Кіріспе
Дөңгелек диск, оның ортасы айналу осінен ығысқан күйде, оське берік бекітіледі. Механикалық инженерияда эксцентрик – бұл айналу осіне ортасы ығысқан күйде берік бекітілген дөңгелек диск (эксцентрикалық дөңгелек). Осының салдарынан "эксцентрик" сөзі "орталықтан тыс" мағынасын білдіреді. Ол көбінесе бу машиналарында қолданылады және ротациялық қозғалысты сызықтық алға-артта қозғалысқа түрлендіру үшін пайдаланылады, бұл жылжымалы клапанды немесе сорғы поршенін қозғауға мүмкіндік береді. Мұны істеу үшін эксцентриктің шетінде дөңгелек қалыпына (эксцентрикалық қабықша) тығыз орналасқан ойық болады. Эксцентрик таяққа қосылып, екінші ұшы қажетті алға-артта қозғалысты жасау үшін ілінеді. Кері кривошип та осы функцияны орындайды, бірақ ол тек осьтің соңында немесе дөңгелектің сыртында жұмыс істей алады, ал эксцентрикті дөңгелектер арасындағы ось корпусына да орнатуға болады. Кемдегіден айырмашылығы, эксцентрик немесе кері кривошип қарапайым гармоникалық қозғалыстың жуық шамасын ғана бере алады, ал кем ротациялық қозғалысты кез келген үдеу және тежелу жылдамдығында сызықтық қозғалысқа айналдырады.
In mechanical engineering, an eccentric is a circular disk (eccentric sheave) solidly fixed to a rotating axle with its centre offset from that of the axle (hence the word "eccentric", out of the center). It is used most often in steam engines, and used to convert rotary motion into linear reciprocating motion to drive a sliding valve or pump ram. To do so, an eccentric usually has a groove at its circumference closely fitted a circular collar (eccentric strap). An attached eccentric rod is suspended in such a way that its other end can impart the required reciprocating motion. A return crank fulfills the same function except that it can only work at the end of an axle or on the outside of a wheel whereas an eccentric can also be fitted to the body of the axle between the wheels. Unlike a cam, which also converts rotary into linear motion at almost any rate of acceleration and deceleration, an eccentric or return crank can only impart an approximation of simple harmonic motion.
Велосипедтерде
Бұл термин сондай-ақ тандем велосипедтердегі уақыт тізбектерімен, бір жылдамдықты велосипедтердегі артқы дискілі тежегішпен немесе ішкі берілісті ступицамен, сондай-ақ тік түсетін және ауыстырғышы жоқ велосипедтерде қолданылатын құрылғыны білдіреді. Бұл құрылғы тізбекті дұрыс кернеу үшін төменгі қақпақтың алға және артқа қарай сәл жылжытуға мүмкіндік береді. Олар кіріктірілген клинмен, төменгі қақпақ қабырғасына бұралған бұрандалармен немесе бөлінген төменгі қақпақ қабырғасын қысып бекітетін бұрандалармен бекітілуі мүмкін. Стандартты өлшемдегі төменгі қақпақ эксцентрикке бұралатындықтан, эксцентрикті орналастыру үшін үлкен өлшемді төменгі қақпақ қабырғасы қажет.