Кіріспе

Халықаралық регби стадионы, Англия регби одағының үйі

Твикенхэм стадионы (/t//w//ɪ//k//ən//əm/) – Англияның оңтүстік-батысындағы Лондонның Твикенхэм қаласында орналасқан регби стадионы. Стадион Англия регби одағына (RFU) тиесілі, сонымен қатар осы одақтың бас кеңсесі де осында орналасқан. Бұл стадион Англияның ұлттық регби стадионы және Англия ұлттық регби командасының өз алаңындағы матчтарын өткізетін орын. Әлемдегі ең ірі регби стадионы, Ұлыбританиядағы екінші ірі стадион (Уэмблиден кейін) және Еуропадағы бесінші ірі стадион. Твикенхэм стадионында Миддлсекс Севенс, Премьер-лига регби матчтары, Англо-Уэльс кубогы матчтары, Оксфорд және Кембридж университеттері арасындағы жарыс матчтары, сондай-ақ Еуропалық регби чемпиондар лигасының ойындары өткізілген. 2001 және 2006 жылдары Регби футбол лигасының Челлендж кубогының финалы мен 2016 және 2017 жылдары Лондондағы NFL ойындары да осы стадионда өткен. Твикенхэм стадионында Рианна, Iron Maiden, Брайан Адамс, Bon Jovi, Genesis, U2, Бейонсе, The Rolling Stones, The Police, Eagles, R.E.M., Eminem, Lady Gaga, Metallica және Depeche Mode концерттері өткізілген.

Шолу

Твикенхэмді көбінесе "Регбидің үйі" деп атайды. RFU-ға тиесілі және басқарылатын стадионда жыл бойы регби одағы матчтары өтеді. Бұл ағылшын регби құрамасының үй стадионы, олар өздерінің көптеген үй матчтарын осында өткізеді. Твикенхэм Англияның Алты Ұлт турниріндегі үй матчтарын, сондай-ақ Оңтүстік жарты шардан келген командалармен жыл сайын қараша айында өтетін ойындарын қабылдайды. Ұлттық құрамамен байланысынан басқа, Твикенхэмде көптеген басқа да ұлттық және халықаралық регби одағы матчтары өтеді. Онда Дүниежүзілік регби жетілік сериясының Лондон кезеңі, Кубок (чемпионат) финалы және Дүниежүзілік регби әйелдерінің жетілік сериясының Лондон кезеңіндегі үшінші орын үшін матч, сондай-ақ Миддлсекс жетілік турнирі ұйымдастырылады. Бұл стадион Премиерлига регби финалына, сондай-ақ Рождествода Харлекинс клубының "Үлкен ойынына" және көктемнің соңында Харлекинс клубы ұйымдастыратын жылдық қосымша матчқа да төрағалық етеді. Мұнда Англо-Уэльс кубогы, Хайнекен кубогы және Чемпиондар кубогының финалдары өткізілді, сонымен қатар Оксфорд пен Кембридж арасындағы Университет матчы, ағылшын мектептерінің Daily Mail кубогының финалы және жыл сайынғы Қызмет аралық жарыстың қорытындысы болып табылатын Армия-Теңіз күштері матчы да өтеді.

Тарих

Жаңа Зеландия және Оңтүстік Африкаға қарсы "Кристалл Палас" стадионында өткен матчтар RFU-ға өз алаңына ие болудың тиімді екенін көрсетті. Комитет мүшесі Уильям Уильямс және казнашы Уильям Кейл 1907 жылы Твикенхемде 10,25 акр (4 гектар) базар бағын 5500 фунт стерлингке 12 шиллинг 6 пенниге сатып алуға бастама жасады. Келесі жылы алғашқы трибуналар салынды. Жер сатып алынар алдында, онда көкөністермен қатар, кәдімгі капуста да өсірілген. Сондықтан Твикенхэм стадионы лақап атымен "Капуста бағы" деп белгілі. Жолдарға қосымша қаржы жұмсалғаннан кейін, 1909 жылғы 2 қазанда "Харлекинс" - "Ричмонд" арасындағы алғашқы ойын, ал 1910 жылғы 15 қаңтарда Англия - Уэльс арасындағы алғашқы халықаралық матч өтті. Англия – Уэльс матчы кезінде стадионның максималды сыйымдылығы 20 000 көрерменді құрады. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде жер мал жаюға пайдаланылды. 1921 жылы король Георг V соғыс ескерткішінің ашылу салтанатын өткізді. 1926 жылы алғашқы Миддлсекс жетілігі осы жерде өтті. 1927 жылы алғаш рет Varsity Match Твикенхемде өткізілді. 1938 жылғы 19 наурызда BBC телеарнасы Англия – Шотландия (Калкутта кубогы) матчын Твикенхемнен тікелей эфирде көрсетті – бұл регби матчының теледидарда көрсетілген алғашқы тікелей эфирі болды. 1959 жылы алаңның 50 жылдығын атап өту үшін Англия мен Уэльстің біріккен командасы Ирландия мен Шотландияны 26:17 есебімен жеңді. 1988 жылғы маусымның соңғы матчына дейін Англия бес ұлттың чемпионатында өткізген 23 матчтың 15-інде жеңіліске ұшырады. Твикенхэмдегі көрермендер соңғы екі жылда Англиядан бір ғана әрекет көрді, ал бірінші кезеңте команда Ирландияға қарсы 0:3 есебімен ұтылып тұрды. Екінші таймда Англия көптеген адамдардың күмәнданған, бірақ олардың қабілеттілігіне сене бастаған кең ауқымды ойынды бастады. 0:3 есебімен жеңіліс 35:3 есебімен жеңіске айналды, Англия алты әрекет жасады. Осы күні "Swing Low, Sweet Chariot" дәстүрлі рухани әнінің жанкүйерлер әні ретінде қабылдануының бастамасы болды. Англияның үш әрекетін сол маусымда жылдам қанат ойыншысы ретінде танымал болған Крис Оти жасады. Дуайдағы бенедиктиндік мектептің ұлдары мектеп ойындарындағы дәстүрге сәйкес, әрбір әрекет жасалғанда "Swing Low, Sweet Chariot" әнін шырқады. Оти екінші голын соққанда, ұлдарға жақын тұрған көрермендер де қосылды, ал Оти хет-трик жасағанда ән бүкіл стадионда естілді. Содан бері "Swing Low, Sweet Chariot" Англияның үй матчтарында ән салу үшін қолданылады, Дублиндегі "Fields of Athenry" және Кардиффтегі "Cwm Rhondda" сияқты. 1991 жылғы Регби әлем чемпионатының өткізілуіне Ұлыбритания, Ирландия және Франция бірлесіп ие болды. Твикенхэм Англияның топтық матчтарында пайдаланылды. Твикенхэм 1991 жылғы Регби әлем чемпионатының финалына да төралқа болды, онда Австралия Англияны 12:6 есебімен жеңді. Бұл матчта Англия өз ойын стилін өзгертті, 1988 жылғы наурызда Ирландияға қарсы жеңіске жеткен жүгіру ойынын таңдады. Бұл матчта ағылшындар 12:3 есебімен жеңіліп, Дэвид Кампес бір қолымен Англия қанат ойыншысы Рори Андервудқа лақтырылған допқа жетті. Ол допты тастап жіберді, ал доп алға қарай домалап, Англияға пенальти берді, ол ойынның соңғы ұпайы болды. Кейбіреулер Кампезедің әрекеті кәсіби бұзушылық ретінде қарастырылуы керек деп мәлімдеді, бұл австралиялық ойыншыға қатысты тәртіптік шараларға әкелуі мүмкін. Алайда, 1988 жылғы қарашада Кампес осыған ұқсас паспен кездесіп, алаңның бойымен жүгіріп, гол соқты. 1999 жылғы Регби әлем чемпионатының кейбір уэльстік матчтары Твикенхэмге көшірілді. Бұлардың ішінде Англияның В тобындағы үш матчы, Англия Фиджиді 45:24 есебімен жеңген плей-оффтың екінші турындағы матч және Англия қатыспаған екі жартылай финал да болды, себебі олар Оңтүстік Африкадан жеңілді. Клайв Вудвардтың басшылығымен стадион "Твикенхэм бекінісі" деп аталды, өйткені Англия 1999 жылғы қазаннан бастап 19 жеңіліссіз үй матчын өткізді, ал 2004 жылы Ирландияға қарсы жеңіліспен аяқталды. IRB Регби көмек матчы 2005 жылғы 5 наурызда Халықаралық регби кеңесінің (IRB) қолдауымен 2004 жылғы Үнді мұхитындағы цунами құрбандарына көмек көрсету үшін Біріккен Ұлттар Ұйымының Дүниежүзілік азық-түлік бағдарламасына ақша жинау мақсатымен өткізілді. Матч Солтүстік және Оңтүстік жарты шарлардың өкілдіктері арасында өтті, Оңтүстік жағы 54:19 есебімен жеңіске жетті. 2023 жылғы мамыр айында "Sale" және "Saracens" арасындағы матч кезінде "Just Stop Oil" наразылық акциясына қатысушылар тобы алаңға кіріп, бетін бүлдірді. Кейбір ойыншылар қауіпсіздік қызметкерлеріне наразылық білдіргендерді алып тастауға көмектесті, олар кейін ұсталды.

Қайта дамыту

1907 жылы RFU жерді сатып алғаннан бері, ол бірнеше рет қайта жаңартылды. 1921 жылы солтүстік террасаның үстінде трибуна салынды, оның астында шеберханалар орналастырылды. 1927 жылы шығыс трибуна кеңейтіліп, 12 000 орындыққа дейін жеткізілді. Кейіннен оңтүстік терраса 20 000 адамға арналған залға дейін кеңейтілді. 1932 жылы жаңа батыс трибунасы аяқталды, ол RFU-ға кеңселер берді, олар осы жерді өз үйлері етті. 1937 жылы Миддлсекс округі Кеңесі Твикенхэм қалалық кеңесі ұсынған жобаны мақұлдады, ол Регби жолын кеңейту қажеттігін көрсетті, өйткені ол көлік үшін жеткіліксіз болды. 1965 жылы оңтүстік терраса құрылымдық кемшіліктерге байланысты жабылды. Ескі трибунаны жөндеуге қарағанда жаңа трибуна салу арзан екендігі анықталды, алайда жергілікті тұрғындардың қарсылығына байланысты құрылысқа рұқсат берілмеді. 1978 жылы рұқсат алынды. 1980 жылдардың басында 1990 жылдардың ортасына дейін ауқымды қайта құру жұмыстары жүргізілді. 1981 жылы оңтүстік терраса оңтүстік трибунасы ретінде қайта жаңартылды. 1989 жылы бұзылғаннан кейін 1990 жылы кеңейтілген солтүстік трибуна ашылды. 1992 жылғы бес ұлттық турнирден кейін стадионда жаңа шығыс трибунасы, содан кейін батыс трибунасы салынды. 1995 жылы стадионды қайта жаңарту жұмыстары аяқталды, қазір алаңға 75 000 адам сыяды. Солтүстік, шығыс және батыс трибуналарын Моулем компаниясы салды. 2002 жылы құрылыс рұқсаты сұралып, 2004 жылдың желтоқсанында жаңа оңтүстік трибунасы үшін рұқсат алынды, бұл стадионның сыйымдылығын арттыруға бағытталған еді. Құрылыс жұмыстары 2005 жылдың маусымында басталды. Стадионның сыйымдылығын 82 000-ға дейін ұлғайтумен қатар, қайта жаңарту аясында төрт жұлдызды Marriott қонақ үйі (156 бөлмелі және алаңға көрінісі бар алты VIP-люкс), өнер орталығы, денсаулық және демалыс клубы, жаңа регби дүкені және жалпы функциялық кеңістіктер ұлғайтылды. 2005 жылдың шілдесінде жаңа құрылысқа орын беру үшін ескі оңтүстік трибунасы бұзылды. Бұл оқиғаны тойлауға жоспарланған шаралар 7 шілдеде Лондон орталығында болған терактілік шабуылдардан кейін тоқтатылды. Моулем бастаған жаңа орындықтарды Carillion компаниясы 2006 жылдың 5 қарашасында аяқтады, бұл Англия мен Жаңа Зеландия арасындағы сол жылғы күзгі халықаралық матчтар сериясына уақытында дайын болды, онда Англия дерлік рекордтық есебімен жеңіліске ұшырады. Шығыс трибунасының құны жоспардан асып кетті, себебі қайта жаңартылған құрылымды бомбадан қорғау және өртке төзімді ету үшін қосымша қауіпсіздік шаралары қабылданды, сондай-ақ Гренфелл мұнарасының өртінен кейін қаптама жұмыстары жүргізілді. Жаңартудан кейін шатыр толыққанды аяқталды.

Регби әлем чемпионаты

Твикенхэм стадионы 1991, 1999 және 2015 жылдары Регби әлем чемпионатының ойындарын қабылдады, соның ішінде 1991 және 2015 жылдары Англия төңкерілгенде өткен финалдар. Стадион 1999 жылы жартылай финалдарды да өткізді, оның ішінде Францияның Жаңа Зеландияны 43–31 есебімен таң қалдырған жеңісі де болды. 2023 жылдың тамызында стадион 2025 жылғы Регби әлем чемпионатының өткізілетін сегіз аренаның бірі ретінде расталды.

2025 жылғы регби әлем чемпионаты

Стадион 2025 жылғы регби әлем чемпионатының сегіз алаңдарының бірі болады. The Stones 2003 жылдың тамызы мен қыркүйегінде Твикенхемде екі концерт өткізді, оның біріншісі 2003 жылғы Four Flicks DVD-нің стадиондық концерті ретінде пайдаланылды. 2007 жылы Genesis қайта қосылу турнесі кезінде Твикенхемде өнер көрсетті. The Police 2007 жылдың қыркүйегінде және Род Стюарт маусым айында стадионда ойнады. Концерттерге арналған әдеттегі сыйымдылық 50 000-ға дейін, ал регбиге арналған 82 000-ға дейін. R. E. M. 2008 жылдың тамызында Твикенхемде өнер көрсетті, ал Нью-Джерси рок-тобы Bon Jovi 2008 жылдың маусым айында стадионда екі концерт өткізді, бұл олардың Lost Highway Tour аясында болды. Iron Maiden 2008 жылдың 5 шілдесінде Somewhere Back in Time World Tour аясында ойнады, сонымен қатар Avenged Sevenfold, Within Temptation және Lauren Harris қатысқан толық қосымша бағдарламасы болды. Lady Gaga 2012 жылдың 8 және 9 қыркүйегінде Born This Way Ball турнесі аясында стадионда екі толық сатылған концерт өткізді, екі концертке де барлығы 101 250 адам қатысты. Бірінші концерт Ұлыбритания тарихындағы ең жылдам сатылған стадиондық концерт рекордын жасады, өйткені алғашқы концертке арналған 50 625 билет 50 секунд ішінде сатылды. Rihanna 2013 жылдың 15 және 16 маусым күндері Diamonds World Tour турнесі аясында стадионда екі концерт берді, екі кешке барлығы 95 971 адам келді. 1950 жылдардың ортасынан бері стадион Лондон айманындағы Ехоба куәгерлерінің жыл сайынғы конгресін қабылдап келеді. Әдетте, Киелі кітапқа негізделген дәрістерді тыңдауға 25 000-ға жуық адам жиналады. Top Gear телешоуы алаңды Kia көліктерімен регби ойынына пайдаланды, бұл алаңды жаңартпастан бұрын ойналды.

Дүниежүзілік регби мұражайы

Дүниежүзілік регби мұражайы – Туикенхэм стадионында орналасқан мұражай. Мұражай тек ағылшын регби одағы ғана емес, бүкіл әлемдік ойынды қамтиды. Ол спорт тарихын, соның ішінде Уильям Вебб Эллис және Ричард Линдон туралы интерактивті дисплейлерді пайдалана отырып баяндайды. Мұражайда өзекті мәселелерді қамтитын және коллекциядағы сирек заттарды көрсету мүмкіндігі беретін арнайы көрмелердің үздіксіз бағдарламасы бар. Бірегей экспонаттардың ішінде 1871 жылы Англия мен Шотландия арасында өткен алғашқы регби матчындағы ағылшын регби одағының жерсесі және (2005 жылға дейін) 2003 жылғы Регби әлем чемпионатында Англия ұтып алған Уильям Вебб Эллис кубогы бар. Мұражай арқылы Туикенхэм стадионына экскурсиялар да ұйымдастырылады. Олар апта ішінде күніне төрт рет (сейсенбіден сенбіге дейін) және жексенбі күндері екі рет өткізіледі. Мұражай әдетте аптаның барлық күндері ашық болады, тек сейсенбі және матч күндері жабылады. Матч билеттерінің иелері үшін арнайы бағамен кіруге болады.