Уильям Джозеф Мартин: Жазушының өмірі мен шығармалары

Кіріспе

Романшы, әңгімеші, тамақ туралы жазатын автор Уильям Джозеф Мартин (25 мамыр 1967 жылы туған), бұрын Поппи З. Брайт атымен танымал, американдық жазушы. Ол 1990-шы жылдардың басында бірнеше сәтті романдар мен әңгімелер жинағын жариялап, готикалық қорқыныш әдебиеті жанрында танылды. Оның ең белгілі романдары – «Lost Souls» (1992), «Drawing Blood» (1993) және «Exquisite Corpse» (1996). Кейінгі туындылары қараңғы комедия жанрына көшті, көптеген оқиғалары Нью-Орлеан мейрамханаларының ортасында өріледі. Мартиннің романдары көбінесе жеке кітаптар болып шығады, бірақ бұрынғы романдары мен әңгімелерінен таныс кейіпкерлер кездесуі мүмкін. Оның көптеген шығармаларында ашық бісексуалды және гомосексуалды кейіпкерлер бейнеленген.

Мансап

Мартин готикалық және қорқыныш романдары мен әңгімелерімен танымал. Оның ерекше белгілері – гей-еркектерді басты кейіпкерлер ретінде бейнелеуі, ашық жыныстық сипаттамалар мен кейде қорқынышты оқиғаларды ирониямен беруі. Мартиннің ең белгілі романдары – «Жалған Жандар» (1992), «Қан Тамызу» (1993) және дау тудырған серийлі кісі өлтіруші туралы «Таңғажайып Дене» (1996) романдары. Ол сондай-ақ «Улы Жеміс» (алғашқыда «Батпақ Нәсібі» деп жарияланған; 1993), «Бүгін Сағынып тұрсың ба?» (сондай-ақ «Өзіне жасаған Адам»; 1998), «Бұрыс Істер» (Кэтлин Р. Киернанмен бірлесіп; 2001) және «Сен Білетін Шайтан» (2003) әңгімелер жинақтарын шығарды. Оның «Калкутта: Нервтердің Иесі» атты туындысы «Ғасырдың ең үздік қорқыныш әңгімелері» антологиясына 1992 жылғы ең жақсы туынды ретінде іріктелді. 1998 жылғы сұхбатта «Американың Оңтүстігінде өскенім жазушы ретінде мені қалыптастырды» деген пікірге жауап ретінде Мартин Оңтүстік жазушылары Карсон МакКаллерс, Трумэн Капоте, Теннесси Уильямс, Фланнери О’Коннор, Харпер Ли, Томас Вулф және Уильям Фолкнердің де өзінің жазуына әсер еткенін айтты. Әдеби ықпалдары туралы қосымша сұраққа жауап бергенде, ол «Брэдбери, Набоков, У.С. Берроуз, Стивен Кинг, Рэмси Кэмпбелл, Ширли Джексон, Томас Лиготти, Кэти Коджа, Деннис Купер, Дороти Паркер, Дилан Томас, Харлан Эллисон, Питер Страуб, Пол Теро, Бодлер, По, Лавкрафт, Джон Леннон және тағы он-жиырмасын оңай атап шығуға болады; олардың бәрі сол жерде бір жерде сақталған» деді. Мартин әнші Кортни Лавтың өмірбаянын – «Кортни Лав: Шын Оқиға» (1997) кітабын жазды. Бұл ресми түрде «авторизацияланбаған» болғанымен, ол жұмыстың Лавтың ұсынысымен және оның жеке күнделігі мен хаттарына қол жеткізуді қоса алғанда, оның ынтымақтастығымен жасалғанын мойындады. 1990 жылдардың соңы мен 2000 жылдардың басында Мартин қорқыныш және готикалық тақырыптардан алыстады, бірақ гей кейіпкерлер туралы жазуын жалғастырды. «Ликер» («Ликер» (2004), «Премиум» (2005) және «Жандық Асхана» (2006)) романдары – Жаңа Орлеан мейрамханаларында өтетін қараңғы комедиялар. «X құны» (2002) «Ликер» сериясының басты кейіпкерлері – Гэри «G Man» Стаббс пен Джон «Рикки» Риккидің мансабының басталуын көрсетеді. Оның соңғы жинағы «Сен Білетін Шайтан» (2003) және «D*U*C*K» повесі сияқты басқа да әңгімелер, Жаңа Орлеанның дәстүрлі мәдениетінде терең тамырланған католик отбасысы – Стаббстердің өміріндегі оқиғаларды баяндайды. Мартин «Ликер» сериясында тағы үш роман жазуды жоспарлап отыр, олардың алдын ала атаулары – «Өлі Шампан Блюзі», «Дауылды Пісіру» және «Қос Доза». Алайда, 2006 жылдың соңында ол алғашқы үш «Ликер» романын шығарған «Рэндом Хаус» компаниясының «Three Rivers Press» баспасымен ынтымақтастығын тоқтатты және қазіргі уақытта көркем әдебиет жазудан үзіліс жасап отыр. Ол «Subterranean Press» баспасынан 2007 жылдың қарашасында жарық көрген «Көне Заманғы Әңгімелер» атты әңгімелер жинағын «егер бұл менің соңғы кітабым болмаса, онда біраз уақытқа соңғы кітабым» деп сипаттады. Ол әлі де қысқаша ғылыми-танымдық мақалалар жазады, соның ішінде «New Orleans Times Picayune» газеті үшін қонақ редакторы және «Chile Pepper Magazine» журналы үшін тамақ туралы мақалалар. Мартин өзінің кейбір туындыларының киноға түсірілуіне мүмкіндік беретінін, бірақ киноға қызығушылығының аз екенін және өз шығармаларының экрандалуын қатты қаламайтынын жиі айтады. 1999 жылы оның «The Sixth Sentinel» әңгімесі («The Dream Sentinel» фильмі) «Showtime» телеарнасындағы қысқа мерзімді қорқыныш антологиялық сериясы «The Hunger» сериясының 209-шы эпизодының бір бөлігі болды. Мартиннің көркем әдебиеті туралы сындық эсселер Брайан Стаблфордтың «Қазіргі заманғы фантастика және қорқыныш жазушылары» (2003) және С.Т. Джошидің «Ерлік әңгіменің эволюциясы» (2004) кітаптарында жарияланды. 2010 жылдың 9 маусымында Мартин өзінің «Livejournal» жеке блогында «Мен негізінен зейнеткерлікке шықтым (әзірге)» деген тақырыптағы жазбасында жазудан зейнеткерлікке шыққандығын ресми түрде мәлімдеді. Ол «өз туындыларымен байланысқа түсе алмайтынын» айтып, оның бір бөлігі бизнес мәселесі екенін атап өтті. Ол сондай-ақ «Катрина» даулымен байланысты өмірінің кейбір аспектілерінен ажырамайтынын айтты. Ол кейіпкерлерімен қарым-қатынас жасауды сағынғанын және жариялану үшін жазу қажеттігін сезінбегенін айтып, мәлімдемесін аяқтады. Содан бері Мартин Жаңа Орлеан және вуду тақырыбында бірқатар көркем туындылар жасады. 2018 жылы Мартин «Егер Құдай қаласа, су: Стивен Кингтің туындыларындағы дін және руханият» атты ғылыми-танымдық жобамен жазуға оралғандығын жариялады. 2023 жылдың тамызында Мартин өзінің жеке «Facebook» парақшасында қайтадан көркем әдебиет жазатынын, бірақ оны жариялауға көп уақыт кететінін мәлімдеді.

Martin is best known for writing gothic and horror novels and short stories. His trademarks include featuring gay men as main characters, graphic sexual descriptions, and an often wry treatment of gruesome events. Some of Martin's better known novels include Lost Souls (1992), Drawing Blood (1993), and the controversial serial killer novel Exquisite Corpse (1996); he has also released the short fiction collections Wormwood (originally published as Swamp Foetus; 1993), Are You Loathsome Tonight? (also published as Self Made Man; 1998), Wrong Things (with Caitlín R. Kiernan; 2001), and The Devil You Know (2003). His "Calcutta: Lord of Nerves" was selected to represent the year 1992 in the story anthology The Century's Best Horror Fiction. In a 1998 interview, in response to a comment that "Growing up in the American South [shaped him] as a writer", Martin mentioned that Southern writers Carson McCullers, Truman Capote, Tennessee Williams, Flannery O'Connor, Harper Lee, Thomas Wolfe and William Faulkner also influenced his writing. Answering a follow up question about his literary influences, he also included "Bradbury, Nabokov, W. S. Burroughs, Stephen King, Ramsey Campbell, Shirley Jackson, Thomas Ligotti, Kathe Koja, Dennis Cooper, Dorothy Parker, Dylan Thomas, Harlan Ellison, Peter Straub, Paul Theroux, Baudelaire, Poe, Lovecraft, John Lennon I could rattle off ten or twenty more easily; they're all in there somewhere." Martin wrote Courtney Love: The Real Story (1997), a biography of singer Courtney Love. It was officially "unauthorized", but he acknowledged that the work was done at Love's suggestion and with her cooperation, including access to her personal journal and letters. In the late 1990s and early 2000s, Martin moved away from horror fiction and gothic themes while still writing about gay characters. The critically acclaimed Liquor novels—Liquor (2004), Prime (2005), and Soul Kitchen (2006)—are dark comedies set in the New Orleans restaurant world. The Value of X (2002) depicts the beginning of the careers of the protagonists of the Liquor series—Gary "G Man" Stubbs and John "Rickey" Rickey; other stories, including several in his most recent collection The Devil You Know (2003) and the novella D*U*C*K, chronicle events in the lives of the extended Stubbs family, a Catholic clan whose roots are sunk deep in the traditional culture of New Orleans. Martin hopes to eventually write three more novels in the Liquor series, tentatively titled Dead Shrimp Blues, Hurricane Stew, and Double Shot. However, in late 2006, he ceased publishing with Three Rivers Press, the trade paperback division of Random House that published the first three Liquor novels, and is currently taking a hiatus from fiction writing. He has described Antediluvian Tales, a short story collection published by Subterranean Press in November 2007, as "if not my last book ever, then my last one for some time." He still writes short non fiction pieces, including guest editorials for the New Orleans Times Picayune and a food article for Chile Pepper Magazine. Martin has often stated that, while he will allow some of his work to be optioned for film under the right circumstances, he has little interest in movies and is not overly eager to see his work filmed. In 1999, his short story The Sixth Sentinel (filmed as The Dream Sentinel) made up one segment of episode 209 of The Hunger, a short lived horror anthology series on Showtime. Critical essays on Martin's fiction appear in Supernatural Fiction Writers: Contemporary Fantasy and Horror (2003) by Brian Stableford and The Evolution of the Weird Tale (2004) by S. T. Joshi. On June 9, 2010, Martin officially stated that he was retired from writing, in a post entitled "I'm Basically Retired (For Now)" on his Livejournal. He stated that he had "completely lost the ability to interact with [his] body of work" and then went on to state that business issues were a partial cause. He also specifically mentioned being unable to disconnect from aspects of his life relating to Hurricane Katrina. He ended his statement by saying that he missed having relationships with his characters and that he did not feel the need to write for publication. Martin has since created a series of artworks themed on New Orleans and voodoo. In 2018, Martin announced he had returned to writing with a non fiction project entitled Water If God Wills It: Religion and Spirituality in the Work of Stephen King. In August 2023, Martin announced on his own Facebook page that he was writing fiction again, but that it would be a long time until it would be published.

Жеке өмір

Мартин Кентукки штатының Уоррен округіне қарасты Боулинг Грин қаласында Батыс университетінің ауруханасында дүниеге келді. Ол трансгендер ер адам және трансгендерлік мәселелер мен өзінің гендерлік дисфориясы туралы көп жазды және сөйледі. Ол гей, және былай деді: "Мен гей еркектер дегенді білгеннен бастап, өзімді әйел денесіне туған гей адам деп есептеймін, мен осы көзқараспен келемін". 2010 жылы гормоналды терапияны бастады, ал 2011 жылы еркек есімдіктерімен аталуын қалағанын айтты. 2009 жылдың 6 қаңтарында Мартин Нью-Орлеандағы "Жақсы кеңес шіркеуінің анасы" шіркеуінде бейбіт шерудің бөлігі ретінде тұтқындалды, онда қаланың Uptown ауданындағы шіркеулер жабылуына қарсы наразылық білдіріліп, иелік етілді. 2009 жылдың тамызында Нью-Орлеанның "Гамбит" басылымы оқырмандар сауалнамасының нәтижесін жариялады, онда Мартин "Ең үздік жергілікті автор" ретінде екінші орынды иеленді. Мартин 2019 жылы фотограф және суретші Грей Анатолий Кросспен үйленді. Жұбайлар алғаш рет 2011 жылы танысты.