Кіріспе

Вьетнам соғысы кезіндегі әскери операция. "Sealords" операциясы Вьетнам соғысы барысында жүргізілген әскери операция болды.

SEALORDS деген аббревиатура

SEALORDS - Оңтүстік-Шығыс Азия көлдері, мұхиттары, өзендері және дельталары стратегиясының аббревиатурасы. Бұл операция АҚШ және Оңтүстік Вьетнам күштерінің бірлескен әрекеті болды, оны Вьетнам әскери-теңіз күштерінің (COMNAVFORV) қолбасшысы Эльмо Р. Зумвальт, Jr. жасады. Операцияның мақсаты – Солтүстік Вьетнамның Камбоджа арқылы Меконг дельтасы және оның төңірегіндегі жабдықтау жолдарын тоқтату болды. Екі жылдық операцияның нәтижесінде 1971 жылы Sealords операциясының барлық қырлары Вьетнам Республикасының әскери-теңіз күштеріне (RVNN) тапсырылды.

Жауапкершілік

Америка әскерлері Никсон әкімшілігінің Вьетнамдастыру саясаты аясында Оңтүстік Вьетнам әскерін соғысқа толық жауапкершілікті қабылдауға дайындағанда, сонымен қатар жауға қысым жасауды да жалғастырды. "Базар уақыты" және "Ойын күзетшісі" операцияларының сәттілігіне байланысты Солтүстік Вьетнам әскер мен жабдықтарын Меконг дельтасына контрабандалық жолмен жеткізе алатын қалған аз қалған орындардың бірі Камбоджа шекарасына жақын өзендер, каналдар және көлдер болды. Әсіресе, Теңіз күштері Меконг дельтасында әлсіреген коммунистік күштерді оқшаулап, жоюға бағытталған күшті күш жұмылдырды. "Sealords" бағдарламасы – АҚШ Теңіз күштері мен Оңтүстік Вьетнам Республикасы Теңіз күштерінің (RVNN), АҚШ 9-шы жаяу әскер дивизиясының Өзендік күштері, Оңтүстік Вьетнам Республикасы Армиясы және Оңтүстік Вьетнам Теңіз дивизиясының бірлескен күш-жігері болды. "Sealords" операциясының мақсаты Камбоджадан жаудың жабдықтау жолдарын кесіп, дельтаның тереңіндегі олардың базалық аймақтарындағы операцияларын тоқтату болды. Операцияға вице-адмирал Эльмо Р. Зумвальт, кіші, жетекшілік етті және оны 1968 жылдың қыркүйегінде COMNAVFORV-ке тағайындады, ал кейіннен ол 194-ші жедел әскер тобы деп аталды.

Мөр иелерінің түсірілуі

Адмирал Зумвальт ресми түрде 5 қараша 1968 жылы, генерал Крейтон Абрамстың қолдауымен, 111 69 операциялық жоспарын жариялап, Sealords операциясын іске қосты. Ол кезде Оңтүстік Вьетнамдағы одақтас теңіз күштерінің саны ең жоғары деңгейде болды. АҚШ Теңіз күштерінің жағалау күзеті 81 «Патрульдік кеме-жылдам» (PCF), 26 АҚШ Жағалау күзетінің «Торап» класты кемесі және 39 басқа кемелерді пайдаланды. Өзендегі күзет күштері 258 патрульдік және мина іздеу кемелерін жұмылдырды; 3700 адамнан тұратын Өзен шабуыл күштері 184 монитор, көліктік кемелер және басқа да бронетехниканы санады. Жеңіл шабуылдық тікұшақ эскадрильясы (Light) 3, 25 қаруланған тікұшақпен ұшты. Бұл әуе күші 1969 жылдың сәуірінде құрылған 4-ші жеңіл шабуыл эскадрильясының (VAL) 15 «OV-10 Bronco» ұшағымен күшейтілді. Сонымен қатар, дельта аймағындағы операцияларға бес SEAL взводы көмектесті. Барлығы, Sealords жағалау күзет күштерінің (Task Force 115), өзен күзет күштерінің (TF 116) және мобильді өзен шабуыл күштерінің (TF 117) 586 американдық кемесін қолданды. Американдық теңіз күштеріне RVNN-нің 655 кемесі, шабуыл кемелері, патрульдік қайықтары және басқа да кемелері қосылды. «Game Warden», «Market Time» және Өзен шабуыл күштері операциялары жалғастырылып келсе де, олардың күштері азайтылды және олардың кадрлары мен материалдық ресурстары Sealords операциясына бағытталды. PCF кемелерінің суға батып кету тереңдігі аз болғандықтан және теңіздегі операцияларға шектеулі мүмкіндіктері болғандықтан, олар өзендер мен каналдарға шабуыл жасауға тағайындалды, ал Жағалау күзетінің «Point» класты кемелері бұрын PCF-ке берілген жағалау аймақтарына жіберілді. Task Force 115 PCF кемелері жау бақылауындағы жағалау су жолдарына жылдам шабуылдар жасап, дельтадағы ірі өзендердегі күзетті өз мойнына алды. Бұл PBR кемелерін бұрын даусыз болған кішігірім өзендер мен каналдардағы операцияларға жіберуге мүмкіндік берді. Бұрынғы Вьетконг бекіністеріне жасалған шабуылдар теңіз әуе күштерінің және қаруланған өзен шабуыл кемелерінің тұрақты қолдауымен ғана мүмкін болды.

Операциялар

Силлордтар науқанының бірінші кезеңінде одақтас күштер Камбоджа шекарасына параллель су жолдары бойымен, көбінесе электрондық сенсорлық құрылғыларды пайдалана отырып, патрульдік "кедергілер" орнатты. 1968 жылдың қараша айының басында ПБР және өзендік шабуыл кемелері Сиам шығанағындағы Рач Гия мен Лонг Сюйендегі Басак өзені арасында екі канал ашты. Оңтүстік Вьетнамның жарым әскери жер күштері теңіз патрульдік бөлімшелеріне осы операциялық аймақтағы көлік жолдарын қамтамасыз етуге көмектесті, бұл аймақ көп ұзамай Search Turn деп аталды. Айдың соңында Swift қайықтары, ПБР, өзендік шабуыл кемелері және вьетнамдық теңіз кемелері Гианг Тан Винь Те каналы жүйесіне еніп, Ха Тиен шығанағынан Чоу Докқа дейінгі су жолы бойымен қарауылдарын орнатты. Жоғарғы Басак. Вьетнамның ортақ күш-жігерге қосқан үлесінің символы ретінде одақтас қолбасшылығы бұл операцияның атын Foul Deck-тен Tran Hung Dao I-ге өзгертті. Содан кейін желтоқсан айында американдық теңіз күштері Сайгонның батысындағы Вам Ко Донг және Вам Ко Тай өзендерін бойымен, "Тотықұлақтың тұмсығы" Камбоджа аймағынан келу-кету жолдарын кесу үшін, қарсыластың күшті қарсылығына қарамастан, ілгері жылжыды. Екі өзеннің конфигурациясымен аталған Giant Slingshot операциясы астана маңындағы аймақта және Қамыс жазығында коммунистердің жабдықталуын күрт қиындатты. Бұдан әрі операциялар I корпусқа қарасты Куан Нам провинциясындағы Куа Дай және Хой Ан өзендерінде, III корпусқа қарасты Мишлен каучук плантациясындағы Дау Тиенг базалық лагеріне дейін Сайгон өзенінде және IV корпусқа қарасты Ка Мау түбегіндегі су жолдарында жүргізілетін болады. 1970 жылдың мамырында Камбоджаға жасалған шабуыл кезінде Sealords жұмыс тобы Меконг өзенімен жоғалап, Камбоджа шекарасын кесіп өтіп, күштері Пномпень астанасына дейін жетті. АҚШ теңіз күштерінің Sealords-тегі рөлі 1971 жылдың сәуір айында ресми түрде тоқтатылды және RVNN-нің толық жауапкершілігіне өтті.