Танзаниялық Bongo Flava музыкасы

Кіріспе

Танзаниялық танымал музыка жанры

Bongo Flava – Танзания музыкасының тегіс атауы. Бұл жанр 1990-шы жылдары дамыды, негізінен американдық хип-хоптан және таараб, танси сияқты дәстүрлі танзаниялық стильдерден туындап, регги, R&B және афробиттердің қосымша ықпалымен ерекше музыкалық стильді құрады. Ән мәтіндері көбінесе суахили немесе ағылшын тілінде болады, бірақ 2000-шы жылдардың ортасынан бастап афробиттер мен Квайтоның ықпалынан туындаған батыс Африка жаргоны, нигериялық жаргон немесе басқа креол тілдерінен алынған сөздердің қолданылуы шектеулі болды.

Этимология

Бонго Флаваның "Бонго" атауы суахили тілінен келген, әдетте ми, интеллект, ептілік мағынасын білдіреді, бірақ сонымен қатар ақылдан адасқандықты да білдіруі мүмкін. "Бонго" – "Убонго" сөзінің күшейтілген түрі, суахили тілінде "Ми жұрттары" дегенді білдіреді. "Флава" – суахили тілінде "дәм" деген сөз. 1981 жылы музыкант Ремми Онгала "Матимила" тобын құрды. Әр топтың өзіне тән мтиндосы (стилі/әдеті) болады, ал Ремми Онгаланың "Матимила" тобы өз мтиндосын "Бонго" деп атады. Ремми Онгала Танзанияның ең әйгілі музыканты атанды және ағылшын әншісі Питер Габриэльмен бірлесіп жұмыс істеу арқылы әлемдік деңгейде танымал болды.

Тарих

Bongo Flava – 1980-1990 жылдар аралығында Дар-эс-Саламның Кинодонни ауданының орта таптағы жастары арасында пайда болған «жаңа буын музыкасы» деген мағына беретін muziki wa kizazi kipya-ның кең ауқымды және әртүрлі эволюциясы. Dj Show бағдарламасының түпнұсқалық авторы және продюсері Таджи Лиунди, сондай-ақ Master T деген атпен танылған ол, 1994 жылдың соңында жаңадан бастаған жергілікті әртістердің әндерін эфирге шығара бастады. Радио жүргізушілері Майк Мугагама мен Таджи Лиунди жергілікті әртістерді радио арқылы қолдауды бастады. Майк Магама ақырында танымал бағдарламаға Таджи Лиундидің шәкірті ретінде қосылды, ал Таджи Лиунди 1996 жылы Radio One-нан кеткеннен кейін бағдарламаны өзі шығарып, жүргізді. «Бонго Флава» алғашқы аудио немесе бейнежазбалардан бұрын-ақ пайда болды. Дар-эс-Салам жастары жағажайдағы концерттерде (Жозеф Кусага мен Руге Мутахаба ұйымдастырған, олар Mawingu Discotheque, Mawingu Studios және қазіргі Clouds Media Group-тың иелері), жергілікті концерт залдарында рэп орындады және Abdulhakim "DJ Kim" Magomelo-ның «Kim & The Boyz» промоутерлік компаниясымен ұйымдастырылған алғашқы ресми рэп жарысы Yo! Rap Bonanza сериясына қатысты. Кейбір жастар әсем аттармен бірікті, ал кейбіреулері жеке немесе іс-шарада өнер көрсету мүмкіндігі үшін спонтанды топтар құрды. 1990 жылдардың басында ашық сахнада өнер көрсететін әртістердің белгілі бір символы – Адили немесе Нигга One болды. Жанрдың алғашқы ықпалды дуб-артисі – Салех Джабир, ол Ванилла Айс-тың «Ice Ice Baby» инструменталымен суахили тілінде рэп орындады. Ол суахили тілін рэп үшін қолдануға болатын тілге айналдырды. Оның нұсқасы өте танымал болды, консервативті Ұлттық Танзания радиосында эфирге шығып, Танзания радиосындағы алғашқы рэп әні болды. Радио One-ға CD-дискіні жеткізген алғашқы топтардың бірі – 1994 жылдың басында үлкен танымал күйге жеткен Mawingu Band болды. Олар Mawingu Studios-та жазды. Топ құрамына Осман Нжаиди, Элиуди Пемба, Колумба Мвинья, Синдила Асси, Анжела, Роберт Чува, Бонифасис Килоса (әрі Dj Boni Love) және кейіннен олардың бірінші RnB/Rap синглы «Oya Msela»-ның әйгілі хукын орындаған Памела кірді. Ән өте танымал болды және заманынан озып кетті, сондықтан «Msela» лейблі сақталды. «Msela» сөзі суахили тілінде «бұзақы» деген мағынаны білдіреді.

Bongo Flava is a large divergent evolution of muziki wa kizazi kipya, meaning "music of the new generations", which originated in the middleclass youth of Kinondoni District of Dar es Salaam between the mid 1980s and 1990s. Taji Liundi, also known as Master T, the original creator and producer of the Dj Show program had already started airing songs by fledgling local artists by late 1994. Radio hosts Mike Muhagama and Taji Liundi led the way in radio support of local artists. Mike Mhagama eventually joined the popular program as an under study to Taji Liundi and also went on to produce and present the show alone after Taji Liundi left Radio One in 1996. "Bongo Flava" existed well before the first audio or video recordings. The youth in Dar es Salaam were rapping at beach concerts (organized by Joseph Kusaga and Ruge Mutahaba, who together own Mawingu Discotheque, Mawingu Studios and now Clouds Media Group), local concert halls and taking part in the first official rap competition called Yo! Rap Bonanza series that were promoted by Abdulhakim "DJ Kim" Magomelo under his promotion company "Kim & The Boyz". Some of the youth were organized with fancy names, some were solo or formed impromptu groups at the event to get a chance to perform. An icon of the open performance artists in the early 1990s was Adili or Nigga One. The first influential dub artiste of the genre was Saleh Jabir who rapped in Kiswahili over the instrumentals of Vanilla Ice's, "Ice Ice Baby", he was solely responsible for making Kiswahili a viable language to rap in. His version was so popular, it broke ranks by receiving mild airplay in the conservative National Radio Tanzania, thus making the first rap song on Tanzanian radio. One of the earliest groups to actually record and deliver a CD to Radio One for airing was Mawingu Band, an outfit that became hugely popular in early 1994. They recorded at Mawingu Studios. Its members were Othman Njaidi, Eliudi Pemba, Columba Mwingira, Sindila Assey, Angela, Robert Chuwa, Boniface Kilosa (a. k. a. Dj Boni Love) and later Pamela who sang the famous hook of their breakthrough first RnB/Rap single "Oya Msela". The song was so popular and ahead of its time that the Msela label stuck. 'Msela' is the Swahili word for 'ruffian'.

Bongo Flava танымал суретшілер

Bongo Flava танымал әртістеріне Young Lunya, Vanillah, Abdu Kiba, Maua Sama, Kinata Mc, Kidene Fighter, Gigy Money, Appy, Harmorapa, Yummy, Vanessa Mdee (Vee Money), Bill Nass, Diamond Platnumz, Harmonize, Jux, Alikiba, A. Y., Jaivah, Shetta, Ben Pol, Lava Lava, Dully Sykes, Rich Mavoko, Jay Moe, Juma Nature, Rayvanny, Nandy, Fid Q, Marioo, Mavokali, Zuchu, Mwana FA, Shilole, Jay Melody, Mbosso, Mimi Mars, Queen Darleen, Phina, Dogo Janja, Cherry, Kusah, Joh Makini, Country Wizzy және тағы да басқалары кіреді.

Концерт пен фестивальдар

Ол басталганнан бері концерттер мен фестивальдер Бонго Флаваны дамытуға және оның танымалдылығын арттыруға көптеген жағдайларда көмектесті. Мұндай алғашқы фестивальдердің бірі – Clouds Media Group ұйымдастырған Fiesta, онда Бонго Флава әртістері әдетте Танзанияның әртүрлі аймақтарында музыкалық турнелер өткізеді. Жылдар бойы Fiesta Танзанияда Бонго Флава толқынын таратуда маңызды рөл атқарды. Diamond Platnumz, Ali Kiba, Rayvanny, Marioo, Country Wizzy, Kusah, Rich Mavoko, Nandy, Phina, Ben Pol – Fiesta сахнасында өнер көрсеткен Танзаниялық әртістердің бірнешесі. Mziki Mnene – Танзаниядағы тағы бір танымал музыка фестивалі, онда түрлі Бонго Флава таланттары көрсетіледі. EFM Limited дайындаған бұл фестиваль Бонго Флава жұлдыздарын танымал етуде тиімді болды. Chidi Benz, Makomando, Izzo Bizness, Bob Junior және Kayumba – Mziki Mnene сахнасында өнер көрсеткен Бонго Флава жұлдыздарының кейбірі. Wasafi Media ұйымдастырған Wasafi фестивалі – Танзаниядағы тағы бір танымал музыка фестивалі, онда Diamond Platnumz, Zuchu, Rayvanny, Billnass, Young Lunya, Mbosso, Marioo және көптеген басқа да салмақты Бонго Флава орындаушылары болды.

Танымалдық

Бүгінде "Bongo Flava" Танзания жастары арасында ең танымал музыкалық стиль болып табылады, бұл жанрға арналған теле- және радиобағдарламалардың көптігі мен "bongo flava" альбомдарының сатылым көрсеткіштерінде көрінеді. Тарихи отаны Танзаниядан тыс, "Bongo Flava" көршілес, мәдени жағынан байланысты Кения және Уганда сияқты елдерде кең танымал дыбысқа айналды. "Bongo Flava" тіпті Африка құрлығынан тыс жерлерде де өз орнын тапты; жанрдың ең танымал өкілдері соңғы кезде Батыс нарықтарына бет бұра бастады. "Bongo Radio" Чикаго, Иллинойс штатында орналасқан. Қазіргі уақытта iTunes және Spotify сияқты жаһандық ағымдық платформаларда осы жанрға арналған плейлисттер пайда болды, бұл "Bongo Flava"ның танымалдығын арттыруда. "Bongo Flava"ның жоғары танымалдығына және Танзаниядағы көптеген белгілі әртістерге қарамастан, авторлық құқық заңдарының тиімсіз сақталуына байланысты музыканың көшірмелері кеңінен таралған, көптеген әртістер музыкасын сатудан көріне алмайды. Олардың көпшілігі өзін қамтамасыз ету үшін тікелей концерттерден түскен табысқа немесе басқа да бизнес-жобалардан түскен табысқа сүйенеді, әлеуметтік беделін пайдаланады. Дегенмен, сәттілік оқиғалары да бар, әртіс Даймонд Платнумздың және продюсер-әртіс Нахриелдің мансабы көптеген әртістер мен продюсерлерге шабыт көзі болып табылады. 2014 жыл шамасында Даймонд Платнумз өзінің "My Number One" хиті мен нигериялық жұлдыз Дэвидоның ремиксін шығарғанда, "Bongo Flava" Нигерия, Гана және Оңтүстік Африка сияқты Африканың ірі нарықтарында кеңінен таныла бастады. Сол кезде әртүрлі африкалық музыка арналары Diamond Platnumz, Vanessa Mdee, Joh Makini, Navy Kenzo және тағы да басқалары сияқты белгілі әртістердің "Bongo Flava" әндерін жиі эфирге қоса бастады. Осыдан кейін "Bongo Flava" жұлдыздары Нигерияның әртүрлі танымал әртістерімен жұмыс істей бастады. Халықаралық ынтымақтастық "Bongo Flava"ның басқа елдерде де танымалдыққа ие болуына мүмкіндік берді. Мысалы, Diamond Platnumz KCEE, Rema, Chike, Koffi Olomide, Adekunle Gold, Omarion, Morgan Heritage және тағы да басқалары сияқты танымал әртістермен бірлесіп жұмыс істеді. Harmonize, тағы бір танымал танзаниялық жұлдыз, "Bongo Flava"ны насихаттау үшін әртүрлі музыкалық салмақтармен жұмыс істеді. Harmonize Awilo Longomba, Spice, Sarkodie, Korede Bello, Naira Marley, Yemi Alade және тағы да басқаларымен ынтымақтастық жасады.

Today, "Bongo Flava" is the most popular musical style amongst the Tanzanian youth, something that is also reflected in the vast number of TV and radio programs dedicated to this genre as well as the sales figures of bongo flava albums. Outside of its historical home of Tanzania, Bongo Flava has become a resoundingly popular sound in neighboring, culturally related countries such as Kenya and Uganda. Bongo Flava has even found a home outside of the African continent; the most popular artists in the genre have recently begun to address Western markets Bongo Radio, happens to be based out of Chicago, Illinois. There are now also playlists dedicate to the genre of global streaming platforms such as iTunes and Spotify, increasing Bongo Flava's visibility. Despite the popularity of "Bongo Flava" and the large number of well known artists throughout Tanzania, copying of music is widespread due to the weak enforcement of copyright laws, and most artistes are unable to make a living selling their music. Instead, most rely on income from live performances to support themselves, or income from other business ventures, using their social influence as leverage. However, there are instances of 'success stories', the career of artist Diamond Platnumz, and producer artist Nahreel are often cited as sources of inspiration for many artists and producers

Bongo Flava started to make waves across Africa in major markets such as Nigeria, Ghana and South Africa around 2014 when Diamond Platnumz released his smash hit My Number One and its accompanying remix featuring Nigerian star, Davido. It was also around that time that different African based music channels began to give heavy rotation to Bongo Flava songs rom different heavyweights such as Diamond Platnumz, Vanessa Mdee, Joh Makini, Navy Kenzo and more. Since then different Bongo Flava stars started working with different Nigerian superstars. The international collaborations has made it possible for Bongo Flava to be popular in other countries. Diamond Platnumz forexample has worked with different heavyweight superstars such as KCEE, Rema, Chike, Koffi Olomide, Adekunle Gold, Omarion, Morgan Heritage and more. Harmonize, another heavyweight Tanzanian star has worked with different music heavyweights in his efforts to popularize Bongo Flava. Harmonize has worked with different heavyweights such as Awilo Longomba, Spice, Sarkodie, Korede Bello, Naira Marley, Yemi Alade and more

Сипаттамалары

"Bongo Flava" американдық хип-хоппен байланысты болғанымен, ол батыстық әріптесінен айқын ерекшеленеді. Bongoflava.net сайтында жазылғандай, "Бұл жігіттер Америкадағы бауырларын көшірудің қажеті жоқ, олар өздерінің кім екенін және қандай дыбыс жасайтынын анық біледі". Дыбыс "Америкадан келген рэп, R&B және хип-хоп стильдеріне қарыз, бірақ бастапқыда бұл стильдер африкалықтардың қолымен бөлініп, қайта құрастырылды". Соңғы уақытта Шығыс Африкада афробит танымалдылығының артуымен, көптеген бонго флава әндері, әсіресе афробиттің 3+2 немесе 2+3 барабан ырғағын қабылдады, бірақ таарабтың арабескі үлгілерін сақтап, жанрдағы хип-хоптың ықпалын азайтты. Типик "Bongo Flava" әртісі мселамен өзін жекелей байланыстырады. Осы себепті, мысалы, хип-хоп тобы Afande Sele мүшелері өздерін watu pori, яғни "саваннаның адамдары" деп атайды. Бонго флава әншісі Juma Nature-дың "Mselah Jela" әні мсела идеологиясының манифесі болып табылады, ол мселаны, басқалармен қатар, "шынайы жүректі адал адам" деп сипаттайды. Батыс хип-хопының дәстүрін (Afrika Bambaataa тобының пионерлік жұмысы арқылы) жалғастыра отырып, бонго флава мәтіндері әдетте кедейлік, саяси жемқорлық, шарлаттандық, және ВИЧ/ЖҚС сияқты әлеуметтік және саяси мәселелерді қамтиды, көбінесе білім беру мақсатымен, кейде "білімдік ойын-сауық" деп аталатын тәсілмен. Мысалы, Afande Sele безгек және ВИЧ-тің алдын алу туралы әндер жазды. Алайда, соңғы жылдары жағдай өзгерді және коммерциялық бонго флава әндерінің көпшілігі махаббат, жүрек ауруы, жетістік және қиындықтар сияқты тақырыптарға арналған. Тақырыптың өзгеруі бонго флаваның пайда болуын көрген ескі буын мен клубқа дайын әндерді ұнататын жаңа буын арасындағы пікірталас тудырады. Бұл жаһандану мен батыстың ықпалынан немесе тыңдаушылардың талғамының өзгеруінен туындады ма, деген сұрақ талқылаудың орталық мәселесі болып табылады. Кейбір бонго топтары өз этникалық тобының ішінде өте танымал; мысалы, Maasai X Plastaz өздерінің "Масаи хип-хопы" деп аталатын қосалқы жанрын дамытты.

While "Bongo Flava" is clearly related to American hip hop, it is also clearly distinguished from its Western counterpart. As the bongoflava. net website puts it, "these guys don't need to copy their brothers in America, but have a sure clear sense of who they are and what sound it is they're making". The sound "has its roots in the rap, R&B and hip hop coming from America, but from the beginning, these styles have been pulled apart and put back together with African hands". Recently, with the increase in popularity of Afrobeats in East Africa most Bongo flava songs have adopted the sound especially the 3+2 or 2+3 drum pattern of afrobeats but retaining the arabesque melodies of taarab thus resulting to a reduction of hiphop influence in the genre. The typical "Bongo Flava" artist identifies with the mselah. It is in this sense that, for example, members of the hip hop crew Afande Sele call themselves watu pori, i. e., "men of the savannah". A sort of manifesto of mselah ideology is given by the song Mselah Jela by Bongo flava singer Juma Nature, who defines the mselah, amongst other things, as an "honest person of sincere heart". Following the tradition of western hip hop (as represented by the pioneering hip hop group Afrika Bambaataa), bongo flava lyrics usually tackle social and political issues such as poverty, political corruption, superstition, and HIV/AIDS, often with a more or less explicit educational intent, an approach that is sometimes referred to as "edutainment". Afande Sele, for example, have written songs that are intended to teach prevention of malaria and HIV. However, this has changed in recent years and increasingly many commercial Bongo Flava songs deal with topics such as love, heartbreak, success and hardship. This change in topic remains a point of contention between the earlier generation who saw the rise of Bongo Flava, and the new generation who tend to prefer catchy and club ready songs. Whether this is due to globalisation and western influence or due to a change in listener's taste, is the question at the centre of the debate. Some Bongo groups are very popular within their ethnic group; one example is the Maasai X Plastaz who developed their own subgenre known as "Maasai hip hop".