Кіріспе

Фредерик Эмонс Терман (Frederick Emmons Terman; 1900 жылдың 7 маусымы - 1982 жылдың 19 желтоқсаны) – американдық педагог, ғалым және академиялық әкімші. Ол 1944-1958 жылдары Стэнфорд университетінің инженерлік мектебінің деканы, ал 1955-1965 жылдары проректоры болды. Ол, Уильям Шоклимен бірге, Силикон алқабының негізін қалаушысы ретінде кеңінен танылады.

Ерте өмір

Терман 1900 жылдың 7 маусымында АҚШ-тың Индиана штатында Льюис Терман мен Анна Белл Минтон Терман отбасында дүниеге келді. Оның әкесі Льюис Терман – евгеникалық, дарынды балаларды зерттеген психолог, Америкада IQ тестісін танымал еткен және Стэнфорд университетінің профессоры болған. Оның анасы Орталық нормалық колледжіне қабылданды және жақын жердегі мектепте ағылшын тілінен сабақ берді. Ол 1895 жылы мектепте Льюис Терманмен танысты; олардың қарым-қатынасы келесі жылдары дамып, 1899 жылдың 15 қыркүйегінде неке қиюмен аяқталды. Содан кейін олар Льюис Индиана және Кларк университеттерінде білім алғанда оны сүйемелдеді. Терман 10 жасында әкесі психология факультетіне жұмысқа орналасқанда Стэнфордқа келді. Бала кезінде оның ең ұнаған хоббиі – радио байланысы болды.

Білім

Терман Стэнфорд университетінде химия бойынша бакалавр және электр инженериясы бойынша магистр дәрежесін аяқтады. 1924 жылы ол Массачусетс технология институтында электр инженериясы саласында ғылым докторы (ScD) ғылыми дәрежесін алды, оның ғылыми жетекшісі Ванневар Буш болды, ол кейіннен Ұлттық ғылым қорына айналған ұйымды алғаш ұсынған еді.

Академиялық мансап

Терман 1925 жылы Стэнфордқа инженерлік факультет мүшесі ретінде оралды. Ол сонымен қатар «Радиотехника» (бірінші басылымы 1932 жылы, екінші басылымы 1937 жылы жақсартылған, үшінші басылымы 1947 жылы Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде дамыған жаңа технологияларды қамтиды, төртінші басылымы 1955 жылы жаңа атаумен – «Электрондық және радиотехника») кітабының авторы болды. Бұл кітап электр және радиотехника саласындағы ең маңызды кітаптардың бірі және бүгінгі күнге дейін осы тақырыптар бойынша пайдалы анықтама болып табылады. Терманның Стэнфордтағы студенттерінің арасында Освальд Гаррисон Виллард кіші, Руссель және Сигурд Вариан, Уильям Хьюлетт және Дэвид Паккард болды. Ол студенттерін өздерінің компанияларын құруға ынталандырды және көптегендеріне жеке инвестиция жасады, нәтижесінде «Литтон Индустриз», «Вариан Ассошиэйтс» және «Хьюлетт-Паккард» сияқты компаниялар құрылды. Терман 1941 жылы Радиоинженерлер институтының президенті болды.

Соғыс жылдары

Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Терман Гарвард университетінің Радио зерттеу зертханасында 850-ден астам қызметкерді басқарды. Бұл ұйым одақтас күштердің жау радарларын кедергілеуге арналған құрылғыларын, радар сигналдарын анықтауға мүмкіндік беретін реттелетін қабылдағыштарды және жау радар қабылдағыштарында дұрыс емес көрсеткіштер тудыру үшін алюминий жолақтарын ("шаф", "терезе") жасады. Бұл шаралар радармен басқарылатын зениттік артиллерияның тиімділігін едәуір төмендетті.

Тану

1950 жылы "оқытушы, автор, ғалым және әкімші ретінде радио және электрондық өнеркәсіпке қосқан көптеген үлесі үшін" IRE Құрмет медалімен марапатталды. Ол Америка өнер және ғылым академиясының, Америка Құрама Штаттарының Ұлттық ғылым академиясының және Америка философиялық қоғамының сайланған мүшесі болды. Фредерик Эммонс Терман сыйлығы 1969 жылы Америка инженерлік білім беру қоғамының Электр және компьютерлік инженерлік бөлімшесімен құрылды. Оны Hewlett Packard компаниясы демеулік етіп, жыл сайын үздік жас электр инженері-педагогқа табыс етіледі. Фредерик Эммонс Терман инженерлік ғылыми сыйлығы Стэнфорд университетінің Инженерлік мектебінің бітіруші сыныбындағы үздік бес пайызына кіретін студенттерге беріледі. Стэнфордтың Терман инженерлік орталығы (1977–2011) оның құрметіне аталған. Калифорния штатының Пало-Альто қаласындағы Терман орта мектебі мен оған іргелес Терман паркі Терман және оның әкесінің есімімен аталады. 2018 жылы Пало-Альто Біріккен мектеп округінің мектеп кеңесі Терманның әкесінің евгеника қозғалысына қатысқандығы ата-аналар мен мектеп кеңесіне белгілі болғаннан кейін, мектепті Еллен Флетчердің құрметіне қайта атауға бірауыздан шешім қабылдады. Орта мектептің атын өзгерту кезінде Пало-Альто қаласы іргелес саябақтың атын өзгерту туралы әлі шешім қабылмаған еді. Калифорниядағы Пало-Альто маңындағы 101 тас жолының бір бөлігі ресми түрде Фредерик Э. Терман мемориалдық тас жолы деп белгіленіп, табельде көрсетілген. Орегон штатының Бивертон қаласындағы Tektronix кампусындағы бір көше оның есімімен аталған.