Кіріспе
Ағылшын инженер-электригі және физигі (1849–1945) сэр Джон Амброуз Флеминг FRS алғашқы трансатлантикалық радиохабар таратуын жүзеге асырған радио тарату құрылын жасады, сондай-ақ физикада қолданылатын оң қол ережесін қалыптастырды. Ол Джеймс Флеминг ДД (1879 жылы қайтыс болды) және оның әйелі Мэри Энннің Ланкастердегі жеті баласының үлкені болды және 1850 жылдың 11 ақпанында крещениеден өтті. Теңсел христиан болғандықтан, ол бірде Лондондағы Сент-Мартин-ин-зе-Филдс шіркеуінде қайта тірілудің куәлігі туралы уағыз айтқан. 1932 жылы ол Дуглас Дьюар мен Бернард Аквортпен бірге Эволюцияға қарсы қозғалысты құруға көмектесті. Флеминг мүлігінің көп бөлігін христиандық қайырымдылық қорына, әсіресе кедейлерге арнады. Ол суретші, акварельмен сурет салды және Альп тауларына шығуды ұнатты.
Sir John Ambrose Fleming FRS designed the radio transmitter with which the first transatlantic radio transmission was made, and also established the right hand rule used in physics. He was the eldest of seven children of James Fleming DD (died 1879), a Congregational minister, and his wife Mary Ann, at Lancaster, Lancashire, and baptised on 11 February 1850. A devout Christian, he once preached at St Martin in the Fields in London on evidence for the resurrection. In 1932, he and Douglas Dewar and Bernard Acworth helped establish the Evolution Protest Movement. Fleming bequeathed much of his estate to Christian charities, especially those for the poor. He was a noted photographer, painted watercolours, and enjoyed climbing the Alps.
Алғашқы жылдар
Амброз Флеминг Ланкастерде дүниеге келді және Ланкастер Корольдік грамматикалық мектебінде, Лондон университетінің колледжінде, содан кейін Лондон университетінің колледжінде білім алды, онда ол 1870 жылы BSc ғылыми бакалавр дәрежесін алды. Ол 1877 жылы Кембридждегі Сент-Джон колледжіне түсіп, 1879 жылы Лондон университетінен ғылым докторы (DSc) дәрежесін, ал 1881 жылы Кембридж университетінен бакалавр дәрежесін алды. Кейін ол Сент-Джон колледжінің профессоры болды (1883). Ол Кеймбридж университеті, Ноттингем университетінің колледжі және Лондон университетінің колледжі сияқты бірнеше университеттерде дәріс берді, онда ол электр инженериясының алғашқы профессоры болды. Сондай-ақ, ол Marconi Wireless Telegraph Company, Swan Company, Ferranti, Edison Telephone, ал кейіннен Edison Electric Light Company компанияларына консультант қызметін көрсетті. 1892 жылы Флеминг Лондон Электр инженерлері институтына электр трансформаторлары теориясы туралы маңызды еңбек ұсынды.
Білім беру және некелер
Флеминг мектепке шамамен он жасында барып, жеке мектепке түсті, онда геометрияны ерекше ұнатты. Оған дейін анасы оған сабақ беріп, ол сол кезде кең таралған «Баланың білімге жетекшісі» атты кітапты жатқа білген болатын – тіпті ересек шағында да одан цитата келтіретін. Оқуын Университет колледжінде жалғастырды, онда математикадан жақсы оқыса да, латын тілінен әдетте сыныптың соңында болып қалатын. Бала кезінен инженер болу арманында болған. 11 жасында жеке шеберханасын құрып, кеме үлгілері мен қозғалтқыштар жасады. Тіпті өзінің фотоаппаратын жасап, суретке түсіруге өмір бойы қызығушылық танытты. Инженер болуға отбасының қаржылық мүмкіндігі жетпеді, бірақ ол білім алумен жұмыс істеуді ұштастырып, мақсатына жетті. Флеминг Лондон университетінің колледжінде бакалаврға түсіп, 1870 жылы бітірді, математик Август Де Морган мен физик Джордж Кэри Фостертен оқыды. Кейін Лондонның Оңтүстік Кенсингтонындағы Корольдік ғылым колледжінде (қазіргі Императорлық колледж) химияны оқыды. Онде ол алғаш рет Алессандро Вольтаның аккумуляторын зерттеді, ол оның алғашқы ғылыми мақаласының тақырыбы болды. Бұл мақала жаңадан құрылған Лондон физикалық қоғамына (қазіргі Физика институты) оқылды және олардың «Еңбектер жинағы» бірінші томының бірінші бетінде жарияланды. Қаржылық қиындықтар оны қайтадан жұмыс істеуге мәжбүр етті және 1874 жылдың жазында ол Челтенхэм колледжінің мемлекеттік мектебінде ғылым оқытушысы болып жұмыс істеді, жылына 400 фунт стерлинг табыс тапты. (Содан кейін ол Россалл мектебінде де сабақ берді.) Оның ғылыми зерттеулері жалғасты, ол Кембридж университетіндегі Джеймс Клерк Максвеллмен хат алмасты. 400 фунт жинап, жылына 50 фунт грант алғаннан кейін, 1877 жылдың қазанында 27 жасында ол тағы да студент болып, бұл жолы Кембриджге оқуға түсті. Ол Максвеллдің соңғы курсына қатысқан екі-үш студенттің бірі болды. Максвеллдің лекцияларын тыңдау қиын екенін мойындады. Максвелл көбінесе түсініксіз болып көрінетінін және «парадоксалды және ишаралы сөйлеу салты» бар екенін айтты. Кейде Флеминг сол лекцияларда жалғыз студент болып қалатын. Флеминг тағы да химия мен физикадан үздік дипломмен бітірді. Содан кейін ол Лондоннан ғылым докторы (DSc) дәрежесін алып, Кембридж университетінде механикалық инженерлік іс бойынша демонстратор болып бір жыл жұмыс істеді. Ол Нотингем университетінің физика және математика профессоры болып тағайындалды, бірақ бір жылдан кейін қызметтен кетті. 1887 жылдың 11 маусымында ол Бат қаласынан келген адвокат Уолтер Фрик Праттың қызы Клара Риплиге (1856/7–1917) үйленді. 1928 жылдың 27 шілдесінде ол Бристоль қаласынан келген танымал жас әнші Олив Мей Фрэнкске (т. 1898/9), Кардифф кәсіпкері Джордж Франкстің қызына үйленді.
Іс-шаралар мен жетістіктер
1882 жылы Ноттингем университетін аяқтағаннан кейін Флеминг Edison Electrical Light Company компаниясында "электрик" лауазымына кірісіп, жарықтандыру жүйелері және жаңа Ferranti ауыспалы ток жүйелері бойынша кеңес берді. 1884 жылы Флеминг Лондон университетінің колледжіне қосылып, Англиядағы алғашқы Электр технологиясы кафедрасын басқарды. Бұл үлкен мүмкіндіктер ұсынғанымен, ол өзінің автобиографиясында өзіне тек тақта мен бір бөлік бор берілгенін еске алады. 1897 жылы Лондон университетінің колледжінде Пендер зертханасы құрылып, Флеминг Cable and Wireless компаниясын негіздеуші Джон Пендердің құрметіне арналған 5000 фунт стерлинг сомасындағы қаржымен қамтамасыз етілген Пендер кафедрасын иеленді. 1899 жылы радиотелеграфияны ойлап тапқан Гульельмо Маркони Атлантика арқылы радиобайланыс жасауға тырысты. Бұл үшін Маркони бұрын қолданған 200–400 ватттық кішкентай хабар тарату құрылғыларының қуатын арттыру қажет болды. Ол радио хабар таратушыны жобалау үшін энергетикалық инженер Флемингпен келісім шарт жасасты. Флеминг әлемдегі алғашқы ірі радио хабар таратушыны, 25 кВт генератормен жұмыс істейтін күрделі оттық хабар таратушыны, жану қозғалтқышымен қоздырылатын, Ұлыбританиядағы Корнуоллдағы Полдхуда салынған құрылғыны жобалады, ол 12 желтоқсан 1901 жылы Атлантика арқылы алғашқы радиохабарды таратты. Флеминг жобаны жобалағанмен, Маркони компаниясының директоры Флемингті: "Егер біз Атлантика арқылы өте алсақ, ең басты есім Маркони мырзаға тиесілі болады және олай болуы керек" деп келістірді. Осыған сәйкес, бұл маңызды жетістіктің жаһандық құрметі Маркониге бұйырды, ол Флемингті және басқа бірнеше Маркони қызметкерлерін "қуат станциясында" жұмыс істегендері үшін ғана атады. Маркони сондай-ақ жоба сәтті аяқталған жағдайда Флемингке Маркони акцияларының 500 данасын беру туралы уәдесін ұмытты. Флеминг өзіне жасалған қанағатсыздықтан қатты ренжіді. Ол келісімін орындады және Маркони тірі болған кезде бұл туралы ештеңе айтпады, бірақ 1937 жылы қайтыс болғаннан кейін Маркони "өте жомарт емес" болғанын айтты. 1904 жылы Маркони компаниясында трансатлантикалық радиоқабылдауды жақсарту жұмысын жүргізу кезінде Флеминг алғашқы термоэлектронды вакуумдық түтікті, екі электродты диодты ойлап тапты, ол оны тербеліс клапаны деп атады және 16 қарашада патент алды. Ол Флеминг клапаны деп белгілі болды. Кейіннен АҚШ Жоғарғы соты патентті дұрыс емес бас тарту себепті жарамсыз деп таныды, сонымен қатар патенттегі технология мәлімделген кезде белгілі болған деп санайды. Вакуумдық түтікшелердің өнертабысы көбінесе электрониканың бастауы деп есептеледі. Флеминг диоды радиоқабылдағыштар мен радарларда ондаған жылдар бойы қолданылды, бірақ 50 жылдан астам уақыттан кейін қатты күйдегі электрондық технологиямен ауыстырылды. 1906 жылы АҚШ-тың Ли Де Форест клапанға басқару "торларын" қосып, Audion деп аталатын күшейткіш вакуумдық түтік RF детекторын жасады, бұл Флемингті патенттерін бұзғаны үшін айыптауға әкелді. Де Форест түтігі триодқа, яғни алғашқы электронды күшейткішке айналды. Триод ұзақ қашықтықтағы телефон және радио байланысын, радарларды және алғашқы электрондық цифрлық компьютерлерді (механикалық және электромеханикалық цифрлық компьютерлер әртүрлі технологияларды қолдана отырып бұрыннан бар болатын) құруда маңызды рөл атқарды. Осы патенттер бойынша соттық дау жылдар бойы созылды, екі тарап та әртүрлі кезеңдерде жеңіске жетті. Флеминг сонымен қатар фотометрия, электроника, сымсыз телеграфия (радио) және электр өлшемдері салаларына үлес қосты. Ол AC электр жүйесіндегі нақты қуатты сипаттау үшін қуат факторы терминін енгізді. Флеминг 1927 жылы 77 жасында Лондон университетінің колледжінен зейнеткерлікке шықты. Ол белсенді болып қалып, теледидардың жаңа технологиясының жақтаушысы болды, соның ішінде Телевизиялық қоғамның екінші президенті болып қызмет етті. 1929 жылы ол рыцарь атағына ие болды және 1945 жылы Девон штатының Сидмут қаласындағы үйінде қайтыс болды. Оның электрондық байланыс және радар саласына қосқан үлесі Екінші дүниежүзілік соғыста жеңіске жетуде маңызды рөл атқарды. Флеминг 1933 жылы "радио өнеріне физикалық және инженерлік принциптерді енгізуде атқарған көрнекті рөлі үшін" IRE Құрмет медалімен марапатталды. Термионды клапанның жүз жылдық мерейтойына арналған мақтау сөзінен үзінді: Бір ғасыр бұрын, 1904 жылдың қараша айында Джон Амброз Флеминг FRS, UCL-дегі Пендер профессоры Ұлыбританияда Термионды клапан деп аталатын құрылғыға өтініш берді. Оны гальванометрмен бірге реттелген электр тізбегіне енгізгенде, ол радио толқындары деп белгілі жоғары жиілікті сымсыз токтардың өте сезімтал түзетуші детекторы ретінде қолданылуы мүмкін. Бұл "сымсыз революцияда" маңызды қадам болды. 1905 жылдың қараша айында ол "Флеминг клапаны" деп патент алды. Түзетуші диод ретінде, триодтық клапан мен көптеген байланысты құрылымдардың алға басушысы ретінде, оны қазіргі электрониканың тууына себепкер деп санауға болады. Келесі жылдары клапан "мысық шағылыстыруынан" жылдам басымдыққа ие болды және бүгінгі күнгі электроника өнеркәсібін құруға негіз болды. Олар 1970 жылдардың басында транзистор басымдыққа ие болғанға дейін басымдық сақтап келді. Бүгінде түпнұсқа клапанның (немесе вакуумдық түтікшенің) ұрпақтары әлі де көптеген қолдануларда маңызды рөл атқарады. Оларды радио және теледидар хабар таратушыларының қуат сатыларында, музыкалық аспаптар күшейткіштерінде (әсіресе электр гитара және бас гитара күшейткіштерінде), кейбір жоғары сапалы аудио күшейткіштерінде, оптикалық және қысқа толқынды сәулеленудің детекторлары ретінде және "сәулеленуге төзілді" болуы керек сезімтал жабдықта табуға болады. 1941 жылы Лондондық Энергия компаниясы Флемингтің құрметіне 1,555 GRT жағалау көмір тасушы кемесін SS Ambrose Fleming деп атады. 2004 жылдың 27 қарашасында Физика институтының ұсынған Көк тақтасы Норман Локьер обсерваториясында, Сидмут қаласында, термоэлектронды радио клапанының өнертабылының 100 жылдығын белгілеу үшін ашылды.
One century ago, in November 1904, John Ambrose Fleming FRS, Pender Professor at UCL, filed in Great Britain, for a device called the Thermionic Valve. When inserted together with a galvanometer, into a tuned electrical circuit, it could be used as a very sensitive rectifying detector of high frequency wireless currents, known as radio waves. It was a major step forward in the 'wireless revolution'. In November 1905, he patented the "Fleming Valve" As a rectifying diode, and forerunner to the triode valve and many related structures, it can also be considered to be the device that gave birth to modern electronics. In the ensuing years, valves quickly superseded "cat's whiskers" and were the main device used to create the electronics industry of today. They remained dominant until the transistor took dominance in the early 1970s. Today, descendants of the original valve (or vacuum tube) still play an important role in a range of applications. They can be found in the power stages of radio and television transmitters, in musical instrument amplifiers (particularly electric guitar and bass amplifiers), in some high end audio amplifiers, as detectors of optical and short wavelength radiation, and in sensitive equipment that must be "radiation hard". In 1941 the London Power Company commemorated Fleming by naming a new 1,555 GRT coastal collier SS Ambrose Fleming. On 27 November 2004 a Blue Plaque presented by the Institute of Physics was unveiled at the Norman Lockyer Observatory, Sidmouth, to mark 100 years since the invention of the thermionic radio valve.
Креационизм
Флеминг эволюцияға қарсы пікір білдірген христиан креационист еді. Ол 1927 жылдан 1942 жылға дейін Виктория институтының президенті болды. Флемингтің мұрағаты 521 томдық және 12 қораптан тұрады; оның ішінде оның зертханалық күнделіктері, лекцияларының жазбалары, патенттік сипаттамалары мен хат алмасулары сақталған.