Жылдам шолу: Талшықты ақуыздар – құрылымдық, қорғаныш функцияларын атқаратын, суда ерімейтін ұзын тізбекті молекулалар. Кератин, коллаген, эластин сияқты.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Ұзын немесе қабат тәрізді құрылымдары бар ерімейтін ақуыздар
Non soluble proteins with elongated or sheet like structures
Молекулалық биологияда талшықты ақуыздар немесе склеропротеиндер ақуыз құрылымының үш негізгі жіктелуінің бірі болып табылады (глобулярлық және мембраналық ақуыздармен қатар). Талшықты ақуыздар ұзын немесе талшықты полипептидтік тізбектерден тұрады, олар жіп тәрізді және қабат тәрізді құрылымдарды құрайды. Осы сияқты ақуыздарды шар тәрізді ақуыздардан суда нашар ерігіштігімен ажыратуға болады. Мұндай ақуыздар қосымша тіндерді, сіңірлерді, сүйек матрицасын және бұлшық ет талшықтарын құрастыру арқылы қорғау және құрылымдық рөлдерді атқарады. Талшықты ақуыздарға кератин, коллаген, эластин және фибрин сияқты көптеген суперавтобасылар кіреді. Коллаген – омыртқалы жануарлардың қосымша тіндерінде, оның ішінде сіңірлерде, шеміршектерде және сүйектерде кездесетін бұл ақуыздардың ең көп таралғаны.
In molecular biology, fibrous proteins or scleroproteins are one of the three main classifications of protein structure (alongside globular and membrane proteins). Fibrous proteins are made up of elongated or fibrous polypeptide chains which form filamentous and sheet like structures. These kind of protein can be distinguished from globular protein by its low solubility in water. Such proteins serve protective and structural roles by forming connective tissue, tendons, bone matrices, and muscle fiber. Fibrous proteins consist of many superfamilies including keratin, collagen, elastin, and fibrin. Collagen is the most abundant of these proteins which exists in vertebrate connective tissue including tendon, cartilage, and bone.
Биомолекулалық құрылым
Талшықты ақуыздар ұзын ақуыздық талшықтарды құрайды, олар таған немесе сым тәрізді болады. Талшықты ақуыздар – әдетте инертті және суда ерімейтін құрылымдық немесе сақтау ақуыздары. Талшықты ақуыз молекуладан шығып тұрған гидрофобтық тізбектердің әсерінен жиынтық (агрегат) ретінде пайда болады. Талшықты ақуыздың пептидтік тізбегінде көбінесе қайталамалы шектеулі қалдықтар болады; олар коллаген спиралі сияқты ерекше екіншілік құрылымдарды қалыптастыруы мүмкін. Бұл құрылымдарда тізбектер арасындағы байланыстар жиі кездеседі (мысалы, кератин тізбектері арасындағы дисульфидтік байланыстар). Талшықты ақуыздар шар тәрізді ақуыздарға қарағанда оңай денатурацияланбайды. Мирошников және авторлар (1998) талшықты ақуыздарды синтездеуге тырысқан зерттеушілердің қатарында.
A fibrous protein forms long protein filaments, which are shaped like rods or wires. Fibrous proteins are structural or storage proteins that are typically inert and water insoluble. A fibrous protein occurs as an aggregate due to hydrophobic side chains that protrude from the molecule. A fibrous protein's peptide sequence often has limited residues with repeats; these can form unusual secondary structures, such as a collagen helix. The structures often feature cross links between chains (e. g., cys cys disulfide bonds between keratin chains). Fibrous proteins tend not to denature as easily as globular proteins. Miroshnikov et al. (1998) are among the researchers who have attempted to synthesize fibrous proteins.