Кіріспе

Қытай автомобиль өндіруші компаниясы – Қытай автомобиль компаниясы SAIC Motor Corp., Ltd. (бұрынғы Шанхай автомобиль өнеркәсібі корпорациясы) – штаб-пәтері Шанхайдың Антинг қаласында орналасқан Қытай мемлекеттік автомобиль өндірушісі. 1955 жылы құрылған, қазіргі уақытта Қытайдың "Үлкен Төртеуі" мемлекеттік автомобиль өндірушілерінің ішіндегі ең ірісі, атап айтқанда: SAIC Motor, FAW Group, Dongfeng Motor Corporation және Changan Automobile, 2021 жылы автомобиль сату көлемі 5,37 миллион, 3,50 миллион, 3,28 миллион және 2,30 миллион бірлікке жетті. Компанияның тарихы қытай автомобиль өнеркәсібінің 1940 жылдардағы алғашқы қадамдарымен байланысты, ал SAIC Мао Цзэдунның Қытайында автомобиль өндіретін бірнеше компанияның бірі болды, ол Шанхай SH760 үлгісін жасады. Бүгінде компания 1984 жылдан бері Volkswagen (SAIC Volkswagen) компаниясымен ең ұзақ сақталған қытай-шет елдері автомобиль бірлескен кәсіпорнында қатысады, сондай-ақ 1998 жылдан бері General Motors (SAIC GM) компаниясымен бірлескен кәсіпорынды басқарады. Компания IM, Maxus, MG, Rising Auto және Roewe сияқты өз брендтерімен де көлік құралдарын өндіреді және сатады. Сонымен қатар, SAIC GM Wuling (SGMW) бірлескен кәсіпорнының ең ірі акционері болып табылады, ол Wuling және Baojun брендтерімен көліктерді сатады. 2021 жылы SAIC-тің жеке брендтері компанияның жалпы сату көлемінің 52% құрады. Компания 2023 жылы Fortune Global 500 тізімінде 84-ші орынға ие болды. SGMW-ді есепке алғанда, компания әлемдегі үшінші ірі плагин-гибридтік электр көліктері (аккумуляторлық электр және плагин-гибридтік) өндірушісі және екінші ірі аккумуляторлық электр көліктерін өндіруші болып табылады, оның 2021 жылы әлемдік нарықтағы үлесі сәйкесінше 10,5% және 13% құрады.

2000 жылға дейінгі шығу тегі

Тарихы ұзаққа созылған болса да, екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Шанхайда құрылған автомобиль құрастыру зауытынан бастау алған SAIC, FAW Group және Dongfeng Motors сияқты отандық бәсекелестерінен айырмашылығы, Қытай автомобиль өнеркәсібінде маңызды орынға жақында ғана ие болды. 1970 жылдары шағын компания болған SAIC өзінің өсуіне тек жолаушылар көлігіне деген ішкі сұраныстың артуына ғана емес, сонымен қатар басқа да факторларға байланысты. 1984 жылы Volkswagen компаниясымен жасалған ынтымақтастық келісімінен кейін, 1985 жылдың наурыз айында Шанхай Volkswagen Automotive Co Ltd ресми түрде құрылды.

Осы кезеңде SAIC Шанхайда толыққанды заманауи автомобиль құрамдастарды жеткізу тізбегін дерлік жоқтан құрды, жергілікті өндірістегі автокөлік құрамдастардың саны мен сапасы едәуір артты. 1987 жылы Volkswagen Santana көлігінде тек дөңгелектер, радио және антенна сияқты жергілікті құрамдастар қолданылса, 1998 жылға қарай оның өндірісінде пайдаланылатын компоненттердің 90% астамы жергілікті көздерден алынды. Шанхай қалалық үкіметі белгілеген мақсат – жергілікті құрамдастар өнеркәсібін құру, бұл жергілікті биліктің SAIC дамуына тигізген әсерінің мысалы. 1997 жылдың маусым айында SAIC General Motors компаниясымен екінші ірі бірлескен кәсіпорын – Shanghai General Motors Co Ltd құрды. Жаңа бірлескен кәсіпорын 1998 жылы жұмысын бастады және 2000-2004 жылдар аралығында SAIC-тің көлік өндірісін екі есеге арттыруға көмектесті. Бастапқыда шетелдік автоөндірушілермен серіктестік орнату, американдық Visteon сияқты құрамдастар жеткізушілермен бірлескен кәсіпорындар құру, қазір SAIC табысына үлес қосуы мүмкін.

2000 жылдан 2010 жылға дейін

2000 жылдардың басында SAIC Кореяда бірнеше компанияны сатып алды. 2002 жылы ол GM-нің корейлік Daewoo автокөлік өндірушісін сатып алуына қатысып, жаңа құрылған GM Daewoo компаниясының 10% үлесін 59,7 миллион АҚШ долларына ие болды, ал 2004 жылы қиын жағдайдағы оңтүстік кореялық SsangYong Motor автокөлік өндірушісін 500 миллион АҚШ долларына сатып алып, компанияның 48,9% меншігіне ие болды. Осы кезеңде SAIC жолаушылар автокөлігін өндіретін еншілес компаниялары үшін Shanghai Automotive Group деген жаңа холдингтік компания құрды. Онжылдықтың ортасында SAIC британдық MG Rover автокөлік өндірушісін сатып алуға тырысты, бірақ 2005 жылы тағы бір қытайлық автокөлік өндірушісі, Nanjing Automobile одан қымбат ұсыныс жасады. SAIC MG Rover технологиясын алуға қол жеткізді, ол Roewe таңбасымен сатылатын жаңа сәнді седан модельдеріне енгізілді, содан кейін ол жеңімпаз сатып алушыны өзі сатып алды. Компания 2000 жылдардың соңында 2,72 миллион көлік сатылып, табысқа жетті, бірақ 2004 жылы корейлік SUV өндірушісі Ssangyong-тың үлесін сатып алуы көңіл көншітпеді. 2009 жылдың қаңтар айында SAIC қосымша 45 миллион АҚШ доллары бергеннен кейін SsangYong Motor Company Кореяда таратылды. Соттар SAIC-ке меншік үлесін азайтуды бұйыруы мүмкін, нәтижесінде 2010 жылға қарай корейлік компанияның 51,33% үлесі 10%-ға дейін төмендеді. 2009 жылғы Ssangyong дағдарысы кезінде тәртіпсіздікке қарсы полиция 77 күнге созылған наразылық акциясын ұйымдастырған Ssangyong қызметкерлерін таратып жіберді. SAIC сол кезде Ssangyong бақылауында болған Mercedes-тің кейбір технологиясынан пайда тапқан болуы мүмкін.

2010 жылдан қазіргі уақытқа дейін

2010 жылы SAIC 3,58 миллион дана өнім шығарды, бұл сол жылы Қытайдағы кез келген автокөлік өндірушінің ең көп өндірісі болды. 2010 жылдың маусым айында Магнети Марелли және Шанхай автомобиль агрегаттары зауыты (SAGW) Қытайдың Шанхай қаласына жақын Цзядин ауданында жаңа бірлескен кәсіпорын зауытын ресми түрде іске қосты. Автокөлік секторы үшін берілістердің негізгі қытайлық өндірушісі болып табылатын SAGW, SAIC Motor компаниясының еншілес кәсіпорны болып табылады. 2011 жылдың ақпан айында SAIC Maxus атты жаңа коммерциялық көліктер брегін таныстырды. 2011 жылы SAIC 3,97 миллион көлік құралын өндірді, бұл сол жылы Қытайдағы кез келген автокөлік өндірушінің ең үлкен өндірісі еді. 2012 жылы SAIC 3,5 миллион дана өнім шығарып, отандық бәсекелестерінен басымдық сақтап тұрды. 2023 жылдың шілдесінде Audi және SAIC Group серіктестіктерін жариялады, IM Motors компаниясының EV платформасы Audi электр модельдерінде қолданылатын болады.

Қосылулар және компаниялардың атауларын өзгерту

Қазіргі SAIC – көптеген бірігулер мен корпоративтік қайта құрылымдамалардың нәтижесі. 1955 жылдың желтоқсанында Шанхай ішкі жану қозғалтқыштары компоненттерін жасау компаниясы құрылды. 1958 жылдың наурызында Шанхай ішкі жану қозғалтқыштары компоненттерін жасау компаниясы мен Шанхай қуат жүйесі жабдықтарын өндіру компаниясы Шанхай қуат машиналарын өндіру компаниясына біріктірілді.

IM

SAIC 2021 жылдың 13 қаңтарында Шанхайдың Пудун жаңа аймағының әкімдігі және Alibaba компаниясы бірлесіп әзірлеген "IM" (қытай тілінде "Zhiji Motor" деп аталады) сәнді электр көлігі брендін таныстырды. SAIC Motor компаниясы мәлімдегендей, "IM" дегені – "Қозғалыстағы интеллект".

МГ

MG Motor (Ұлыбритания мен Шанхайда) MG маркасымен сатылатын автомобильдерді жобалайды, әзірлейді және сатады, ал көлік құралын өндіру Қытай, Таиланд, Индонезия және Үндістандағы зауыттарында жүзеге асырылады. MG Motor Қытайда жасалған автомобильдерді Ұлыбританияға импорттау бойынша ең ірі компания болып табылады.

Автоматты түрде көтерілу

Rising Auto (Feifan, 飞凡汽车), бұрын R Brand аталған, SAIC-тің Roewe брендінен жаңа энергиялық және интеллектуалды көліктерді дамыруға бағытталған жекеленген бөлімшесі. Алғашқы өнімдер Roewe көліктерінің белгісін өзгертілген нұсқасы болды, ал R7 кроссовері – алғашқы түпкілікті өнім. Алдағы өнім – F7 сыныпты көлік.

Құрбылық

Roewe компаниясы 2006 жылы SAIC тарапынан ұсынылды. Қытайдан тыс көптеген экспорттық нарықтарда MG Motor таңбасымен сатылады.

Максус

Maxus компаниясы 2011 жылы SAIC компаниясының 2010 жылы LDV Group компаниясын сатып алғаннан кейін құрылды және ішкі сатуға да, жаһандық экспортқа да арналған MPV, пикап жүк көліктері мен SUV өндіреді.

Wuling/Baojun (SAIC-GM-Wuling)

SAIC, General Motors және Guangxi Automobile Group (бұрынғы Wuling Group) бірлескен кәсіпорны. Қытайдың оңтүстік-батысындағы Гуанси Чжуан автономды аймағының Лиучжоу қаласында орналасқан, ол Wuling және Baojun брендтерімен Қытайда сатылатын коммерциялық және жеке көліктерді шығарады. SGMW соңғы кезде электр көліктерін өндіруші ретінде үлкен табысқа қол жеткізді – 2021 жылы кәсіпорынның Wuling Hongguang Mini EV қалалық автокөлігі Қытайда көлем бойынша ең көп сатылған электр көлік болды.

Хонгян

SAIC Hongyan 2003 жылдың қаңтар айында «Chongqing Hongyan» деп құрылды және оның тарихы 1965 жылы құрылған қытайлық өндірушіге дейін жетеді. Компания ауыр жүк көліктерін шығаруға бағытталған.

Санвин

SAIC Sunwin – жолаушылар автобустары мен троллейбустар өндірісіне мамандандырылған бренд.

Nanjing Iveco Auto Co Ltd (Жаңа Naveco)

2021 жылы SAIC Нанкин Iveco (Naveco) компаниясындағы үлесін арттырғанын жариялады. SAIC-тің еншілес компаниясы – Нанкин Автомобиль Тобы 50% үлеске ие, ал SAIC-тің өзі 30,1%, IVECO S. P. A. – 19,9% үлеске ие. SAIC-тің Naveco-дағы үлесі қазір 80,1%-ға жетті, бұл итальяндық брендті стратегиялық инвестор деңгейіне көтерді.

Бірлескен кәсіпорындар

SAIC шетелдік автокөлік өндірушілерімен ынтымақтастыққа қатысады, осы арқылы General Motors және Volkswagen сияқты ірі халықаралық компаниялардың өнімдері Қытайда жасалып, сатылады.

SAIC Volkswagen Automotive компаниясы

SAIC және Volkswagen тобының бірлескен кәсіпорны. Ол 1984 жылы құрылған және Volkswagen, Skoda және Audi брендтерімен автомобильдер өндіреді.

SAIC General Motors компаниясы

Бұл SAIC және General Motors арасындағы бірлескен кәсіпорын Қытай материктік бөлігінде Chevrolet, Buick және Cadillac брендті автомобильдерді өндіріп, сатады.

SAIC-Шарон Покфанд

SAIC компаниясы осы бірлескен кәсіпорын арқылы "Charoen Pokphand" компаниясымен бірлесіп, Таиландтағы еншілес компаниясы үшін "MG Motors" көліктерін өндіреді.

Техномоздық

2018 жылы интеллектуалды және автономды жүргізу шешімдері үшін австриялық TTTech технологиялық провайдерімен бірлесіп құрылған.

Сатылымдар

SAIC тобының брендтік сатылымы (бірлескен кәсіпорындар ескерілмейді)
ЖалпыSAICMGКөтерілуRoeweMaxus/LDVWulingBaojunHongyanSunwinNaveco20101,424,513 29,603 131,027 1,157,258 33,2583,098 20111,433,387 50,349 112,8252,8331,210,82421,85431,5003,152 20121,659,973 79,343 122,9527,0761,503,86880,32317,008 3,250 20131,884,112 83,896 152,70511,0321,349,964100,50028,0083,783 20142,051,240 64,651 126,59021,0161,628,493181,58625,000 3,866 20152,272,961 83,294 99,35035,0711,541,516502,8728,7082,103 20162,533,586 98,714 241,02646,1451,369,618760,55915,5172,007 20172,811,224 158,574 385,23571,1171,138,7261,016,34240,0171,213 20182,957,136 270,647 466,60884,0171,197,932879,07758,037818 20192,621,117 298,000 428,597153,0241,078,234604,02658,0771,159 20202,575,775 310,000 384,321192,6171,184,088422,55080,0772,122 20212,845,309 471,99214,241343,283232,8441,470,783214,94763,00782533,38720222,779,1235,000571,88729,780286,018214,1551,524,960105,084 13,1072,00927,12320232,804,84538,253903,78921,012145,437226,6641,376,49051,64141,559SAIC тек MG, Көтерілу және Roewe брендтерінің біріктірілген сатылым деректерін "SAIC жолаушылар көлігі" ретінде жариялайтындықтан, Көтерілу және Roewe брендтерінің жеке сатылым деректері Қытайда тіркелген сандардан (өйткені бұл екі бренд қазіргі уақытта тек Қытайда сатылады) алынған. MG брендінің жеке сатылым деректері "Көтерілу тіркелген нөмірі" және "Roewe тіркелген нөмірі" мен "SAIC жолаушылар көлігінің жалпы сатылымы" есебінен есептеледі, бұл нақты деректерге кейбір сәйкессіздіктер әкелуі мүмкін.

Ұлыбритания

2011 жылдың 13 сәуірінде MG Motor UK Longbridge зауытында көлік құрастыру қайта басталды, Ұлыбританияда өндірілген алғашқы MG 6 конвейерден түсті, бірақ 2016 жылы SAIC өндірісті Қытайға көшірген соң тоқтатылды. Зауыттың құрамында SAIC Motor UK техникалық еншілес компаниясы әлі де сақталып тұр.

Филиппин

2023 жылдың 19 шілдесінде SAIC компаниясының филиалы – SAIC Motor Philippines, Inc. Филиппин нарығында 2024 жылғы жаңа MG4 EV және MG Marvel R модельдерін қазан айына дейін іске қосумен бірге, елде MG көліктері мен қызметтерін таратушы және импорттаушы ретінде тағайындалды. Импорттау, тарату және сатудан кейінгі қызметтерден басқа, SMP функцияларына Филиппиндегі MG дилерлік желісін басқару да кіреді. Қазіргі күйде 42 ресми дилерлік орын бар, 2023 жылдың соңына дейін тағы төрт дилерлік орын ашылады, ал 2025 жылға қарай 60 MG дилерлігі жұмыс істеуі жоспарлануда.

АҚШ

2012 жылдың маусым айында SAIC-тің АҚШ-тағы еншілес компаниясы Shanghai Automotive Industries Corp USA, Inc. Мичиган штатының Бирмингем қаласында Солтүстік Америка операциялық орталығын ашты. Ашылу салтанатына Мичиган губернаторы Рик Снайдер, Окленд округінің басшысы Л. Брукс Паттерсон және General Motors және SAIC Motor компанияларының жоғары лауазымды өкілдері қатысты. Компанияның Ұлыбританиядағы Longbridge зауытында да құрастыру өндірісі болды. Сонымен қатар, Таиландтың Чонбури, Индонезияның Чикаранг және Үндістанның Халол қалаларында да зауыттары бар.

Ғылыми-зерттеу және даму

SAIC Ұлыбританияда ірі ғылыми-зерттеу және даму орталығын, SAIC Motor UK Technical Centre, 2012 жылы шамамен 275 инженер мен 25 дизайнерді жұмысқа алған. Ұлыбритания техникалық орталығы MG автомобильдерін әзірлеудегі әлемдік негізгі орын болды және Roewe өнімдерін әзірлеуде де маңызды рөл атқарды. Дегенмен, 2019 жылдың маусым айында SAIC Motor компаниясы Ұлыбритания техникалық орталығын жапты, нәтижесінде 300-ден астам инженер жұмыссыз қалды.