002 жылы қайта шақырды; бұл оның 63 жылдан кейін Мельбурнге жасаған алғашқы сапары болды. 75 жасында Маннинг «Black and Blue» Бродвей мюзикліне қосымша хореография жасады, осы еңбегі үшін 1989 жылы «Tony» сыйлығын алды. 2000 жылы ол Ұлттық өнер кеңесінен «Ұлттық мұра» стипендиясын алды, бұл АҚШ-тағы халықтық және дәстүрлі өнер саласындағы ең жоғары награда. Маннингтің «Фрэнки Маннинг: Линди-хоптың елшісі» атты автобиографиясы, Синтия Р. Миллменмен бірлесіп жазылған, 2007 жылдың мамыр айында Темпл университетінің баспасында жарық көрді. Маннингтің жыл сайынғы туған күні тойлары бүкіл әлемнен бишілер мен оқытушыларды тартты. Оның 80 жылдығы 1994 жылы Нью-Йорк қаласында демалыс күндері тойланды; ал 85 жылдығы Нью-Йорктегі «Roseland Ballroom» би залында толық сатылған кешпен аяқталды, онда оның би кепшіктері Фред Астер сияқты бишілердің кепшіктерімен бірге көрмеге қойылды. Оның 89 және 90 жылдық мерейтойларына арналған арнайы круиздер ұйымдастырылды; туған күнінің биінде Маннинг өмірінің әр жылы үшін бір әйелмен билеу дәстүрін сақтады. Ол бұл дәстүрді 94 жасқа дейін жалғастырды.

Өлім

Куинстің Корона қаласының тұрғыны Мэннинг 2009 жылғы 27 сәуірде Манхэттен қаласында 94 жасында дүние салды. Франки 95 мерекесінен түскен түсім Франки Мэннинг қорын құруға бағытталды. Оның миссиясы – Линди-хопты бүкіл әлемге тарату.

Марапаттар

Франки 100 2014 жылдың 22-26 мамыр аралығында Нью-Йорк қаласында өтті. Бұл шара заманауи дәуірдегі ең ірі свинг би шарасы деп сипатталды және Франки Мэннингті құрметтеу және оның туған күні – 26 мамырды Дүниежүзілік Линди-хоп күні деп белгілеу үшін 47 елден 2000-нан астам бишіні біріктірді. Мэннинг 2009 жылы Ұлттық Би Мұражайы мен Даңқ Залына енгізілді. 1992 жылы АҚШ Свинг Би Кеңесінің (қазіргі Әлемдік Свинг Би Кеңесі) Даңқ Залына енгізілді. 2012 жылдың 4 шілдесінде Швецияның Херренг ауылындағы бір көшеге Норрталье муниципалитетінің Херренг Би Лагерінің 30 жылдығына сыйлық ретінде Мэннингтің есімі берілді. 2016 жылдың 26 мамырында Google оның 102 жылдығын Google Doodle арқылы тойлады.