Кіріспе

Кванттық электрохимияның ғылыми мектебі 1960 жылдары Реваз Догонадзе бастауымен қалыптаса бастады. Жалпы айтқанда, бұл сала электродинамика, кванттық механика және электрохимиядан туындайтын ұғымдарды қамтиды, сондықтан оны әртүрлі мамандықтардағы көптеген зерттеушілер зерттейді. Олардың қатарында химия, электр және механикалық инженерия, химия және физика салалары бар. Нақтырақ айтқанда, кванттық электрохимия – электродтардағы электрон алмасу сияқты электрохимиялық процестерді зерттеу үшін тығыздық функционалдық теориясы секілді кванттық механикалық құралдарды қолдану болып табылады. Бұған сондай-ақ Маркустың теориясы және кванттық жылдамдық теориясы да кіреді, соңғысы электрохимияны алғашқы принциптерге негізделген кванттық механика және өткізгіштік кванты мен кванттық сыйымдылық ұғымдарын пайдалана отырып сипаттау әдісі болып табылады.

Тарих және еңбектері

"Кванттық электрохимияның" алғашқы дамуын нақты анықтау қиындық тудырады. Бұл аса таңқаларлық емес, себебі кванттық механиканың химияға дамуын кванттық толқындық теорияның атомдар мен молекулаларға қолданылуы деп түйіндеуге болады. Осыған байланысты, нақты бір жүйенің электрондық күйлерін зерттейтін электрохимия, өзінің мәні бойынша, кванттық химиядағы электронның кванттық-механикалық моделімен тығыз байланысты. Кванттық электрохимияны қолдаушылар болды, олар кванттық механиканы электрохимияға ерекше ынтамен, нақтылықпен және дәлдікпен қолданды. Олардың қатарында Реваз Догонадзе және оның әріптестері болды. Олар химиялық жүйелердегі протондық ауысу реакцияларының алғашқы кванттық-механикалық модельдерінің бірін жасады. Догонадзе – кванттық электрохимияның белгілі жақтаушысы және Югославиядағы кванттық электрохимияның халықаралық жазғы мектебін ұйымдастырушы ретінде де танымал. Ол "Полярлық сұйықтықтардағы химиялық, электрохимиялық және биохимиялық процестердің элементарлық актісінің кинетикасының кванттық-механикалық теориясы" атты еңбектің негізгі авторы. Тағы бір маңызды ғалым – Рудольф А. Маркус, ол 1992 жылы химия саласындағы Нобель сыйлығын химиялық жүйелердегі электрондық трансфер реакцияларының теориясы үшін жеңіп алды. Соңғы кезде Маркус теориясының кванттық жылдамдық теориясымен байланысты, жалпылама тұжырымдаманың бір бөлігі екені көрсетілді. Бұл теория электрондық тасымалдау жылдамдығын (электрохимия оның ерекше жағдайы) өткізгіштік кванты және кванттық сыйымдылық тұжырымдары негізінде болжайды.