Кіріспе
Ағылшын жазушысы (туған жылы 1946)
Рамзи Кэмпбелл (4 қаңтар 1946 жылы туған) – ағылшын қорқыныш әдебиетінің жазушысы, редакторы және сыншысы, ол елу жылдан астам уақыттан бері жазып келеді. Ол 30-дан астам роман және жүздеген әңгімелердің авторы, олардың көптегені әдеби сыйлықтарға ие болған. Оның үш романы фильмге түсірілген. 1960-шы жылдардың ортасында танымал болғаннан бері, сыншылар Кэмпбеллді өз саласындағы жетекші жазушылардың бірі деп санайды: Т. Э. Д. Клейн «Кэмпбелл бүгінде осы салада үстемдік танытады» деп жазды, ал Роберт Хаджи оны «британдық керемет әдебиет дәстүрінің, бәлкім, ең көрнекті қазіргі өкілі» деп сипаттады, ал С. Т. Джоши «болашақ ұрпақтар оны біздің заманымыздың жетекші қорқыныш жазушысы деп есептейтін болады, ол Лавкрафтқа немесе Блэквудқа тең» деді. 2021 жылы The Washington Post газеті оның жинақталған туындыларын бағалап: «Олардың барлығы біріктірілгенде, қазіргі заманғы танымал әдебиеттің маңызды жетістіктерінің бірін құрайды» деп мәлімдеді.
Ерте өмір және еңбек
Кемпбелл Англияның Ливерпуль қаласында Александр Рамзи мен Нора (Уокер) Кемпбелл отбасында дүниеге келді. Ол Ливерпульдегі Сент-Эдвард колледжінде христиан бауырластармен білім алды. Кемпбеллдің балалық шағы мен жасөспірім кезеңі ата-анасының арасындағы жарылыспен белгіленді, олар оның туылғаннан кейін көп ұзамай алыстап кетті. Кемпбеллдің әкесі көлеңкелі бейнеге айналды, оны көруден гөрі естігені жиі болды. Кемпбелл былай дейді: "Мен әкемді шамамен жиырма жыл көрмедім, ол қайтыс алған кезде ғана көрістім". Кейін Кемпбеллдің анасы параноя мен шизофренияға шалдығып, оның өмірін тозаққа айналдырды – осы тәжірибесін "Өлмек түкпір" кітабының кіріспесі мен қорытындысында егжей-тегжейлі талқылады. Кемпбеллдің өміріне қатысты басқа да автобиографиялық жазбалар оның эсселер жинағындағы "Рэмси Кемпбелл туралы" V бөлімінде (S. T. Joshi құрастыруымен), сондай-ақ "Жазық полицейдің жұмбағы" (2020) повестінде қолжетімді. Кемпбеллдің анасы "көп жазды, романнан кейін роман, бірақ әдеби журналдардағы бірнеше қысқа әңгімелерден басқа, көп жарияланбады". Ол кішкентай ұлын ерте жасынан-ақ өзінің жазғандарын жіберуге ынталандырды. Соғыстан кейінгі Ливерпульдің қираған ландшафтында өскен Кемпбелл Лавкрафт, Амброз Бирс, Франц Кафка, Фриц Лейбер, Грэм Грин және нуар фильмінің туындыларын құмарлықпен оқыды.
Жұлдыздар туралы әңгімелер
Кемпбеллдің алғашқы әңгімелері 11 жасында (1957–58 жылдар аралығында) жазылған және оған Ланкаширдің Болтон қаласындағы «Фантом» атты журнал әсер еткен. Бұл ертедегі әңгімелер өзі суреттеген он алты әңгімеден және «Көріпкел әңгімелер» деген поэмадан тұратын жинақ құрады. Кемпбелл оларды «Фантомға» жіберуді жоспарлаған, бірақ әдеби жетістікті апатты некеден қашуға мүмкіндік беретін жол деп есептеген анасы, оны баспагерлерге толық кітапты көрсету үшін күтуге көндірді. Оның ағылшын тілі пәнінің мұғалімі Келли бауырлас оған әңгімелерін сыныпта оқып беруді жиі тапсыратын. Кемпбелл (Джон Р. Кемпбелл ретінде) «Көріпкел әңгімелерді» «көптеген баспагерлерге» ұсынды. Бұл жасөспірімдік туындылар жинағы отыз жылдан кейін Роберт М. Прайс редакциялаған «Ктулху қабірі» журналының арнайы саны ретінде жарық көрді: «Көріпкел әңгімелер: Ктулху қабірі» 6 саны, 8 нөмірі, жалпы саны 50, 1987 жылғы Майклмас. Әңгімелердің көпшілігі классикалық спектрлік аңызға жататын болса да, «Ормандағы ойыс» деген әңгіме ерте мифологиялық туынды деп есептелуі мүмкін. Осы журналдың тағы бір саны, «Ктулху қабірі» 43 саны (1983 жылғы Хэллоумас), «Мазар және басқалары» деген атпен әртүрлі ерте әңгімелерді, соның ішінде Кемпбеллдің алғашқы кітабында қайта жөнделген әңгімелердің алғашқы нұсқаларын жинады: «Көлдің тұрғыны және аспаптық жалдамалылар» (Аркхам Хаус, 1964). Кемпбеллдің ерте әңгімелерінің қолжазбалары Ливерпуль қалалық кітапханаларының Жергілікті тарих кітапханасында сақтаулы.
Х. П. Лавкрафттың әсері және "Ол көлдің тұрғыны" және "Қарапайым жалға алушылар"
Кемпбелл алғаш рет Х.П. Лавкрафттың туындыларымен сегіз жасында (1954) "The Colour Out of Space" әңгімесі арқылы танысты, оны Грофф Конклиннің "Strange Travels in Science Fiction" антологиясынан тапты. Келесі бірнеше жылда "The Rats in the Walls" және "The Dunwich Horror" оқыды. Он екі жасында Кемпбелл Артур Махеннің ықпалымен "Сынған ай" атты роман жазуға тырысты, бірақ ол елу беттен кейін тоқтап қалды. Он төрт жасында Лавкрафттың "The Lurking Fear" жинағының британдық басылымын тапты және оны бір күні ішінде оқып, көркем әдебиеттегі қорқыныштың және ғажайыптың сезімін ерекше тартымды деп тапты. Ол сонымен қатар Артур Махеннің маңызды қорқыныш әңгімелерін және Джон Диксон Каррдың кейбір туындыларын оқыды, бұл оны он төрт жасында 100 беттік Карр пастиші (аяқталмаған) "Айшығындағы кісі өлтіру" деп атауға итерді. Бұл туынды 2020 жылы "Жеті полицейдің жұмбағы" деген атпен жарияланды, оның ішінде ересек автордың туындыны жазу кезіндегі психологиялық жағдайына қатысты түсіндірмелер бар. Он алты жасында мектепті бітіріп, Кемпбелл Ішкі Кірістер Орталығында салық инспекторы болып жұмыс істеді (1962–66). Кемпбелл Август Дерлет және Роберт А.В. Лоундес сияқты редакторларға әртүрлі ерте әңгімелер сатты. Келесі бірнеше жыл бойы "Weird" жанрындағы мүмкіндіктер туралы оның түсінігі Лавкрафттың ықпалында болды. 1961 жылдың желтоқсанында Кемпбелл "The Church in High Street" (бұрынғы атауы "The Tomb Herd") әңгімесін аяқтады және оны Аркхам Хаустағы Август Дерлетке жіберді, ол H.P. Лавкрафттың мұрасын сақтауға толық жауапты болды. Дерлетт әңгімені 1962 жылдың ақпанында қабылдады және ол Кемпбеллдің алғашқы кәсіби түрде жарияланған туындысы болды, ол Дерлетттің құрастырған "Dark Mind, Dark Heart" антологиясында жарық көрді. Кемпбелл 1961 және 1963 жылдар аралығында Ктулху мифологиясы бойынша бірнеше әңгімелер жазды. Дерлетт жас жазушыға жазу стилін жақсарту бойынша бағалы кеңес берді (олардың хат алмасулары PS Publishing баспасынан бір томдық жинақ ретінде жарияланды). Лавкрафттың тақырыптарына негізделген әңгімелермен әдеби тәжірибесін қалыптастырған Кемпбеллдің алғашқы жинағы "The Inhabitant of the Lake and Less Welcome Tenants" (Аркхам Хаус, 1964) он сегіз жасында жарық көрді және сол кезге дейін жазылған Лавкрафт пастиштерін қамтиды. Кемпбелл былай деп жазды: "1964 жылы мен баспагерді табуға бірнеше рет қол жеткіздім, ал бірі Аркхам Хаус үшін Лавкрафттық кітап жазғаныммен байланысты, ол оны қарастыруға дайын болған жалғыз баспагер және сол кезде қорқынышты жариялайтын аздаған баспагерлердің бірі болды". Жинақтың тақырыптық әңгімесі Кемпбеллдің Лавкрафттың тыйым салынған "Некрономикон" кітабына ұқсас оккульттік білімдердің томын ойлап табуын таныстырады, "Гла'акидің аяндары" (Ктулху мифологиясының кітаптарын қараңыз).
Северн аңғары
Северн аңғары – Кэмпбеллдың ойдан шығарған бірнеше қалалар мен басқа да жерлердің орны. Лавкрафт бастаған Ктулху мифологиясының бір бөлігі болған бұл ойдан шығарылған орта, Лавкрафт елінен тыс, ең толық сипатталған мифологиялық кеңістік болып саналады. Кэмпбелл алғашқы жазбаларында Лавкрафт әңгімелерінің оқиғаларын Мискатоник өзені аңғарының, ойдан шығарылған Жаңа Англия аймағында өткізген. Лавкрафт жазушысы Август Дерлеттің ұсынысымен ол өзінің көптеген алғашқы әңгімелерін қайта жазды. Бұл әңгімелерді бастапқыда Массачусетс штатының Аркхам, Дунвич және Инсмут сияқты жерлерде орналастырған болатын. Оларды ағылшын ортасына, Северн өзенінің жанындағы Глостерширдегі Бричестер қаласына және оның төңірегіне көшірді, соның нәтижесінде Лавкрафттың қорқыныштарына арналған өзінің Северн аңғары ортасын жасады. Бричестер – Кэмпбеллдың Северн аңғарының басты қаласы, ол Кэмпбеллдың туған Ливерпуль қаласынан күшті әсер алды. Оның кейінгі көптеген туындылары Ливерпуль мен Мерсисайд аймағының нақты жерлерінде өрбиді. Северн өзені – Уэльсте және Англияның батысындағы нақты өзен. Кэмпбеллдың әңгімелерінде Котсуолд төбелері, Беркли және A38 тас жолы сияқты әртүрлі нақты жерлер туралы айтылады. Бұл сілтемелер «Кэмпбелл елінің» Глостерширдің оңтүстік бөлігінде, Глостер мен Бристоль қалалары арасында орналасқандығын көрсетеді. Бұл аймақ дәлірек айтқанда Беркли аңғары немесе Северн сағасы деп аталады. Ал нақты әлемдегі Северн аңғары солтүстікке қарай шамамен елу миль (80 км) қашықтықта жатыр. Оның кейінгі жұмыстары Ливерпульге назар аударуды жалғастырды. Атап айтқанда, 2005 жылғы «Құпия әңгімелер» романы (АҚШ-та 2006 жылы «Құпия әңгіме» деген қысқартылған нұсқада жарияланды), ливерпульдік тілді, кейіпкерлерді, юморды және мәдениетті көрнекті түрде бейнелейді және оларды пародизациялайды. Ал «Бассейннің жаратылыстары» туындысы қаланың географиясы мен тарихына негізделген.
Ықпал
"Салқын баспа" (1969) повесі Кэмпбеллдің әдеби оқуын аяқтады, Лавкрафттың мәнісін Жаңа Англияның шет аймандарынан заманауи қалалық ортаға көшірді. Содан кейін Кэмпбелл Лавкрафттан қысқа мерзімге бас тартты, радикальды эксперименттік әңгімелермен жұмыс істеді, олар "Demons by Daylight" жинағы ретінде жарияланды. Кейін ол Лавкрафттың берік ықпалын мойындады, ал одан кейін жазылған Ктулху мифологиясы туралы әңгімелері, "Салқын баспа" (1985; 1993 жылы толықтырылған) жинағында, пастиштен құрмет көрсетуге өтуін растайды, әсіресе "The Faces at Pine Dunes" және "The Voice on the Beach" (1982) сияқты туындыларында. Кейінгі жұмыстары әлі де "Лавкрафт жеткен ғарыштық биіктерге көтерілуді" мақсат етеді, атап айтқанда "Орманның ең қараңғы бөлігі" (2003) романы, "Гла'акидің соңғы аян" (2013) повесі және оның Бричестер мифологиясы трилогиясын құрайтын үш роман (2016–18).
1970-ші жылдар: "Өзім болуға бел буған": "Дендер күн сәулесінде" және ерте романдар
1964 және 1968 жылдар аралығында жазылған әңгімелерінен бастап, «Росситердің қайта құрылуы» («Шардың» алғашқы нұсқасы), «Түнгі бақ» («Гетсвудта жасалғанның» алғашқы нұсқасы) және «Мұрагер» («Салқын баспаның» алғашқы нұсқасы), Кэмпбелл Лавкрафттан ерекшеленуге тырысты. Владимир Набоков, Роберт Эйкман, Грэм Грин, Айрис Мердок, Уильям Берроуз және Генри Миллер сияқты жазушыларды, сондай-ақ француз «жаңа романы» сияқты ықпалдарды тапқаннан кейін, ол өзінің туындыларының стильдік мүмкіндіктерін кеңейтуге қызығушылық танытты. 1968 жылы ол «Күндізгі демон» жинағын аяқтады, бірақ ол 1973 жылға дейін жарық көрмеді. Осы аралықта, 1969 жылдан 1973 жылға дейін ол өзінің дауысын және тақырыптарын біртіндеп жетілдіре отырып, Лавкрафттың ықпалын артта қалдырып, қысқа әңгімелер жазуды жалғастырды. Кэмпбелл Ливерпуль қалалық кітапханаларында кітапхана көмекшісі (1966–73) және кітапхана басшысының міндетін атқарушы (1971–73) болып жұмыс істеді. 1969 жылы ол «Shadow» фан-журналы үшін Лавкрафтке қарсы күшті сын, «Лавкрафтты ретроспективада қарастыру» деген мақала жазды, онда ол [Лавкрафттың] туындыларын тікелей айыптады. Алайда, 1985 жылы шыққан «Салқын баспа» атты Лавкрафтқа байланысты әңгімелер жинағында Кэмпбелл мақаладағы пікірлерін жоққа шығарды, былай деді: «Мен Лавкрафттың осы саладағы ең маңызды жазушылардың бірі деп санаймын» және «Мен оқыған Лавкрафттың алғашқы кітабы мені жазушы етті». 1970 жылы Кэмпбелл жұмыстарындағы алғашқы әрпі «J»-ді қолдануын тоқтатты, бірақ бұрынғы бірнеше әңгімелер «Рэмси Кэмпбелл» деген атпен, ал кейінгілері «J. Рэмси Кэмпбелл» деген атпен жарық көрді. Кейіннен Кэмпбелл «Джонды» алып тастау үшін заңды түрде атын өзгертті. Төрт жыл салық кеңсесінде және жеті жыл қалалық кітапханаларда жұмыс істегеннен кейін, 1973 жылы Кэмпбелл Аркхэм Хаустың екінші жинағын, «Күндізгі демон» (Рэмси Кэмпбелл ретінде) шығарғаннан кейін толық уақытты жазушы болды. Бұл жинақ 1971 жылы жарық көруге тиіс еді, бірақ Аугуст Дерлеттің қазасы оны екі жылға кейінге шегерді. «Күндізгі демон» жинағында Лавкрафттың деректі баяндау әдісін, оның жазу стилін пародизацияламай қолданатын «Фрэнклин параграфтары» кіреді. Басқа да әңгімелер, мысалы, «Жазғы күннің соңы» және «Соққы», Кэмпбеллдің ерекше пісіп-жетілген стилінің қалыптасуын көрсетеді, ол туралы С.Т. Джоши былай деп жазды: Әрине, оның туындыларының күшінің көп бөлігі оның прозалық стилінен, қазіргі заманғы әдебиеттегі ең ағылшын, тығыз және әсерлі [ ] Оның тіпті ең қарапайым заттардың егжей-тегжейі мен резонанстарын көру қабілеті және оларды анық және поэтикалық прозалық түрде білдіруі, оның туындыларына бірден түсініктілік пен арманды тұмандылық береді. Кітаптың жарық көргені Т.Э.Д. Клейнді «Рамси Кэмпбелл: Бағалау» атты «Никталопс» журналында кең және өте оң пікір жазуға итермеледі, ал сыншы С.Т. Джоши былай деп мәлімдеді: оның [ ] баяндаудың аллюзивтілігі; кейіпкерлердің өткінші сезімдері мен психологиялық процестеріне ұқыпты, тіпті мінекейлікпен назар аудару; әлеуметтік, мәдени және саяси мәселелерге түсініктеме беруге мүмкіндік беретін агрессивті заманауи орта—барлығы «Күндізгі демонды» Лавкрафттың «Шеттен келгендер және басқаларынан» бергі қорқынышты әдебиеттегі ең маңызды кітапқа айналдырады. Кэмпбелл былай деп жазды: «1968 жылы «Күндізгі демонды» аяқтағаннан кейін, мен бағытсыз сезіндім, бұл кейінгі бірнеше әңгімелерде көрінеді». 1970 жылы ол төрт әңгіме, ал 1971 жылы бес әңгіме жазды. Ол былай деп жазды: «Кері перспективада менің [толық уақытты жазуға] шешімімнің қаншалықты ерте болғанын көрсетеді. Кирби МакКоули, қазір менің агентім, қорқынышты әңгімелер нарығы өте шектеулі екенін айтты. Менің шешімім — ғылыми фантастикаға барынша ену. Оның азы бөлігі сатылды». Көптеген ғылыми-фантастикалық әңгімелер «Inconsequential Tales» (2008) жинағында жинақталған; ол сондай-ақ «Медуза» (1973) повесін және «Баяу» атты қысқа әңгімені («Өліктер айтқанда») жазды, бірақ оның ғылыми фантастикасы «Темалармен айналысуға тырысты, менің ойымша, тым саналы түрде». Қорқыныштың сыртында ол «Тонд» деп аталатын ғарыш әлемінде жаулармен шайқасатын семсерші Райрдің басты рөлін ойнайтын фантастикалық әңгімелер сериясын жазды. Бастапқыда әртүрлі антологияларда жарияланған бұл әңгімелер ақырында «Far Away & Never» жинағына жиналды («Necronomicon Press», 1996 жылдың шілдесі). 1976 жылы ол Роберт Э. Говардтың аяқталмаған үш Соломон Кейн әңгімесін «толықтырды», «Бастидің шоқысы», «Ібілістің қамалы» және «Ашурдың балалары» (1978 және 1979 жылдары жарық көрді). Аркхэм Хаус өзінің екінші қорқынышты әңгімелер жинағын, «Қыңғыраудың биіктігін» (1976) шығарған кезде, ол қорқынышты қазіргі заманғы басты жазушылардың бірі ретінде көріне бастады. 1976 жылы Кэмпбеллдің алғашқы романы «Анасын жеген қуыршақ» жарық көрді, ол Фриц Лейбер және Т.Э.Д. Клейн сияқты тұлғалардан бірден мақтау алды. Осы және «Өлуге тиіс бет» (1979) романдарынан бастап, Кэмпбелл жамандықтың сырына толыққанды зерттеу жасады, иелену, ақылсыздық және бөтендік сияқты психологиялық тақырыптарға тоқтады, олар оның келесі романдарының көптеген туындыларында кездеседі. Ол сондай-ақ қысқа әңгімелер жазуды жалғастырды, негізінен табиғаттан тыс, «Құбыр» (1977) және «МакИнтош Уилли» (1980) үшін Дүниелік фантастикалық сыйлығын алды. Кэмпбелл өмірі бойы киноға ынтық жандардың бірі болды; «Росситердің қайта құрылуы» (1964; «Шардың» ерте нұсқасы) сияқты ерте туындылары Ален Ренес сияқты режиссерлердің ықпалын көрсетеді, және 1969 жылға қарай Кэмпбелл BBC Radio Merseyside радиосының киносыншысы болды. Ескі фильмдерге деген оның сүйіспеншілігі Кэмпбеллдің кейінгі романдарының екеуінде, «Көне суреттер» және «Қараңғы күлімдеу» романдарының маңызды бөлігін құрайды. Кэмпбелл Universal horror фильмдерінің бірнеше нұсқаларын және кіріспелерін жазды. Бұл серияның жариялану тарихы өте күрделі. Олар 1977 жылы АҚШ-та Berkley Medallion Books баспасынан бірыңғай форматтағы қағаздық кітаптар түрінде жарық көрді, «The Universal Horror Library» деген атпен. Барлық алты Berkley басылымдары «Carl Dreadstone» атты үйдің атымен жарық көрді; АҚШ-тағы барлық алты басылымда тиісті фильмдерден алынған кадрлар болды. Бұл жинақ қорапшадағы қаптамада, сондай-ақ жеке-жеке сатылған деп саналады. Романның тек үш бөлігі Кэмпбелл жазған, бірақ ол барлық алты томға кіріспе жазды. АҚШ-тағы серияның қатты мұқабалы басылымдары белгілі емес. Кэмпбеллдің серияға жасаған үлесі «Франкенштейннің әйелі», «Дракуланың қызы» және «Қасқыр адам» романдары, «Carl Dreadstone» ретінде жарық көрді. Бұл үйдің атымен жарық көрген үш қосымша романды басқа авторлар жазды. Уолтер Харрис романның екеуін жазды: «Лондондық қасқыр» және «Қара лагунадан келген жаратылыс». Алтыншы Dreadstone («Мұмия») авторы әлі белгісіз. Ұлыбританиядағы басылымдар 1978 жылы Universal Books (W. H. Allen Ltd компаниясының қағаздық бөлімшесі) Кэмпбеллдің «Франкенштейннің әйелі» романын және Харрис пен белгісіз автордың «Лондондық қасқыр» және «Мұмия» романдарын «Carl Dreadstone» атты үйдің атымен, «Қорқыныштың классикалық кітапханасы» деген атпен ұқсас қаптамада жариялады. Тағы екі жыл өткен соң серияның қалған бөлігі Ұлыбританияда жарық көрді. Серияның соңғы үш бөлігі 1980 жылы Star Books (W. H. Allen компаниясының таңбасы) компаниясымен жарық көрді (1978 жылғы атаулардан өзгеше қаптамамен) және бұл үш том басқа үйдің атымен жарық көрді — «E. K. Leyton». Бұл Кэмпбеллдің сериядағы қалған екі романы, «Дракуланың қызы» және «Қасқыр адам», сондай-ақ Харрис жазған «Қара лагунадан келген жаратылыс» болды. Қағаздық кітаптардың кемінде бірі, шамамен Ұлыбританиялық басылымдарға дейін, қосымша жинақ түрінде жарық көрді: «Қорқыныштың классикалық кітапханасы қосымшасы — Мұмия және Лондондық қасқыр» (Лондон: Allan Wingate, 1978). Оның болуы серияның қалған бөлігін жинаған екі қосымша қатты мұқабалы жинақтар болған болуы мүмкін (егер олар болған жағдайда, олар Кэмпбелл жазған романдарды қамтитын болар еді), бірақ олардың болуы/жарық көргені белгісіз. Ұлыбританиядағы барлық алты қағаздық кітап...
Certainly much of the power of his work derives purely from his prose style, one of the most fluid, dense and evocative in all modern literature [ ] His eye for the details and resonances of even the most mundane objects, and his ability to express them crisply and almost prose poetically, give to his work at once a clarity and a dreamlike nebulousness that is difficult to describe but easy to sense. The book's appearance induced T. E. D. Klein to write an extensive and highly positive review, Ramsey Campbell: An Appreciation in Nyctalops magazine, and critic S. T. Joshi has stated that:
its [ ] allusiveness of narration; careful, at times even obsessive focusing on the fleeting sensations and psychological processes of characters; an aggressively modern setting that allows commentary on social, cultural and political issues—all conjoin to make Demons by Daylight perhaps the most important book of horror fiction since Lovecraft's The Outsider and Others. Campbell has written that "Having completed Demons by Daylight in 1968, I felt directionless, and it shows in quite a few of the subsequent tales." He wrote only four tales in 1970, and five stories in 1971. He has written that "retrospect demonstrates how untimely my decision [to write fulltime] was. Kirby McCauley, now my agent, had to tell me that the market for short horror stories was very limited My solution was to lurch into science fiction as best I could. Little of it sold " Many of the science fiction tales are collected in Inconsequential Tales (2008); he also wrote the novella Medusa (1973) and the short story "Slow" (collected in Told by the Dead), but has stated that his science fiction "tried to deal with Themes, too consciously, I feel". Outside the world of horror, he wrote a series of fantasy stories starring Ryre the Swordsman, who battles enemies on an alien world called Tond. Initially published in various anthologies, these stories were finally gathered in the collection Far Away & Never (Necronomicon Press, July 1996). In 1976 he 'completed' three of Robert E. Howard's unfinished Solomon Kane stories, Hawk of Basti, The Castle of the Devil and The Children of Asshur (published in 1978 and 1979). By the time Arkham House published his second hardcover collection of horror stories, The Height of the Scream (1976), he was beginning to be seen as one of the major modern writers of horror. 1976 also saw the publication of Campbell's first novel, The Doll Who Ate His Mother, which immediately drew acclaim from figures such as Fritz Leiber and T. E. D. Klein. In this and The Face that Must Die (1979), Campbell began to fully explore the enigma of evil, touching on the psychological themes of possession, madness and alienation which feature in many of his subsequent novels. He also continued to write short stories, mainly supernatural, receiving the World Fantasy Award for "The Chimney" (1977) and "Mackintosh Willy" (1980). Campbell has been a lifelong enthusiast of film; early stories such as The Reshaping of Rossiter (1964; an early version of The Scar) show the influence of directors such as Alain Resnais, and as early as 1969 Campbell had become the film reviewer for BBC Radio Merseyside. His love of old movies features prominently in two of Campbell's later novels, Ancient Images and The Grin of the Dark. Campbell wrote novelisations and introductions for a series of novelisations of Universal horror films. The series has a rather complex publishing history. They were published in paperback in 1977 in the US, with uniform packaging, by Berkley Medallion Books as The Universal Horror Library. All six of the Berkley editions were published under the house name 'Carl Dreadstone'; all six of the US editions featured stills from the relevant films. It is believed this set was made available as boxed set in slipcase, as well as sold individually. Only three of the novels were actually written by Campbell, though he contributed introductions to all six volumes. No US hardcover edition of the series is known. Campbell's contributions to the series were Bride of Frankenstein, Dracula's Daughter and The Wolfman, published as Carl Dreadstone. Three further novelisations which appeared under this house name were not by Campbell but written by other authors. Walter Harris wrote two of the novels: Werewolf of London and Creature from the Black Lagoon. The author of the sixth Dreadstone (The Mummy) remains unknown. UK editions followed—in 1978, Universal Books (a paperback division of W. H. Allen Ltd) published The Bride of Frankenstein (by Campbell) together with Harris's The Werewolf of London and the (unknown author) The Mummy under the 'Carl Dreadstone' house name, with similar packaging under the title 'The Classic Library of Horror'. A further two years would elapse before the rest of the series was issued in the UK. The last three of the series were issued by Star Books (a W. H. Allen imprint) in 1980 (with different packaging from the 1978 titles) and these three appeared under a different house name—'E. K. Leyton'. These were Campbell's remaining two novels of the series, Dracula's Daughter and The Wolfman, together with Harris's Creature from the Black Lagoon. At least one hardcover omnibus was published, presumably prior to the UK paperbacks: The Classic Library of Horror Omnibus—The Mummy & The Werewolf of London (London: Allan Wingate, 1978). Its existence suggests there may have been two companion hardcover omnibuses collecting the balance of the series (if this were the case they would contain the Campbell authored novels), but their existence/issuance is uncertain. All six of the UK paperbacks and the hardcover omnibus omitted the film stills which appeared in the original US editions. 1979 saw the publication of the non supernatural thriller The Face That Must Die, the story of a homophobic serial killer told largely from the killer's point of view. Initially considered by numerous publishers, including Campbell's British publisher Thomas Tessier at Millington Books, as too grim to publish, it is regarded by many critics as one of Campbell's finest works. The novel was cut by Star Books, who first issued it in a paperback edition in 1979; it was not issued complete until the US Scream Press edition of 1983.
1980 жылдар: Ежелгі бейнелердің паразиті
Кемпбелл 1980-ші жылдары одан да жемісті болды, кемінде сегіз роман (оның алтауы жүлде алды) және үш әңгімелер жинағын шығарды. Ол Лавкрафттың ықпалынан алысқаннан кейін «өзім сияқты дыбыстауға бел буғанын», бірақ сонымен қатар «Фриц Лейбердің Чикаго мен Сан-Франциско туралы әңгімелері әртүрлі жағынан мен үшін үлгі болды. Мен қалаға басып кірудің орнына күнделікті қалалық кеңістіктен туындайтын табиғаттан тыс қорқынышты сезінуді қаладым және Фрицтің қазіргі заманғы керемет әңгімелер жазғанын қатты бағаладым – әлі де бағалаймын, олар осы саланың ең жақсы дәстүрлеріне негізделген және британдық және американдық ықпалдарды біріктіруден күшін алды». 1981 жылы Стивен Кинг қорқыныш жанрына арналған жартылай автобиографиялық шолуын жариялады – «Danse Macabre». 20-ғасырдың шеберлеріне арналған тарауда Кинг Кемпбеллдің туындыларын, Рей Брэдбери, Ширли Джексон, Питер Штрауб, Ричард Мэтисон, Джек Финни және басқалармен бірге талқылады. Кемпбеллдің ерте туындылары, әсіресе «Анасын жеген қуыршақ» романы негізінде Кинг автордың күші галлюциногенді прозасында және психологиясында, кейіпкерлерінің әлемді қабылдауында және оқырмандарға оның әсерінде жатыр деп мәлімдеді:
«Кемпбеллдің романында немесе әңгімесінде адам әлемді жаңа ғана аяқталған немесе басталып келе жатқан ЛСД саяхатының жұқа және ауытқып жатқан тұмандылығы арқылы көреді. Оның жазуының тегіс болуы, әдепті тіркестері мен образдылығы оны жанрдың Джойс Кэрол Оутс сияқты етеді [ ] ЛСД-де саяхаттағанда, кейіпкерлерінің нәрселерді қабылдауында және олар көретін нәрселерде суық және жеңіл шизофрениялық сезім пайда болады [ ] Жақсы. Бірақ ерекше; соншалықты бірегей Кемпбелл, оны тауарлық маркаға тіркеуге болады. Кинг сондай-ақ Кемпбеллдің ерте әңгімелерінің бірін ерекше мақтады: «Компаньон» – ағылшын тілінде отыз жылдың ішінде жазылған ең жақсы қорқынышты әңгіме болуы мүмкін; ол, әрине, жүз жылдан кейін де басылып, оқылатын жарты ондыққа кіретін шығармалардың бірі». Бұл әңгіме Кемпбеллдің 1982 жылғы «Қараңғы жолдастар» жинағында, сол кезеңдегі ерте классикалар ретінде жиі аталатын басқа да әңгімелермен бірге жарияланды: «Шығыршық», «МакИнтош Вилли» және «Алдымен қоңырау шалыңыз». «Паразит» (1980; АҚШ-та басқа аяқталумен «To Wake the Dead» деп жарияланды) романынан бастап, онжылдықтың көп бөлігінде Кемпбеллдің толыққанды романдары көбінесе коммерциялық аудиторияға бағытталды. Онда оккульттік тәжірибелерге тартылған (Лавкрафттық көріністермен) әйел кейіпкердің көзқарасы бейнеленген. «Аты жоқ» (1981) романында, сондай-ақ әйелдің көзқарасы бойынша, бала жоғалып кетеді және бірнеше жылдан кейін қара ниетті ұйыммен байланысты болып қайтып оралады. «Obsession» (1982) романында балалық шақтағы достарының тобы болашақтарына қатысты әрқайсысынан тілек тілейді, ал кейінірек өмірде оларды мазалайтын оқиғалар орын алады; алайда, Кемпбеллдің аберрантты психикалық күйлерді қамтитын туындыларында жиі кездесетіндей, бұл оқиғалардың табиғаттан тыс себептері бар екені мүлдем анық емес. «Incarnate» (1983) романында арман мен шындық арасындағы шекаралар психологиялық экспериментке қатысқан кейіпкерлер тобы күнделікті өмірінде фрагментацияны сезіне бастағанда біртіндеп бұзылады (роман Кемпбеллдің анасының соңғы психикалық күйзелісі кезінде «қорқынышты қасірет жылында» жазылды). «The Claw» (1983; бастапқыда Джей Рамсей псевдонимімен жарияланды) романында отбасылық адам африкалық талисманның әсерімен өз қызын жеуге азғырылады, ал «The Hungry Moon» (1986) романында ежелгі ай құдайы тыныш қоғамдастықтың діни истериясын қозғайды. Соңғы кітап жанкүйерлердің сүйіктісі және осы кезеңдегі ұқсас туындылардың желісі бойынша бірнеше кейіпкерлі «шағын қала» қорқынышты оқиғасы, бұл Стивен Кингтің «Сейлемнің лоты» сияқты «қозғауға» көмектескен жанр. Әдеттегідей, шығармаларының соңындағы шыншылдығымен және өзіне сынды көзбен қарауымен Кемпбелл «Аштық ай», сондай-ақ коммерциялық «Паразит» және аздап «Карлығаш» романдары осы кезеңдегі ең сәтті туындылары емес екенін, олардың құрылымы нашар, тым көп идеяларды қамтиды және/немесе айқын зорлық-зомбылыққа бейім екенін мәлімдеді. Керісінше, Кемпбелл «Тәуелділік» (1988) және «Ежелгі бейнелер» (1989) романдарының одан да нәзік, тығыз сюжеттелген, табиғаттан тыс қауіп-қатер туралы екенін, олардың әрқайсысында (көбінесе) әйел басты кейіпкерлер бар және автордың сауда белгісі және сюрреалистік образдылығы арқылы алаңдаушылық тудыратынын мақтан тұтады. 1987 жылы Кемпбелл «Scared Stiff» әңгімелер жинағын жариялады, онда «секс және қорқыныш» тақырыбындағы әңгімелер жинақталған. 1980-ші жылдардың басында Кемпбелл Ливерпульде кинотеатрларда және түрлі кештерде жас Ливерпульдік жазушы Клайв Баркермен бірнеше рет кездесті, ол Лондон маңында драматург ретінде жұмыс істеді. Баркер Кемпбелден әңгімелерді жариялауға болатын жерлерді біле ма деп сұрады, содан кейін одан жақын арада жарияланбақ қолжазбаны және оған ұсынылған келісімшартты қарап шығуын өтінді. Кемпбелл: «Мен қолжазбаны қарағанда таң қалдым – ол «Blood Books» екенін көрдім». Кемпбелл кітаптың бірінші басылымына кіріспе жазды. Кемпбелл 1986 жылы жарық көрген «The Penguin Encyclopedia of Horror and the Supernatural» энциклопедиясына қорқыныш киносы туралы көптеген мақалалар жазды.
1990 жылдар: "Соңғы естілген дауысқа" дейін
1990 жылдары Кэмпбелл тағы сегіз роман жариялады, бірақ осы онжылдықтың екінші жартысында ол дәстүрлі қорқыныш жанрын қылмыс және әлеуметтік шеттелу тақырыптарына ауыстырды. Осы онжылдықтың төрт романы марапатталды. "Түн ортасында күн" (1990) романында белгісіз жаратылыс балалар жазушысының санасы арқылы әлемге енуге тырысады. "Түн ортасында күн" қорқыныш пен таңғажайыпты үйлестіріп, Альгернон Блэквуд пен Артур Махен, сондай-ақ Лавкрафттың ықпалын көрсетеді. Көптеген жанкүйерлер осы туынды оның мансабының ең жарқын кезеңі деп санайды. "Көңіл көтеруші рухтар" (1990) повесі – қорқыныш пен комедияны біріктіретін қорқынышты туынды; Кэмпбелл өзі бұл шығарманың жазылуын өзге туындыларынан ерекшелейді, себебі ол "бетте арман көру секілді" сезілді және техникалық немесе құрылымдық қиындықтарсыз салыстырмалы түрде жылдам жазылды. "Он бірдің санаты" (1991) қара комедиясында бірқатар кісі өлтірушілер бейнеленген, бұл Кэмпбеллдің сөздермен ойнау шеберлігін көрсетеді, ал автордың айтуынша, бұл роман "күлуді тоқтатпағандықтан" алаңдатады. Сол кездегі сыншылар басты кейіпкерді фильмде Стэн Лорел сомдауы мүмкін екенін айтты, бұл Кэмпбеллді қуантты, өйткені ол Лорел мен Хардидің үлкен жанкүйері. Осы онжылдықтың басқа романдары: "Ұзақ жоғалғандар" (1993), онда Уэльсте демалып жүрген жұбайлар күнә жегішті тауып, оны туыс ретінде үйге әкеледі, бұл олардың қоғамға елеулі әсерін тигізеді. "Назарет төбесіндегі үй" (1996) романы автордың М.Р.Джеймс ескертулерін және ерекше стильдегі прозасын біріктіріп, отбасылық психологияны және әлеуметтік процестердің өзгермейтін табиғатын, әсіресе жастардың тәуелсіздікке ұмтылуын және олардың басқаларға төндіретін қауіп-қатерді зерттейді. Кэмпбелл бұрын "Бір ғана қауіпсіз орын" (1995) атты табиғаттан тыс емес романын жариялаған болатын, ол балаларды қанау және зорлық-зомбылық сияқты әлеуметтік мәселелерді зерттеу үшін жоғары эмоционалды триллерлік сюжетті пайдаланады, ал 1998 жылы ол өзін таныстырған табиғаттан тыс жұмыстан ұзақ уақытқа бас тартты. Осы кезде қорқыныш жанры коммерциялық тұрғыдан сәттілікке жете алмады және баспагерлер мұндай материалды жариялауға азырақ тәуекел етті, бұл Кэмпбеллді бірнеше қылмыс романдарын жазуға итермеледі. Біріншісі, "Соңғы естілген дауыс" (1998), – екі бауырдың өміріндегі бұрынғы оқиғаларды еске түсіретін мысық пен тышқан ойынына қатысқанда уақытты кері-қайтара және алға жылжытатын, мұқият құрылған триллер. "Наразылықпен" жазылғанмен, Кэмпбелл кітапты жазу кезінде оның өзіндік ерекшелігін сезінді, ал оның келесі екі романы да табиғаттан тыс емес еді. Осы онжылдықта Кэмпбелл төрт әңгіме жинағын шығарды, соның ішінде 1993 жылы 30 жылдық мансабына арналған "Қорқынышпен жалғыз: Рэмси Кэмпбеллдің ұлы қысқа әңгімелері 1961–1991", Кэмпбеллдің алғашқы баспасы – Аркхам Хаус баспасында жарық көрді. Джефф К. Поттер салған бұл жинақ Кэмпбеллтің сол отыз жылда жариялаған барлық әңгімелерін қамтымайды, керісінше, Кэмпбелл мен оның редакторы Джим Тернер өкілдік деп санайтын 39 әңгімеден тұрады. Оның мансабының сол кезге дейінгі материалдарына негізделген бұл жинақ, оның туындыларымен таныс емес оқырмандар үшін жақсы бастама болып саналады. "Оянған қорқыныштар" (1991), "Жас нәрселер мен жат жерлер" (1993) және "Рухтар мен қорқынышты нәрселер" (1998) – Кэмпбеллдің осы кезеңдегі қысқа әңгімелерінің көп бөлігін қамтиды. Осы онжылдықтағы екі әңгіме жинағы марапатталды. 1999 жылы Кэмпбеллге Дүниежүзілік қорқыныш конвенциясының "Ұлы шебер" сыйлығы және Қорқыныш жазушылар қауымдастығының өмір бойы жеткен жетістіктері үшін сыйлығы табысталды.
2000-шы жылдар: Үнсіз балалардан бассейндегі жаратылыстарға дейін
"Ноути" жылдары Кэмпбелл жемісті шығармашылығын жалғастырып, бірнеше роман мен үш әңгімелер жинағын жариялады. 2007 жылға дейін ол BBC Radio Merseyside радиосындағы фильмдер мен DVD-лерге апталық шолу жасады, ал кейін Video Watchdog журналы үшін "Рэмсидің ойлары" атты ай сайынғы кино бағанасын жазды. 2002 жылы PS Publishing Кэмпбеллдің қорқыныш және басқа да қызығушылықтары туралы эсселер жинағын шығарды: "Рэмси Кэмпбелл, мүмкін" (бұл том 2014 жылғы қайта басылымда қосымша материалдармен толықтырылды). Жинаққа кітап пен киноға шолулар, автобиографиялық жазбалар, сондай-ақ Джон Бруннер, Боб Шоу және К. В. Джетер сияқты авторлар туралы естеліктер мен бағалаулар, және Шон Хатсонның "Heathen" романына жасалған теріс сын, Хатсон стилін пародиалайтын материалдар кірді. Екі детективтік романнан кейін – "Үнсіз балалар" (2000), эксцентрикті бала өлтіруші туралы әңгіме; және "Әкелердің келісімі" (2001), құпия діни тәжірибелерге негізделген – Кэмпбелл табиғаттан тыс және әлемнен тыс құбылыстарға оралды. "Ормандағы ең қараңғы бөлік" (2003) Г.Ф. Лавкрафттың ғарыштық қорқынышын сәтті бейнелейді және PS Publishing баспасынан шыққан Кэмпбеллдің алғашқы жұмысы болды; автор британдық баспамен ұзақ қарым-қатынас орнатып, көптеген жаңа туындыларына бірінші басылым құқығын берді. Бірнеше ай Borders дүкенінде толық уақыт жұмыс істегеннен кейін, Кэмпбелл түнгі ауысымда тозақтық жұмыс орнында қалып қойған кітап дүкенінің қызметкерлері туралы "Түндеу" (2004) романын жазды. "Құпия әңгімелер" (2005; АҚШ-та қысқартылған басылымы, "Құпия әңгіме", 2006) Кэмпбеллді қара юмормен суреттелген сериалдық кісі өлтіруші туралы қылмыстық жанрға қайтарды, оның жасаған қылмыстары туралы жазған еңбектері кездейсоқ түрде көркем әдебиет байқауында жеңіске ие болып, одан әрі кісі өлтірулерге әкелді. "Қараңғы күлімсіреу" (2007) Кэмпбеллдің кино тарихына деген қызығушылығын көрсетеді, кейіпкер Табби Такерей есімді нұсқаусыз фильмдердің комедиялық актері туралы материалдарды іздейді. Роман сонымен қатар интернеттің адам санасына тигізетін әсерін зерттейді. Автор өзінің туындыларына көбінесе сынды қараса да, осы романға риза екенін айтады. "Ұрланған қорқыныш" (2008) және "Көлдегі жандар" (2009) автордың туған Ливерпуль қаласы мен айналасындағы жерлерді қорқынышты атмосферада бейнелейді. "Өлгендер айтқан" (2003) және "Сіздің артыңызда" (2009) Кэмпбеллдің соңғы қысқа әңгімелерін жинады, ал "Маңызсыз әңгімелер" (2008) жарияланбаған бірнеше әңгімелерді жинап, оның стильдегі дамуының бастапқы кезеңдерін көрсетеді. 2007 жылы Кэмпбелл Халықаралық қорқыныш гильдиясынан "Тұрмыстық аңыз" сыйлығымен марапатталды.
2010: "Бричестер мифологиясы" трилогиясына Қабылдың жеті күні
2010 жылдан кейін Кемпбелл жылына кем дегенде бір кітап жариялауды жалғастырды, оның ішінде өзінің алғашқы тәлімгері Август Дерлетпен арасындағы хаттар жинағы (Аркхамға хаттар: Рамзи Кемпбелл мен Август Дерлеттің хаттары, 1961–1971, ред. С. Т. Джоши, 2014). «Кейнның жеті күні» (2010) және «Өзіңді бақытты сана» (2014) еңбектері интернеттің қолданылуын зерттейді, себебі бастапқыда онлайнта пайда болған кейіпкерлер алаңдататын әсермен нақты әлемге ықпал ете бастайды. 2010 жылы Кемпбелл Роберт Э. Говардтың «қылыш пен сиқыр» әңгімелеріне негізделген «Соломон Кейн» фильмінің романы жазуға шақырылды (Кемпбелл оның ерте мансабында кейбіреулерін аяқтаған). «Ghosts Know» (2011) – автордың кейінгі жылдарындағы табиғаттан тыс емес шығармаларының бірі (кем дегенде, сырттай), жоғалған адам туралы оқиға аясында сахналық медиумдар/экстрасенстердің жалғандығын зерттейді; сонымен қатар, Кемпбеллдің жұмысындағы кейінгі дамуды, әлеуметтік комедияны және күнделікті қарым-қатынастағы шатасуларды көрсетеді. «The Kind Folk» (2012) – қазіргі заманда айтылған, әуендік халықты әдемілікпен бейнелейтін шығарма. 2013 жылы «Holes for Faces» атты қысқа әңгімелер жинағы жарық көрді, ол 2000-шы жылдардағы жұмыстарын біріктірді. Сол кезеңде PS Publishing Кемпбеллдің екі повесін шығарды: «The Last Revelation of Gla'aki» (2013) және «The Pretence» (2013). Үшінші повесть 2016 жылы Dark Regions Press басылымынан «The Booking» деп аталды. Бұл Кемпбеллдің 1990-шы жылдардағы «Needing Ghosts» романынан кейінгі алғашқы повесі болды. 2015 жылы «Thirteen Days by Sunset Beach» басылып шықты, бұл Кемпбеллдің Ұлыбританиядан тыс жерде орналасқан бірнеше романдарының бірі; Грекия аралындағы отбасылық демалыс әдебиеттен таныс табиғаттан тыс кейіпкермен кездесуді қамтиды. Кемпбеллдің атақты қорқынышты әңгімелерге негізделген ойыншыл лимериктер жинағы 2016 жылы пайда болды: «Limericks of the Alarming and Phantasmal». «The Searching Dead» (2016) – Г. П. Лавкрафттың ықпалымен жазылған трилогияның алғашқы романы, ол «Гла'акидің соңғы аян» повесі сияқты Кемпбеллдің ертедегі шығармаларының тақырыптарын қайта қарастырады. Автор «Бричестер мифологиясы» деп сипаттаған үш кітаптан тұратын серия, соның ішінде «Born to the Dark» (2017) және «The Way of the Worm» (2018), кейіпкердің үш кезеңде (1950-ші, 1980-ші, 2010-шы жылдар) жасырын ұйыммен қарым-қатынасын көрсетеді және Даолот есімді ғаламдық тұлғаны еске салады. Трилогия авторды бүкіл мансабында мазалаған бірнеше тақырыпты біріктіреді: ғаламдық, отбасы, күнәнің құрбаны, балалардың осалдығы және тоталитарлық сенім жүйелерінің тартымдылығы. 2018 жылы «By the Light of my Skull» атты жаңа әңгімелер жинағы жарық көрді, онда Кемпбеллдің соңғы еңбектерінің кейбіреулері жиналды, олардың кейбіреулері – оның кейінгі көркем әдебиетінде болғандай – қартайған жасқа қатысты. «Visions from Brichester» (2017) автордың Лавкрафттық қысқа әңгімелерінің бәрін жинады, олар бастапқыда «The Inhabitant of the Lake» кітабында жарияланбаған. PS Publishing екі томдық ретроспективаның біріншісін шығарды, ол Кемпбеллдің бүкіл мансабындағы ең танымал қысқа әңгімелеріне бағытталған: «The Companion & Other Phantasmagorical Stories» (2019). 2015 жылы Кемпбелл Дүниежүзілік фантастика сыйлығының өмірлік сыйлығын алды, ал 2017 жылы Испанияда мансаптық жетістіктері үшін Premio Sheridan Le Fanu сыйлығымен марапатталды. 2015 жылы автор «әдебиетке еңбегі үшін» Ливерпульдің Джон Мурс университетінен Құрмет стипендиясын алды.
Both The Seven Days of Cain (2010) and Think Yourself Lucky (2014) explore use of the internet, as characters originally appearing online start to impact upon the real world with disconcerting effects. In 2010, Campbell was commissioned to write the novelisation of the movie Solomon Kane, which was based on the swords and sorcery stories of Robert E. Howard (some of which Campbell had completed in his early career). Ghosts Know (2011), one of the author's few latter day non supernatural excursions (on the surface, at least), explores the mendacity of stage mediums/psychics in the context of a missing person story; it also showcases a later development in the Campbell's work, social comedy and confusions inherent in everyday communication. The Kind Folk (2012) is a delicately written evocation of fairy folk, told in the modern day. In 2013, Holes for Faces, a further collection of short fiction appeared, gathering together his work from the 2000s. During the same period, PS Publishing issued two novellas by Campbell: The Last Revelation of Gla'aki (2013) and The Pretence (2013). A third novella appeared in 2016 entitled The Booking, from Dark Regions Press. These were the first novellas Campbell had written since 1990's Needing Ghosts. 2015 saw the release of Thirteen Days by Sunset Beach, one of Campbell's few novels set outside the UK; a family holiday on a Greek island involves communion with a familiar supernatural character from literature. Campbell's collection of playful limericks based on famous horror works of fiction appeared in 2016: Limericks of the Alarming and Phantasmal. The Searching Dead (2016) was the first novel in a trilogy of H P Lovecraft influenced works which, like the novella The Last Revelation of Gla'aki, revisits themes from Campbell's early work. Described by the author as his "Brichester Mythos trilogy," the three book series, including Born to the Dark (2017) and The Way of the Worm (2018), documents a character's engagement with a nefarious organisation over three time periods (1950s, 1980s, 2010s) and evokes a cosmic entity by the name of Daoloth. The trilogy draws together multiple themes that have preoccupied the author during his whole career: the cosmic, family, scapegoating, the vulnerability of children, and the seductiveness of totalising belief systems. A new short story collection, By the Light of my Skull, was also released in 2018, gathering together some of Campbell's more recent works, some of which—as has been the case in his later fiction—deal with older age. Visions from Brichester (2017) collected all of the author's Lovecraftian short fiction not originally published in The Inhabitant of the Lake. PS Publishing issued the first of a two volume retrospective focused on Campbell's most representative short fiction across his entire career: The Companion & Other Phantasmagorical Stories (2019). In 2015, Campbell received the World Fantasy Award's Life Award, and in 2017, in Spain, he was awarded the Premio Sheridan Le Fanu for his career achievements. In 2015, the author received an Honorary Fellowship from John Moores University, Liverpool, for "outstanding services to literature".
2020 жылдар: Дана досы
"Дана дос" 2020 жылдың көктемінде жаңа баспагер Flame Tree Press (оның ішінде Кэмпбеллдің бұрынғы романдары қатты мұқабамен, жұмсақ мұқабамен, электрондық кітап түрінде және аудиокітап ретінде қайта басылды) жариялады. Автордың тыныш туындыларының бірі – бұл роман халық қорқынышына негізделген, әкесі оккульттік мән-жайларға толы мұраға қатысқан ұлын қорғауға тырысады. 2020 жылдың наурызында "The Enigma of the Flat Policeman" атты жаңа повесть жарық көрді. Ол автордың 14 жасында Джон Диксон Карр үлгісімен жазған аяқталмаған қысқа детективтік романынан тұрады, ал оған жазу кезінде автордың жас кезіндегі психологиялық жағдайын зерттейтін түсіндірмелер қосылған. PS Publishing баспасының мансаптық ретроспективасының екінші томы, "The Retrospective & Other Phantasmagorical Stories", 2020 жылдың соңында жарық көрді. Кэмпбеллдің тағы бір мансаптық ретроспективасы (әңгімелердің басқа таңдауымен) 2020 жылы Centipede Press баспасынан екі томдық "Masters of the Weird Tale" сериясының бөлігі ретінде шықты. 2021 жылдың шілдесінде Flame Tree Press "Кімнің дауысы" атты, табиғаттан тыс емес триллер романын шығарды, ол жеке тұлға, естелік және психикалық күйзеліс тақырыптарына назар аударады; автор әйелдің естеліктерін жазғаннан кейін, шындық оның күткенінен гөрі нашар болып шыққанда, оның шындыққа деген сенімі күйрейді. PS Publishing баспасының мансаптық ретроспективалық сериясының үшінші томы, "Needing Ghosts & Other Novellas", 2021 жылы жарық көрді; кітап автордың барлық повестьтерін жинақтап, жаңа повесть, "The Village Killings" кіргізеді. Сондай-ақ 2021 жылы автордың "Far Away and Never" атты қилы және батырлық жинағының жаңа басылымы (DMR Books баспасынан) жарық көрді, оған қосымша әңгіме қосылды. Сол жылы Dark Moon Books баспасы автордың туындыларын зерттейтін сериясының Кэмпбеллге арналған басылымын шығарды ("Exploring Dark Fiction #6: A Primer to Ramsey Campbell", оған жаңа әңгіме кірді), ал PS Publishing автордың жинақталған эсселерінің жаңа кеңейтілген басылымын шығарды, "Рамси Кэмпбелл, әрине". 2023 жылы PS Publishing Кэмпбеллдің "Fearful Implications" атты жаңа әңгімелер жинағын және "The Third Stooges, Six Stooges and Counting" атты жеке құрметін жариялады. Кэмпбеллдің 2022 жылғы "Fellstones" романы автордың классикалық музыкаға деген құштарлығымен байланысты және британдық халық қорқынышының дәстүрінде, жас адам бала кезінде оны асырап алған отбасынан күтпеген назарға ұшырайды және әлі де жеті тік тастың орналасқан ауылында тұрады; роман ғарыштық тақырыптарға оралуды білдіреді. Кэмпбеллдің соңғы романы "Жалғыз далалар" өмірден кейінгі тақырыптарды зерттейді, адам әйелінен Covid салдарынан айырылып, оның өлімінен кейін одан хабар алады. Бірақ басқа жағымсыз адамдар да оралады және ол оларды одан қорғау үшін бар күшін салуы керек. Кэмпбелл жақында "Инкубациялар" атты жаңа романын аяқтады және қазіргі уақытта "Балалар эхосы" атты тағы бір романды жазуда.
Стиль және тақырыптар
Кемпбелл стилі тілді ерекше қолдануымен сипатталады. Оның құрастырған әлемдері ең жақсы жағдайда да ерекше, қорқынышты және жат сезім тудырады. Осындай тәсіл Питер Штраубты Кемпбеллдің ерте романдарының біріне жазған рецензиясында былай деуге итерді: «Оның көркем әдебиетіндегі қорқыныш тек қана ойлап табылмаған, олар сезіліп, бастан өткізіледі және оқырманға бірнеше күнге дейін әсер етеді». Кемпбелл оятқан қорқыныштар көбінесе оқырманға оның кейіпкерлерінің әрдайым назарында болмайтын оқиғаларға байланысты, түсініксіз меңзеулер арқылы ұсынылады. Осы тұрғыдан оның тәсілі М.Р. Джеймстікіне ұқсас. Шындығында, Кемпбелл Джеймстің шоғырланған прозасын, егжей-тегжейлі таңдауын және ашық айтылғаннан гөрі әлдеқайда үлкен алаңдатушылық тудыратын материалды иесіне жеткізу қабілетін жоғары бағалайды. Кемпбелл өзінің кейінгі көптеген жұмыстарын «паранойя комедиялары» деп сипаттады, себебі оның кейіпкерлері абсурдқа жақын экзистенциалдық ұйықтамалықты бастан кешіреді. Кемпбелл өзінің туындыларындағы келесі тақырыптарды жиі кездесетінін атап өтті: «балалардың осалдығы, адамдардың сұрақ қою құқығынан бас тартатын сенім жүйесін қабылдауға дайындығы және әлемдегі жамандықтардың себебін іздеуге бейімділіктің артуы». Дегенмен, оның жұмысы цензура (мысалы, The One Safe Place, 1995), интернеттің санаға тигізетін әсері (мысалы, The Grin of the Dark, 2007; The Seven Days of Cain, 2010; Think Yourself Lucky, 2014), корпорациялар бағытталған тұтынушылық (оның кейінгі жұмыстарында, әсіресе The Overnight, 2004 және Thieving Fear, 2008, «Фруго» деп аталатын жаһандық ұйымның қайталануы), әкелік (Назарет төбесіндегі үй, 1996) және егделік (Thirteen Days by Sunset Beach, 2015) сияқты кең ауқымды мәселелерді қамтиды. Адамның қалыптан тыс психологиясы да Кемпбеллдің жұмысындағы маңызды, қайта-қайта келетін тақырып болып табылады (мысалы, The Face That Must Die, 1979; The Count of Eleven, 1991; The Last Voice They Hear, 1998; Secret Stories, 2005; Somebody’s Voice, 2021).
Құрметтеулер
Кемпбеллдің шығармаларынан шабыттанған төрт антология жарық көрді. Біріншісі – 1995 жылы жарық көрген «Made in Goatswood» (Chaosium, редакторы – Скотт Дэвид Аниоловски) антологиясы, онда Кемпбеллдің өзінің әңгімесі де бар. Жақында «The Children of Gla'aki» (2016, Dark Regions Press, редакторы – Брайан М. Сэммонс және Глинн Оуэн Баррас) антологиясы Кемпбеллдің Лавкрафттық туындыларының біріне арналған әңгімелерден тұрады, ал «Darker Companions» (2017, PS Publishing, редакторы – Джо Пулвер және Скотт Дэвид Аниоловски) антологиясы автордың көзқарасы мен стильінен шабыттанған әңгімелерді қамтиды. Испанияда да жақында «El Horror Que Vino del Sur: Un Tributo Latino a Ramsey Campbell Y Al Circulo de Lovecraft» (2018, Bookbaby) атты құрмет антологиясы жарық көрді. Бұл төрт кітаптың барлығы Кемпбеллдің осы саладағы белгілі және жаңа жазушыларға тигізген әсерін көрсетеді. 2021 жылы «Phantasmagoria» журналы Кемпбеллдің шығармаларына арналған арнайы нөмірін (#4) жариялады, онда оның әріптестерінен көптеген сын-пікірлер мен құрметтер жарияланды. 2012 жылы Кемпбелл әріптесі Райс Хьюз редакциялаған қорқынышты әңгімелер жинағына шабыт болды. Хьюз көптеген ойдан шығарылған мазмұндарды, соның ішінде Кемпбеллдің пародиязы болып табылатын Лэмблейк Хайнц есімді автор туралы әңгімелерді қосты (дегенмен Хьюз басқа жерде Кемпбеллдің шығармаларын көп оқымағанын мойындады).
Фильмдер
Кемпбеллдің үш романы қазірге дейін фильмге түсірілді, барлығы Испанияда. Хауме Балагероның "Аты Жоқ" (испанша Los Sin Nombre; каталонша Els sense nom) романы, сол аттас роман негізінде түсірілген, түпнұсқа сюжетке қатысты кейбір өзгерістер енгізсе де, оның ерекше атмосферасын сақтайды. Пако Плазаның "Екінші Аты" (испанша El Segundo Nombre) "Әкелердің келісімі" романы бойынша түсірілген, сондай-ақ Кемпбеллдің параноиялық ойдан туған әлемін, оның оқиғасы құпия діни амалдар әлеміне терең сіңген. Денис Ровира ван Боехольттың "Әсер" (испанша La Influencia) Кемпбеллдің сол аттас романы негізінде жасалған және өте адал (соңғы үштен бір бөлігіндегі өзгерістерден басқа), 2019 жылы шықты және кейіннен Netflix платформасында көрсетілді. Жақында Хауме Балагеро мен Пау Фрейксас басшылығымен "Аты Жоқ" сериалының түсіріліп жатқаны жарияланды.
Жазылған кітаптар
Кемпбелл көптеген антологияларды редакциялады, оның ішінде «Cthulhu Mythos жаңа әңгімелері» (1980); «Жаңа қорқыныштар және Жаңа қорқыныштар II» – жаңағы жанрдағы екі томдық антология сериясы; және (Стивен Джонспен бірлесіп) жылдық «Ең жақсы жаңа қорқыныш» сериясының алғашқы бес томы (1990–1994). 1992 жылғы «Uncanny Banquet» антологиясы Адриан Росс жазған 1914 жылғы «The Hole of the Pit» атты сирек кездесетін қорқыныш романының тұңғыш рет қайта басылуын қамтыды. «Қанды кітап» – балаларға арналған қорқынышты әңгімелер жинағы. Кемпбелл қорқыныш жанрындағы әдебиетті жақсы біледі, ал оның өзіндік әдеби ықпалдары 1988 жылғы «Fine Frights: Stories That Scared Me» антологиясы үшін таңдаған әңгімелерінде көрінеді. 2002 жылы ол М.Р. Джеймс дәстүрінде жазылған «Періштелермен араласу» атты әңгімелер жинағын редакциялады. 2003 жылғы «Gathering the Bones» антологиясы (Деннис Этчисон және Джек Даннпен бірлесіп редакцияланған) Ұлыбритания, АҚШ және Австралиядан алынған әңгімелерді біріктіреді. «The Folio Book of Horror Stories» (2018) – Кемпбеллтің 15 жылдан кейін редакциялаған алғашқы жинағы, ол соңғы 200 жылдың классикалық әңгімелерін қамтиды.
Жеке өмір
Кэмпбелл 1971 жылдың 1 қаңтарында А. Бертрам Чандлердің қызы Дженни Чандлерге үйленді. Ол әйелін өзінің "ең жақсы бөлігі" деп есептейді. Мансабының әртүрлі кезеңдерінде – мысалы, толық уақыт жазуға шешім қабылдағанда – ол мұғалім болып жұмыс істеген Дженниден қолдау алды. Олардың екі баласы бар: Тамсин (1978 жылы туған) және Мэтью (1981 жылы туған). Кэмпбелл өмірінің көп бөлігін Мерсисайдта өткізген. Ол тамаша тағамдарды, саяхаттауды және классикалық музыканы ұнатады. Ол көпшілік алдында сөйлеуші ретінде өте белсенді және әдеби шараларда өзінің туындыларын оқып беруден ләззат алады. Кэмпбелл сөзді шешен және көңілді (өзін "әдемі сыртқы көрініс" деп мойындайтын мінез) және ол қорқыныш жазушы болмағанда, комедиялық актер болғанын айтады. Дінді қамтитын сұраққа жауап бергенде Кэмпбелл: "Мен үлкейген сайын агностикке жақынмын, бірақ кішкентай діни көзқарас зиянды емес деп санаймын, менде белгілі бір сенім жоқ" деді. Ол: "Менің ойымша, сізді бір нәрсе жасауға мәжбүрлейтін табиғаттан тыс күш жоқ" деп қосты. Одан табиғаттан тыс құбылыстарға сенетінін сұрағанда, ол осындай оқиғаларға тап болғанын айтты; алайда, ол бұл мәселеде нақты жауап бермейді, себебі ол мұндай материалды "қиялына сай" деп табады және жанрға көптеген бағалы оқу тәжірибелері үшін "құдай сыйы" ретінде жазады. Кэмпбелл цензураға қарсы күреседі, себебі даулы материалды жасыру оның одан да нашар формада оралуына әкелуі мүмкін. Ол жас жазушыларды қолдап, олардың еңбектеріне жиі алғысөз жазады. Көп жылдар бойы Кэмпбелл Британдық Фантастикалық Қоғамның президенті болды.
Санаулы зерттеулер
Алларт, Патрис (2017). «Аркхамдағы психоз» — Роберт Блох және Рамзи Кэмпбеллдің жолдары. «Сфинкстің көзі». Эшли, Майкл (1980). «Рамзи Кэмпбеллге арналған фантастикалық оқырманның нұсқаулығы». Borgo Press. Кэмпбелл, Рамси; Дзиеманович, Стефан; және Джоши, С. Т. (1995). «Рамзи Кэмпбеллдің ядросы: библиография және оқырманға арналған нұсқаулық». Necronomicon Press. Кук, Джон Б., ред. (1991). «Текели ли!», «Қорқыныш журналы» 3 (Рамзи Кэмпбеллке арналған арнайы сан). Кроуфорд, Гэри Уильям (1985). «Рамзи Кэмпбеллдің туындылары: қалалық готика», Даррелл Швайцер ред., «Қазіргі қорқынышты көркем әдебиетті ашу». Starmont House. 13–20 бб. ——— (1988). «Рамзи Кэмпбелл». Starmont House. ———, ред. (2014). «Рамзи Кэмпбелл: қорқыныштың қазіргі шебері туралы сындық эсселер». (Табиғаттан тыс әдебиетті зерттеу). Scarecrow Press. Фрай, Гэри (2015). «Жаңа Хайд орны: Рамзи Кэмпбеллдің «Өзіңді бақытты сана» туындысындағы жеке тұлға және қоғам», s j bagley және Simon Strantzas ред., «Қорқыныш туралы ойлау» 1-том. TKHR, 25–35 бб. Хатавара, Мари және Тойканнен, Яркко (2019). «Рамзи Кэмпбеллдің «Жаза» повесінің мысалында баяндау тәсілдеріндегі ұқсастық және айырмашылық: баяндаудың мағынасын жасау», «Баяндау зерттеулерінің шекаралары», 5-том, 1-сан. Джоши, С. Т. (2001). «Қазіргі таңғажайып әңгімелер». McFarland & Co. ——— (2009). «Классика және заманауи: қорқынышты көркем әдебиет туралы бірнеше ескертулер». Hippocampus Press. ——— (2001). «Рамзи Кэмпбелл және қазіргі қорқынышты көркем әдебиет». Liverpool University Press. ———, ред. (1994). «Отыз граф». Necronomicon Press. ——— (2021). «Рамзи Кэмпбелл: таңғажайып әңгімелердің шебері». PS Publishing. Менгельдо, Джайлс (1996). «Джон Рамзи Кэмпбеллдің қысқаша туындыларындағы готикалық конвенция және заманауилық», Виктор Сейдж және Аллан Ллойд Смит ред., «Қазіргі готика: Оқырман». Manchester University Press. 189–97 бб. О’Салливан, Кит М. К. (2023). «Рамзи Кэмпбелл». University of Wales Press.
——— (2009). Classics and Contemporaries: Some Notes on Horror Fiction. Hippocampus Press. ——— (2001). Ramsey Campbell and Modern Horror Fiction. Liverpool University Press. ———, ed. (1994). The Count of Thirty. Necronomicon Press. ———, (2021) Ramsey Campbell: Master of Weird Fiction, PS Publishing. Menegaldo, Giles (1996). "Gothic Convention and Modernity in John Ramsay [sic] Campbell's Short Fiction", in Victor Sage and Allan Lloyd Smith, eds. Modern Gothic: A Reader. Manchester University Press. pp. 189–97. O'Sullivan, Keith M. C. (2023) Ramsey Campbell. University of Wales Press.