Кіріспе
Ирландияда пайда болған және негізінен сол жерде ойналатын спорт түрлері
the video games
Gaelic games (Cluichí Gaelacha) are a set of sports played worldwide, though they are particularly popular in Ireland, where they originated. They include Gaelic football, hurling, Gaelic handball and rounders. Football and hurling, the most popular of the sports, are both organised by the Gaelic Athletic Association (GAA). Women's versions of hurling and football are also played: camogie, organised by the Camogie Association of Ireland, and ladies' Gaelic football, organised by the Ladies' Gaelic Football Association. While women's versions are not organised by the GAA (with the exception of handball, where men's and women's handball competitions are both organised by the GAA Handball organisation), they are closely associated with it but are still separate organisations. Gaelic games clubs exist all over the world. They are Ireland's most popular sports, ahead of rugby union and association football. Almost a million people (977,723) attended 45 GAA senior championships games in 2017 (up 29% in hurling and 22% in football on 2016 figures) combined with attendances at other championship and league games generating gate receipts of €34,391,635. Gaelic games are designated within the primary school curriculum as requiring "particular consideration."
Видео ойындар Гейл ойындары (Cluichí Gaelacha) – әлем бойынша өткізілетін спорт түрлері, бірақ олар ең көп танымал болған жері – Ирландия, осы елде олар пайда болған. Оларға гэль футболы, херлинг, гэль гандболы және раундерс кіреді. Футбол және херлинг – ең танымал спорт түрлері, екеуі де Гейл атлетикалық қауымдастығы (GAA) ұйымдастырады. Херлинг пен футболдың әйелдер нұсқалары да бар: Ирландияның камоги қауымдастығы ұйымдастырған камоги және әйелдер гэль футболы, әйелдер гэль футболы қауымдастығы ұйымдастырған. Әйелдер нұсқалары GAA-мен ұйымдастырылмайды (қолдан футболдан басқа, онда GAA Handball ұйымы ерлер мен әйелдер арасындағы жарыстарды ұйымдастырады), бірақ олар оған тығыз байланысты, әйтсе де бөлек ұйымдар болып табылады. Гейл ойындары клубтары бүкіл әлемде кездеседі. Олар Ирландияның ең танымал спорт түрлері, регби және футболдан жоғары тұрады. 2017 жылы 45 GAA ересектер чемпионатының ойындарына барлығы 977 723 адам қатысты (херлингте 2016 жылмен салыстырғанда 29%-ға, футболда 22%-ға өсім болды), ал басқа чемпионаттар мен лига ойындарына барлығы 34 391 635 евро түсім әкелді. Гейл ойындары бастауыш мектеп оқу бағдарламасында "ерекше назар қажет ететін" спорт түрлері ретінде белгіленген.
the video games
Gaelic games (Cluichí Gaelacha) are a set of sports played worldwide, though they are particularly popular in Ireland, where they originated. They include Gaelic football, hurling, Gaelic handball and rounders. Football and hurling, the most popular of the sports, are both organised by the Gaelic Athletic Association (GAA). Women's versions of hurling and football are also played: camogie, organised by the Camogie Association of Ireland, and ladies' Gaelic football, organised by the Ladies' Gaelic Football Association. While women's versions are not organised by the GAA (with the exception of handball, where men's and women's handball competitions are both organised by the GAA Handball organisation), they are closely associated with it but are still separate organisations. Gaelic games clubs exist all over the world. They are Ireland's most popular sports, ahead of rugby union and association football. Almost a million people (977,723) attended 45 GAA senior championships games in 2017 (up 29% in hurling and 22% in football on 2016 figures) combined with attendances at other championship and league games generating gate receipts of €34,391,635. Gaelic games are designated within the primary school curriculum as requiring "particular consideration."
Гелл футболы
Гейл футболын 15 ойыншыдан тұратын командалар тіктөртбұрышты шөп алаңда ойнайды, әр екі басында H әріпті голдары болады. Басты мақсат – допты голға өткізу, бұл гол деп аталады (3 ұпайға бағаланады) немесе допты бағадан асырып жіберу, бұл ұпай деп аталады (1 ұпайға бағаланады). Матч соңында ең көп ұпай жинаған команда жеңіске жетеді. Ойынның әйелдерге арналған нұсқасы әйелдер гейл футболы деп аталады және бірнеше ұсақ ереже өзгерістерімен ерлер ойынына ұқсас. 7-ден 11-ге дейін ойыншыдан тұратын командалар Еуропа, Таяу Шығыс, Азия, Аргентина және Оңтүстік Африкада кіші футбол немесе регби алаңдарын пайдалана отырып ойнайды.
Атып тастау
Хёрлинг – 15 ойыншыдан тұратын командалардың H пішіндес қақпалары бар тіктөртбұрышты шөп алаңында таяқ пен допты пайдаланып ойнайтын ойын. Басты мақсат – допты қақпаға тигізу немесе допты жоғары бағанадан өткізіп, ұпай жинау. Үш ұпай бір голға баламалы. Кездесу соңында ең көп ұпай жинаған команда жеңіске жетеді. Бұл ойын үш мың жылдан астам бұрын пайда болған, және ол лакросс, хоккей және бейсболдан алынған дағдыларды біріктіретін, қарқынды және жоғары шеберлікке ие әлемдегі ең жылдам алаң ойыны деп есептеледі. Ойынның әйелдерге арналған нұсқасы – камоги, ол хёрлингке өте ұқсас, бірақ бірнеше ереже өзгертілген. Еуропада 7-ден 11-ге дейін ойыншыдан тұратын командалар да ойнайды.
Дөңгелектер
Rounders – Ирландияда ойналатын ұшқыш пен допты пайдаланатын ойын; ұқсас түрі Ұлыбританияда да бар. Rounders ойынын Ирландия Rounders Кеңесі деп аталатын GAA-ның бір бөлімі ұйымдастырады. Ол американдық софтболға ұқсас.
Басқа да гейл ойындары
Басқа гейлдік ойындар, мысалы, гейлдік жеңіл атлетика, жартылай немесе толығымен жойылып кетті. Құрылған кезде GAA бірнеше гейлдік жеңіл атлетика жарыстарын ұйымдастырды, бірақ 1922 жылы жауапкершілікті Ұлттық жеңіл атлетика және велосипед спорты қауымдастығына берді. Гейлдік жеңіл атлетикамен Тайлтен ойындары 1932 жылға дейін өткізілді.