Кіріспе

Американдық романист Джон Ширли (10 ақпан 1953 жылы туған) – американдық жазушы, негізінен қорқыныш, фантастика, ғылыми фантастика, қараңғы көшелік көркем әдебиет, вестерн жанрларында және ән жазумен айналысады. Ол сонымен қатар бір тарихи роман, Уайетт Эрп туралы вестерн – «Уичитадағы Уайетт» және бір ғылыми емес кітап – «Гурджиев: Оның өмірі мен идеяларына кіріспе» жазған. Ширли роман, әңгіме, телеарналар мен киносценарийлерін жазды, оның ішінде «Қараға» фильмі де бар, және 84-тен астам кітабы жарық көрді, соның ішінде 10 әңгіме жинағы бар. Музыкант ретінде Ширли өз тобының жетекшісі болды және Blue Öyster Cult және басқалар үшін ән сөздерін жазды. Оның жаңадан жарық көрген романдары – «Дауылды жер» және «Аксель-Баст-Крик».

Өмірбаян

Джон Ширли Техас штатының Хьюстон қаласында дүниеге келді және Орегон штатының Портленд аймағында өсті. Оның алғашқы романдары «Зебра» баспасынан шыққан «Трансманиякон» және «Дракула ғашық», ал «Делакорт» баспасы үшін – «Сити Кеме А Уокин» прото-киберпанк романы болды. Ол сондай-ақ Warner Books үшін «A Song Called Youth» киберпанк трилогиясын жазды, ол 2012 жылы Prime Books баспасында қайта жарық көрді. 2012 жылы оның апокалипсис тақырыбындағы «Everything Is Broken» романы Prime Books баспасынан шықты. 2013 жылы PM Press Ширлидің «New Taboos» кітабын жариялады. 2013 жылдың қазан айында HarperCollins/Witness компаниясы Конан Дойл туралы «Дойл өлімнен кейін» романын шығарды, ал Skyhorse Publications 2014 жылдың тамызында Вайатт Эрп туралы тарихи романын – «Уайатт в Вичитада» шығарды. Ширлидің рок-музыкант Марк Тремонтимен бірлескен жұмысы, яғни Тремонтидің «A DYING MACHINE» рок-операсының адаптациясы 2018 жылдың маусым айында аяқталды. Көптеген кітаптар жазғаннан басқа, Ширли 1978-79 жылдары «Sado Nation» панк-тобының жетекші әншісі болды. 1980-жылдары Нью-Йорк және Францияның Парижі қалаларында тұрғанда, ол «Celluloid Records» лейблында «Obsession» пост-панк-фанк рок-тобының жетекші әншісі болды, содан кейін «The Panther Moderns» тобында өнер көрсетті. Қазіргі уақытта ол «The Screaming Geezers» тобымен бірге өнер көрсетіп жүр. Ширли сонымен қатар «Blue Öyster Cult» тобы жазған 23 әннің сөзін жазды. Ширлидің ғылыми-популярлық кітабы – «Гурджиев: Оның өмірі мен идеяларына кіріспе» (Penguin/Tarcher). Қазіргі уақытта ол әйелі Микки Ширлимен Ванкувер, Вашингтон аймағында тұрады. Ширлидің үш ересек ұлы бар: егіздер Байрон мен Перри және олардан кіші інісі Джулиан, ол «Джужи» деп те аталады. Байрон – яхта капитаны және яхта брокері, Перри – мұғалім және суретші. Джулиан – Сан-Франциско аймағындағы андеграунд рэпері және хип-хоп, трап, чиптюн және басқа да электронды музыка жанрларының продюсері, сондай-ақ «DonJuji» атты компьютерлік қауіпсіздік маманы.

Мансап

Ширли киберпанк ғылыми-фантастикалық романдарымен танымал, мысалы, «Жастық деп аталатын ән» трилогиясы, «Қалаға кел, жүр» және «Қара шыны», сондай-ақ оның күмәнділігі («Айдың серпілісі» және «Бригада» романдары), қорқынышты романдары мен әңгімелері («Жын-шайтандар мен Crawlers» және «Қара көбелектер» әңгімелер жинағы) және қорқынышты фильмдерге арналған жұмыстары. «Жастық деп аталатын ән» киберпанк трилогиясы – «Ертегі» («Eclipse»), «Ертегінің көлеңкесі» («Eclipse Penumbra») және «Ертегінің шуағы» («Eclipse Corona») 2017 жылы Dover Books баспасында қайта жарық көреді. Оның байланысты романдарының ішінде ең көп сатылған «BioShock: Rapture» бар. Оның ең танымал сценарий жұмысы – «Қараға» фильмі, оның бастапқы авторы болған, кейін Дэвид Шоу сценарийді өңдеген. Ол сондай-ақ «Deep Space Nine» және «Poltergeist: The Legacy» сериалдарының сценарийлерін жазды. «Тенджер мутант ниндзя тасбақалары» сериясы үшін «Прайм Тайм» анимациясы номинациясында «Эмми» сыйлығына ұсынылды. Авторлар Дэвид Агранофф және Нэнси Коллинз, сондай-ақ редактор/сыншы Паула Гуран оның күшті, экспрессионистік ерте қорқынышты романдары, мысалы, «Дракула махаббатта» және «Келлерс» сияқты, қорқынышты «сплаттерпанк» қозғалысына және кейінгі «бизарро» қозғалысына әсер еткенін айтады. Джон Ширлидің қараңғы көркем әдебиет авторы ретінде танылуы 2008 жылдың қаңтарында сыншы Терренс Раффэртидің «Нью-Йорк Таймс» журналында Ширлидің «Көлеңкелер тіршілігі» әңгімелер жинағына жариялаған шолуымен күшейді. Ол былай деді: «Бұл бірнеше онжылдықтарды қамтитын керемет тұрақты және қатты қорқынышты жұмыстардың жиынтығы. Ширлидің басты тақырыбы – қазіргі американдықтардың қайғы мен азаптан көз жұматынға үйренгенінің оңайлығы. Оның «Жын-шайтандар» романының алғашқы жолы тақырыпты қысқаша түйіндейді: «Таңғаларлық нәрсеге де үйреніп кетесің». Мүмкін, осы керемет жинақтағы ең жақсы әңгіме – «Скитер Жонки» деп аталатын кішкентай шығарма, онда жас героинге тәуелді адам алдымен қолына тамақтанып жатқан масаның сезімін сезіне бастайды, содан кейін онымен сәйкестендіре бастайды, содан кейін есірткі оның тамырлары арқылы ағып, қандай да бір жолмен оған айналады және ақырында оны «әдемі» ұшатын қан сорғышты қолданады. оны төменгі қабаттағы көршісінің пәтеріне апарады. Бұл қорқынышты оқиға, бірақ сонымен бірге күлкілі, әзіл-сықақпен эротикалық және қорқынышты ешқашан емес, қайғылы. Брюс Стерлинг Ширлидің «Heatseeker» ерте әңгімелер жинағын өзінің киберпанк туындысы деп атады. «Heatseeker» жинағындағы бірнеше әңгімелер, соның ішінде «Sleepwalkers», ерекше маңызды болды, бұл бір мысалда, Уильям Гибсонның «Neuromancer» кітабындағы «ет қуыршақтарына» шабыт берді. Гибсон Ширлидің әсерін Ширлидің «Қалаға кел, жүр» кітабына кіріспе сөзінде мойындады. Ширлидің әңгімелер жинағы, өте қызықты әңгімелерден тұрады, «Шынымен, шынымен, шынымен, шынымен қызықты әңгімелер» деп аталады және культты мәртебеге ие болды. «Neuromancer» кітабының авторы Уильям Гибсон Ширлимен бірге қысқа әңгімелер жазды, сондай-ақ басқа киберпанктер Брюс Стерлинг пен Руди Раккер де. Ширлидің лирикасы, идеялар мен қиял байлығы, жанрларды араластырудағы жаңашылдығы және көше деңгейіндегі адалдығы Клайв Баркер, Питер Штроуб, Роджер Зелазни, Марк Лейдлоу және А. А. Аттаназио сияқты басқа жазушылармен де жоғары бағаланды. Оның «Аспандық хаос» сияқты сюрреалистік шығармалары, қаншалықты ғажап болмасын, сипаттамасызды парадоксалды сенуге қабілеттілікпен және мінсіз ішкі логикамен сипаттауға болатынын көрсетті. Ширлидің есірткіге тәуелді және панк-рокшы ретінде жеке тәжірибесі оның қараңғы, қалалық бояуымен жазылған туындыларына шынайылық сыйлады. Соңғы жылдары Ширли бірнеше «байласу романдары» мен романдық романдар жазды, соның ішінде Киану Ривз фильмінің негізінде «Константин», бестселлер «BioShock: Rapture» (Tor, 2011), «BioShock» видео ойынының оқиғасына преквел беретін роман және «Halo: Broken Circle». Ол сондай-ақ апокалиптикалық, саяси роман жазды, «Басқа аяғы», автордың веб-сайтына сәйкес, апокалипсисті христиандық оңшылдардан алып тастайды және Сот күнін либералдарға қалаған нәрселерін жасауға береді. Бұл Ширлидің саяси сатира немесе рухани аллегория болып табылатын қиял-ойын-сауық жасауға бейімділігін көрсетеді. Мысалы, «Жын-шайтандарда» өнеркәсіп адам құрбандықтарының құпия бағдарламасының бір бөлігі ретінде қатерлі ісіктен өлімге әкелгені анықталады. 2007 жылы Prime Books-тан «Көлеңкелер тіршілігі» атты жаңа әңгімелер жинағы жарық көрді. Оның Нью-Йорктегі сәл футуристикалық оқиғаларға негізделген қараңғы қалалық фантастика романы «Блеак История» 2009 жылы Simon & Schuster / Pocket Books баспасында жарық көрді. 2011 жылдың тамызында Underland Press «In Extremis: The Most Extreme Stories of John Shirley» романын жариялады, ал 2012 жылдың қаңтарында Prime Books оның жақын болашақтағы апокалиптикалық саяси аллегориясы, «Everything Is Broken» романын жариялады. Оның Артур Конан Дойлдің өмірден кейінгі өмірі туралы романы «Doyle After Death» 2013 жылдың қазанында HarperCollins / Witness баспасында жарық көрді. Ширлидің апокалиптикалық және сюрреалистік романы «High», оның ерте романы «Three Ring Psychus» негізінде жазылған, Start Books баспасынан электрондық кітап ретінде қайта жарық көрді. Оның ең соңғы әңгімелер жинағы – «Feverish Stars» (наурыз 2020 ж.). 2020 жылдың маусымында оның «Hippocampus» баспасынан «Atlantis сиқыры» атты фантастикалық романы жарық көреді. Ширлидің туындыларының тоны сюрреалистік, реалистік және қорқынышты арасында өзгереді. Ол сондай-ақ әнші және ән жазушы, көптеген панк-топтарының жетекшісі болған, соның ішінде New York City тобы «Obsession», олардың жазбалары Celluloid Records баспасында сақталған. Ол Blue Öyster Cult үшін ән жазған, мысалы, «Heaven Forbid» альбомындағы бірнеше ән. 2013 жылы Black October Records Ширлидің жеке жазбаларының екі дискілік жинағын шығарды, «Broken Mirror Glass: The John Shirley Anthology – 1978–2012». 2020 жылы Reprehensible Records «The Screaming Geezers» рок-альбомын шығарды, вокал және мәтіні Джон Ширлиге тиесілі. Ширли Портленд, Орегон қаласының рок-сахнасында үнемі өнер көрсетеді. 2014 жылы Ширлидің тарихи романы «Wyatt in Wichita», жас Уайатт Эрп туралы роман жарық көрді. Басқа жақында жарық көрген романдары – «Halo: Broken Circle», «Doyle After Death» және Марк Тремонтидің ғылыми-фантастикалық рок-операсының романы «A Dying Machine». Ширли «SubGenius шіркеуінің» сатиралық «дінінің» мүшесі.

Музыка

Джон Ширли Blue Öyster Cult тобының Heaven Forbid және Curse of the Hidden Mirror альбомдарына көптеген өлеңдер жазды, сондай-ақ олардың Bad Channels саундтрегінен "Demon's Kiss" және "The Horsemen Arrive" әндерін, ал 2020 жылғы The Symbol Remains альбомынан бес ән жазған. Олардың 1972 жылы жарық көрген "Transmaniacon MC" әні Ширлидің алғашқы романы "Transmaniacon"-ға түрткі болды. Джон Ширлидің қазіргі тобы, Портленд, Орегон және оның төңірегінде концерттер өткізеді, оның аты The Screaming Geezers.