Кіріспе
X терезесі жүйесіне арналған кеңейту
Xinerama – X терезесі жүйесіне арналған кеңейту, X қолданбалары мен терезе менеджерлеріне екі немесе одан көп физикалық дисплейлерді бір үлкен виртуалды дисплей ретінде пайдалануға мүмкіндік береді. Digital Equipment Corporation компаниясының Unix X Server Engineering Group-ындағы Madeline T. Asmus «PanoramiX» деген атпен бұл бағдарламалық қамтамасыз етуді әзірлеген. Ол The Open Group ұйымына X11 Release 6.4 (X11R6.4) нұсқасы үшін ұсынылып, кейін Xinerama деп аталды. 1998 жылы XFree86 4.0 және Solaris 7 11/99 нұсқаларына қосылды. X Server жобасын басқаратын Роб Лембридің сөзіне қарағанда, атау Cinerama кең экранды кинотеатр технологиясынан шабыттандырылған. "Бізде бірнеше дисплейі бар үлкен Alpha компьютерлері болды, бірақ қолданбаларды бір дисплейден екіншісіне жылжыту қиын болды. Бұл бәсекелестік артықшылығын алу үшін де, сонымен бірге наразылықтың нәтижесінде де жасалды." Xinerama-ның артықшылықтарына терезелерді белсенді физикалық дисплейдің мөлшеріне дейін ғана үлкейту және белсенді физикалық дисплейде жаңа терезелерді ашу мүмкіндігі жатады.
Жалпы жұмыс істеу теориясы
X серверінде Xinerama қосылғанда, бірнеше X экраны бірыңғай жұмыс кеңістігіне біріктіріледі. Бұл бірыңғай жұмыс аймағы терезелерді X экрандары арасында жылжытуға мүмкіндік береді.
XINERAMA кеңейтілуі
Xinerama кеңейтуі клиенттерге біріктірілген жұмыс кеңістігіндегі көрістік терезелердің орналасуы туралы ақпарат береді. Оның орнына қатысты және өлшем туралы ақпараты клиенттерге терезелерді орналастыру, терезелерді толық экранға шығару және басқа да пайдаланушының әрекеттеріне қатысты ақылды шешімдер қабылдауға көмектеседі.
XINERAMA-дан басқа ортада пайдалану
X серверінің клиент/сервер архитектурасы серверге Xinerama инфрақұрылымы қосулы болсын, болмасын, Xinerama туралы ақпаратты клиентке беруге мүмкіндік береді. RandR және NVidia-ның TwinView мүмкіндігі терезе басқарушылары мен клиенттерге фреймбуферге шағылысты шығыс орналасуы туралы ақпаратты ұсыну үшін осы мүмкіндікті пайдаланады.
Түстердің жалпы тереңдігі
Xinerama барлық физикалық экрандардың біт тереңдігі бірдей болуын қажет етеді. Мысалы, 8 биттік экранды 16 биттік экранмен үйлестіруге болмайды.
Жабдықтық рендеринг
Кейбір жағдайларда, OpenGL тікелей рендерингі тек бір экранда ғана жұмыс істейді. Басқа экрандарда 3D графиканы көрсетуге тиіс терезелер көбінесе қара болып көрінеді, бұл мәселе ең көп кездесетін нәрсе – 3D экран сақтағыштарында. Solaris SPARC OpenGL нұсқасы және ATI мен nVidia-ның Linux драйверлері Xinerama режиміндегі барлық экрандардың аппараттық үдетілген рендерингін қолдайды.
Статикалық конфигурация
Физикалық экрандарды динамикалық түрде қосуға немесе алып тастауға болмайды, сондай-ақ экранның ажыратымдылығын өзгертуге де мүмкіндік жоқ. Бұл, әсіресе, мобильді компьютер пайдаланушылары үшін қиындық тудырады, себебі олар компьютердің кіріктірілген экранынан өзге, сыртқы физикалық дисплейді тек белгілі бір орындарда ғана пайдалана алады. Мұндай жағдайларда RandR немесе ATI немесе nVidia-ның бір GPU әдісін қолдану ұсынылады. Xinerama экрандарды қосу немесе алып тастау мүмкіндігін қолдамайтындықтан, бірнеше мәселе туындайды:
Терезелер компьютерге қосылмаған экранға шығарылуы мүмкін. Пайдаланушы осы терезелерді бас экранға жылдыруға мәжбүр болады, бірақ оларды көре алмайды. Қосылмаған дисплейлерге жіберілетін бейнесигналдар артық қуатты тұтынады және батареяның қызмет ету мерзімін қысқартуы мүмкін. Бір құрылғыны әртүрлі орындарда пайдалану қиынға соғады, себебі сыртқы экрандар әртүрлі конфигурацияланған болуы мүмкін. Бұл мәселелер Xinerama-ның жобалануына емес, оның іске асырылуына байланысты және одан әрі дамыту арқылы түзетуге болады.
Терезені басқаруға қолдау
Кейбір терезе менеджерлері мен жұмыс үстелі орталары Xinerama-дағы жеке физикалық экрандарды толыққанды танымайды, сондықтан жұмыс үстелі бір үлкен жұмыс үстелі ретінде орналасудың орнына физикалық экрандарға созылып кетеді. Терезе менеджері жаңа терезені күтпеген экранға орналастыруы мүмкін, бұл жағдай шатастырып, ыңғайсыздық тудыруы мүмкін. Дегенмен, Xinerama терезелерді экрандар арасында жылжыту мүмкіндігін ұсынады.
Өлі кеңістік
Физикалық дисплейлердің бірдей ажыратымдылығы болуы міндетті емес, және компоненттік физикалық дисплейлердің өлшемдері әртүрлі болса, виртуалды дисплей аумағы тікбұрышты болуы қажет теріс. Кейбір терезе басқарушылары тікбұрышты дисплей аумағын қабылдайды және осыны сақтау үшін дисплей шеттерінде артық "бос орын" жасайды. Терезе басқарушысы осы бос орынға жаңа терезелерді орналастырмау үшін Xinerama туралы білуі керек.
Ресурс
Asmus, Madeline T. (желтоқсан 1995) "PanoramiX кеңейтуі" Х РЕСУРС 16: Х терезе жүйесінің практикалық журналы. 59–73 беттер.