Кіріспе

Заттарды ингаляция үшін буландыруға арналған құрылғы

Буландырғыш немесе буландыру құрылғысы, көне тілде «вэйп» деп аталады, заттарды ингаляция үшін буландыруға қолданылатын құрылғы. Өсімдік заттарын, әдетте қанап, темекі немесе басқа шөптер, немесе эфир майларының қоспаларын пайдалануға болады. Дегенмен, көбінесе олар пропиленгликоль, глицерин және никотин (мысалы, темекіден алынған) немесе тетрагидроканнабинол сияқты заттардың сұйық ерітіндісімен толтырылады. Буландырғыштарда әртүрлі экстракция камералары бар, оның ішінде тік түтікшелі, Вентури немесе тізбектелген Вентури камералары, және олар металл немесе шыны сияқты материалдардан жасалады. Буландырылған буды үрлейтін қапқа жинауға немесе тікелей шланг немесе түтік арқылы дем алуға болады. Дұрыс қолданғанда, жанудың болмауынан температура төмендеп, ингредиенттерді тиімдірек алуға мүмкіндік береді. Осылайша, темекі шегудің тітіркендіретін және зиянды әсері, сондай-ақ одан шығатын түтін де айтарлықтай азаяды.

Канобис буландырғыштары

Кәдімгідей, құрғақ өсімдіктерді буландыруға арналған құрылғы қолданылады. Канопидті камерада жанама отпен немесе электрлік қыздыру элементімен қыздыруға болады, бұл пайдаланушыларға пайда болған буды дем салуға мүмкіндік береді. Жетілетін температуралар марихуананың жану температурасынан төмен, ол шамамен 230–315 °C (445–600 °F) құрайды. Сондай-ақ, марихуана өсімдігінен алынған майы немесе марихуана концентраты буланып, "даббинг" деп аталады. Пайдаланушылар әдетте, қыздырылған бетке майды шашудан және буды мундштук арқылы дем салудан бұрын, құбыршаға бекітілетін кварц немесе титаннан жасалған кішкентай ыдысты отпен қыздырады. Бұл тұтыну тәсілі, әдетте, марихуана гүлдерін темекілеуден немесе буландырудан әлдеқайда күшті, себебі каннабиноидтардың концентрациясы жоғары. Пайдаланушылар көбінесе даббингтің әсері әдеттегі марихуанаға қарағанда күштірек, бірақ оның ұзақтығы қысқарақ екенін айтады. Марихуана концентраты электронды темекіге ұқсас буландыру қаламдарында, яғни сұйық контейнерлер түріндегі картридждерде де қолданылады. Буды жасау үшін аккумуляторға қосылған атомайзер майды қыздырады, содан кейін пайдаланушы осы буды дем алады. Картридждерде әдетте каннабис майының әртүрлі түрлері болады, олар каннабиноидтармен, терпендермен, сұйытқыштармен (негізінен пропиленгликоль және глицерин), май қышқылымен және флавоноидтармен араластырылған. Өндірушілер дәмді жақсарту үшін табиғи немесе жасанды терпендерді жиі қосады, көбінесе танымал марихуана штаммдарының немесе тәтті тағамдардың, мысалы, қантты кондиттерлік бұйымдардың иісін имитациялайтын қоспаларды пайдаланады. Канобисті буландыруды зерттеген зерттеулердің көпшілігі алынған және жеткізілген будың сапасына емес, буландыру құрылғыларын қолдану әдісіне назар аударды. Дегенмен, будың сапасын зерттегендер үміттендіретін нәтижелер көрсетті. Мұндай зерттеулер жанудың болмауы салдарынан аэрозольде темекідегі зиянды заттардың, мысалы, шайыр, көміртек монооксиді және полициклді ароматты көмірсутектер (ПАҚ) сияқты канцерогендік қосылыстардың мөлшері айтарлықтай төмендейтінін көрсетті. Бір зерттеуде каннабис түтінінде 111 қосылыс (оның ішінде бірнеше канцерогенді ПАҚ) бар екені анықталды, ал каннабиноидтардан басқа каннабис буында тек 3 қосылыс анықталды. Алайда, Ұлыбританияда (онда каннабис заңсыз) жүргізілген зерттеуде заңсыз таратылған каннабис буландырғыштарында малға қолданылатын, адамға зиян келтіруі мүмкін ксилазиннің зиянды деңгейде бар екені анықталды.

Электрондық темекі буландырушы

Электрондық темекі – батареямен жұмыс істейтін, қолға ұсталатын буландырғыш құрал. Ол темекі тартудың кейбір мінез-құлық ерекшеліктерін, соның ішінде қолды ауызға жеткізу әрекетін имитациялайды, бірақ темекіні жағуды қамтамасыз етпейді. Электрондық темекіні қолдану «булау» деп аталады, ал оны қолданушы «булаушы» деп аталады. Темекі түтінінің орнына пайдаланушы әдетте «бу» деп аталатын аэрозольді жұтады. Электрондық темекілерде әдетте «электрондық сұйықтық» деп аталатын сұйық ерітіндіні буландыратын жылыту элементі болады. Кейбір электрондық темекілер тыныс алғанда автоматты түрде қосылады, ал басқаларын басқыш арқылы қолмен қосу керек. Бірақ олардың көптеген түрлері бар. Бірінші, екінші, үшінші және төртінші буын құрылғылары бар. Электрондық сұйықтықтарға әдетте пропиленгликоль, глицерин, никотин, хош иістендіргіштер, қосымша заттар және әртүрлі мөлшердегі зиянды қоспалар кіреді. Пропиленгликоль, никотин немесе хош иістендіргіштерсіз электрондық сұйықтықтар да сатылады. Электрондық темекілердің пайдасы мен денсаулыққа зияны әлі анықталған жоқ. Олардың темекі татуға көмектесуі мүмкін деген алдын ала мәліметтер бар, бірақ олар темекі татуды тоқтатуға арналған дәрілерден тиімдірек екені дәлелденбеген. Темекі тартпағандар мен балалар никотинге электрондық темекі арқылы бұрынғыдан гөрі көп мөлшерде тәуелді болуы мүмкін деген алаңдаушылық бар. Электрондық темекіге тәуелділік туындаса, балалардың темекі шегуіне әкелуі мүмкін. Электрондық темекі қолданатын жастардың кейіннен темекі шегу ықтималдығы жоғары. Олардың темекі зияндылығын азайтудағы рөлі белгісіз, бірақ басқа бір зерттеуде олар темекіге байланысты өлім-жітім мен ауруларды азайтуға мүмкіндік беретіні анықталды. АҚШ-тың Тамақ және Дәрі-дәрмек басқармасының никотин алмастыру өнімдері электрондық темекіге қарағанда қауіпсіз болуы мүмкін. Олардың қолданушыларға қауіпсіздік деңгейі темекісіз темекіге ұқсас деп есептеледі. Электрондық темекіні қолданудың ұзақ мерзімді салдары әлі белгілі емес. 2016 жылы байқалатын жағымсыз құбылыстардың қаупі төмен деп хабарланды. Аз зиянды жағымсыз әсерлеріне іш ауруы, бас ауруы, көрудің нашарлауы, тамақ пен ауыздың тітіркенуі, құсу, шаршау және жөтел жатады. Никотиннің өзі денсаулыққа зиян келтіруі мүмкін. 2019 және 2020 жылдары АҚШ-тағы ауыр өкпе ауруларының жарылысы ластанған қара нарықтағы ТГК-ның булау картридждерін қолданумен байланысты болды.

Басқа есірткі

Буландырғыштарды басқа да ойын-сауыққа қолданылатын есірткілерді тұтыну үшін де пайдалануға болады. Олардың көптеген түрлерін электрондық сұйықтықта ерітіп немесе тікелей буландырып қолдануға болады. Электрондық темекі арқылы DMT психоделикалық есірткісін жұту туралы жағдайлар тіркелген.

Медициналық буландырушы

Зерттеулер көрсеткендей, каннабисті буландыру каннабис тартуға қарағанда пайдалы заттардың төмен деңгейіне ұшыратады. Бұл тұжырымдар маңызды, себебі созылмалы ауырсыну, қыркеуіш склероз, эпилепсия және ЖИТС/АИДС-ке шалдыққан пациенттердің 10–20% емдік мақсатта каннабис татқанын мойындаған. Пациенттерге қатысты зерттеуде каннабис сатива тарту күндізгі ауырсынды 34%-ға төмендеткені анықталды, бұл статистикалық тұрғыдан маңызды көрсеткіш. 2008 жылдың мамырында "Психофармакология" журналында жарияланған зерттеуде буландырғыштардың "ТГК беруге қолайлы әдіс" екені айтылды. 2007 жылы Калифорния университеті Сан-Францискода жасалған, "Америкалық неврологтар академиясының журналында" жарияланған зерттеуде "буландыру құрылғысын пайдалану кезінде зиянды жану өнімдеріне дерлік ұшырамайды" деген қорытынды жасалды.

Тиімділік

Ұсынылған өнімге әсер ететін факторлар: Чикагодағы Alinea ресторанының шеф-аспазы және иесі Грант Ачатц, "ароматты қаптарды тақтаның астына төсеме ретінде пайдаланады, олар клиентке тағам қойылған кезде тесіледі".