Кіріспе

Дебендранат Тагор (1817–1905) – үнді философы және дін реформаторы, Брахмо Самадж (бұрынғы Брахмо Сабха) ("Брахма қоғамы", сондай-ақ Құдай қоғамы деп аударылады) ұйымында белсенді қызмет еткен. 1842 жылы Брахмо Самаджға қосылды. Ол 1848 жылы бүгінде брахмоизммен теңесетін брахмо дінінің негізін қалады. Шилидахада дүниеге келген, оның әкесі Двараканат Тагор – өнеркәсіпші. Оның 14 баласы болған, олардың көптегені, соның ішінде Нобель сыйлығының иегері, ақын Рабиндранат Тагор қоғамға көркемдік және әдеби үлес қосты.

Такур Бари (Тагорлар үйі)

Дебендранат Тагор Калькуттаның солтүстік-батысындағы Жорасанко ауданында, халық арасында Жорасанко Такур Бари деп белгілі болған Тагор отбасында, әйгілі өнеркәсіпші Двараканат Тагор мен өте ізгі Дигамбари Деви отбасында дүниеге келді. Двараканат Тагор жомарт өмір салтының арқасында "Принц" деп аталды. Үш жүз жылдан астам тарихы бар Тагор отбасы Калькуттаның алдың қатарлы отбасыларының бірі болып есептеледі және Бенгалияның қайта жаңару кезеңінде маңызды рөл атқарды.

Білім және жұмыс

Дебендранат 1820 жылдан бастап үйде оқыды. 1829 жылы Раджа Раммохан Рой құрған Англо-Хинду колледжіне қабылданды. Ол онда біраз оқығаннан кейін әкесінің мүлігі мен ісін басқарумен қатар философия мен дінге де қызығушылық танытты. 1838 жылы әкесі қайтыс болғаннан кейін оның көзқарасы өзгерді. Ол дінге ден қойып, Махабхарата, Упанишадтар және Шығыс-Батыс философиясы сияқты әртүрлі пәндерді зерттеді. Осының нәтижесінде оның рухани ізденіске құштарлығы арта түсті. Ол 1839 жылы "Таттвара Джани Сабхасын" құрды, ол кейін Татвабодхини Сабха деп аталды. Осы уақытта ол 1840 жылы "Ката Упанишадтың" бенгал тіліне аудармасын жариялады. 1842 жылы Дебендранат Татвабодхини Сабха мен Брахмо Самадждың басшылығын өз қолына алды. Келесі жылы Ақшай Кумар Даттаның редакторлығымен "Таттвабодхини" журналы оның қаржысына басылып шықты. Бұл журналда Дебендранаттың ғылымымен және бенгал тіліне аудармасымен Упанишадтар жарияланды. Дебендранаттың күш-жігерімен Ведаларға арналған қоғамдық жиналыстар басталды. 1844 жылы Дебендранат алғашқы Брахмопасана әдісін енгізді, ал келесі жылдан бастап ол Брахмо Самаджында қолданыла бастады. Жазбаларды ұзақ зерттегеннен кейін, ол Брахманизмнің негізін тек Упанишадтарға қана негіздеу мүмкін емес екенін түсінді. Сондықтан 1848 жылдан бастап ол "Таттвабодхини" журналында "Риг Веданың" аудармасын жариялай бастады, ол 1869 жылы "Брахмо Дхарма" деп аталатын кітапханада жарық көрді. 1850 жылы оның тағы бір еңбегі "Атматтвавидья" жарыққа шықты. 1853 жылы ол Татвабодхини Сабханың хатшысы болып тағайындалды, ал 1859 жылы Брахма Видялаясын құрды. Дебендранат поoja parvanadi-ны тоқтатып, "Магх Утсав", "Жаңа жыл", "Дикша Дин" сияқты мерекелерді енгізді. 1867 жылы ол Бірбхумда Бхубандага деп аталатын үлкен жерді сатып алып, ашрам құрды. Бұл ашрам бүгінгі танымал Сантиникатан. Ол сондай-ақ Индустардың қайырымдылық қорының Бетюн қоғамының негізін қалаушыларының бірі болды. Дебендранат біраз уақыт саясатқа белсенді қатысты. 1851 жылғы 31 қазанда Британдық Үндістан қауымдастығы құрылғанда, ол оның хатшысы болып тағайындалды. Ол кедей шаруалардың шоккидари салығын жеңілдету үшін бар күшін салып, Үндістанның тәуелсіздігін талап етіп Британ Парламентіне хат жолдады. Дебендранат жесірлердің қайта үйленуіне ынта білдірді, бірақ балалардың некесіне және көп әйел алуға қарсы болды. Ол сондай-ақ білім беруді таратуға үлкен үлес қосты. 1867 жылы Радаканта Дев оған "Ұлттық діннің қорғаушысы" және "Махарши" атағын берді, бұл атақ Брахмо Самаджының мақсаты – Үнді жастарын христиан дінінің ықпалынан қорғау еді.