Кіріспе

Үндістандық йог және гуру Свами Шри Юктешвар Гири (сондай-ақ Шриюктешвар, Шри Юктешвар деп те жазылады) (деванагари: श्रीयुक्तेश्वर गिरि ) (10 мамыр 1855 – 9 наурыз 1936) – Прия Натх Карардың (Прия Натх Карад және Преонатх Карар деп те жазылады) монахтық аты, ол үнді монахы және йогы, Парамаханса Йогананда мен Свами Сатьянанда Гиридің гуруы. Шри Юктешвар Батыс Бенгалияның Серампур қаласында туған. Ол Крия-йоги, джотиши (Веда астрологы), Бхагавад-гита мен Упанишадтар ғалымы, педагог, автор және астроном болды. Ол Варансидің Лахири Махасаяның шәкірті және Свами ордені Гири тармағының мүшесі болды. Гуру ретінде оның екі ашрамы болды, бірі – Серампурда, екіншісі – Одишаның Пури қаласында, олардың арасында ол жыл бойы шәкірттерді тәрбиелеу кезінде тұрақты түрде ауысып отырды. Эванс Вентц оны «оның ізбасарлары оған спонтанды түрде көрсеткен құрметке лайық деп санады. Көпшіліктен алыстауға қанағаттанған ол өзін толығымен және тыныштықпен Парамханса Йогананда, оның шәкірті, ғасырлар бойы сипаттаған идеалды өмірге арнады». Ол жақсы оқығандықтан, кіру емтихандарын тапсырып, Срирампурдағы христиан миссионерлік колледжіне түсті, онда ол Киелі кітапқа қызығушылық танытты. Бұл қызығушылық кейінірек оның «Киелі ғылым» атты кітабында көрініс берді, онда Йога мен Киелі кітаптың негізінде жатқан ғылыми принциптердің бірлігі талқыланды. Ол сондай-ақ Калькутта медицина колледжінде (сол кезде Калькутта университетіне қарасты) шамамен екі жыл оқыды. Ол вегетарианшыл болған.

Рухани мансап

Ақырында ол "Шри Юктешвар Гири" (ескертпе: осылайша "Шри" жеке құрмет емес, оның берілген атының бір бөлігі) ретінде монах Свами орденіне ресми түрде қабылданды. Көптеген адамдар әдеттегідей (атын жазуда немесе айтуда) "Шри" дегенді жіберіп, тек "Юктешвар" дейді, бірақ бұл дұрыс емес. Егер біреу бастапқыда "Шри" қосуды қаласа, онда оның аты "Шри Шриюктешвар Гири" болады. 1884 жылы Прия Натх Лахири Махасаямен танысты, ол оның гуруы болды және оны Крия-йога жолына баулыды. Шри Юктешвар келесі бірнеше жылда көп уақытын гуруымен бірге өткізді, көбінесе Бенарес қаласындағы Лахири Махасаяға барып тұрды. 1894 жылы Аллахабадтағы Кумбха Мелаға қатысқанда ол Лахири Махасаяның гуруы, Махаватар Бабаджимен кездесті. Осы кездесуде Махаватар Бабаджи Шри Юктешварға "Свами" атағын да берді. Шри Юктешвар 1894 жылы сұралған кітапты аяқтады, оған "Каивалья Дарсанам" немесе "Киелі ғылым" деп ат қойды.

Киелі ғылым

Шри Юктешвар 1894 жылы «Киелі ғылым» атты еңбегін жазды. Кіріспеде ол былай деп жазды: <blockquote>Осы кітаптың мақсаты – барлық діндердің өзекті бірлігі бар екенін, әртүрлі нанымдар ұстаған шындықтарда ешқандай айырмашылық жоқ екенін, сыртқы және ішкі әлемнің дамуының бір ғана жолы бар екенін және барлық қасиетті жазбалардың бір ғана Мақсаты бар екенін мүмкіндігінше анық көрсету. Бұл тақырыпта Джеймс Эрл Джонс баяндаған «Ұлы жыл» атты деректі фильм түсірілді. Шри Юктешвардың есептеулерін жүзеге асыру үшін Apple iPhone қосымшасы болды. Шри Юктешвардың «Киелі ғылым» кітабында баяндалған Күннің екі жұлдыздық серігі туралы теория Дэвид Фроулидің назарын аударды, ол бұл туралы бірнеше кітабында жазды. Фроулидің сөзіне сүйенсек, бұл теория Рама, Кришна және басқа да маңызды тарихи үнді тұлғаларының жасын анықтауда басқа әдістерге қарағанда дұрысрақ бағалайды, ал басқа әдістер кейбіреулерінің миллиондаған жылдар бұрын өмір сүргенін көрсетеді, бұл қабылданған адам тарихына қайшы келеді.</blockquote>

Танымал мәдениетте

Шри Юктесвардың суреті Битлз тобының "Сержант Пеппердің жалғыз жүректер клубы" (1967) альбомының мұқабасында көрінеді. Ол Битлздің артындағы адамдар тобының сол жақ үстіңгі бөлігінде бейнеленген.