Кіріспе

Ресейлік кинорежиссер (1937 жылы туған)

Андрей Сергеевич Кончаловский (Андрей Сергеевич Кончаловский; 20 тамыз 1937 жылы туған) – ресейлік кинорежиссер. Ол совет, голливуд және қазіргі орыс киносында жұмыс істеді. Ол "Отанға сіңірген еңбегі үшін" орденінің иегері, Францияның Ардагерлік легионының ұлттық орденімен марапатталған, Өнер мен әдебиет орденінің офицері, Италия Республикасының Еңбек орденінің кавалері және РСФСР халық әртісі. Ол жазушы Сергей Михалковтың ұлы, кинорежиссер Никита Михалковтың інісі. Кончаловскийдің шығармашылығында театрлық фильмдер, телефильмдер, деректі фильмдер және сахналық қойылымдар бар. Оның түсірген фильмдері: "Ваня аға" (1970), "Сибириада" (1979), "Марияның сүйіктілері" (1984), "Қашқан пойыз" (1985), "Танго және ақша" (1989), "Ақымақтар үйі" (2002), "Пошташының ақ түндері" (2014), "Жұмақ" (2016) және "Қымбатты жолдастар!" (2020). Сондай-ақ ол 1997 жылы ежелгі грек дастаны "Одиссея" бойынша мини-сериал жасаған. Мансабының басында Андрей Тарковскийпен бірлесіп жұмыс істеген. Оның фильмдері көптеген сыйлықтарға ие болды, оның ішінде Канн кинофестивалінің Grand Prix Spécial du Jury жүлдесі, FIPRESCI сыйлығы, екі күміс арыстан, үш "Алтын бұрқыт" сыйлығы және Primetime Emmy сыйлығы.

Ерте өмір және ата-бабалары

Кончаловский Андрей Сергеевич Михалков Мәскеуде, Ресей Совет Федеративтік Социалистік Республикасында, ежелгі аристократиялық Михалковтар отбасында дүниеге келді. Олардың өнер және аристократиялық тамыры ғасырлар бойына созылып, Литваның Ұлы Герцогтігіне дейін жетеді (2009 жылы ол атасының Литвада тұрғанын куәландырды). Оның әкесі – жазушы Сергей Михалков, анасы – ақын Наталья Кончаловская. Оның інісі – кинорежиссер Никита Михалков. Оны көбінесе Андрон деп атайды, бірақ ол бірнеше рет мәлімдегендей, Андрон – оның әкесінің әкесі қолданған лақап есім ғана, ол есім ресми тіркелмеген; ол Андрей есімін қалайды.

Мансап

Он жыл Мәскеу консерваториясында оқыды, пианисттік мансапқа дайындалды. Бірақ 1960 жылы Андрей Тарковскиймен кездесіп, оның "Андрей Рублев" (1966) фильмінің сценарийін бірлесіп жазды.

Мансап

Оның тұңғыш толық метражды фильмі "Бірінші мұғалім" (1964) Кеңес Одағында жақсы қабылданып, шетелде көптеген кинофестивальдерде көрсетілді. Оның екінші фильмі "Ася Клячинаның оқиғасы" (1967) совет билігі тарапынан тоқтатылды. Жиырма жылдан кейін шыққаннан кейін ол оның шедеврі деп мойындалды. Содан кейін Кончаловский Иван Тургеневтің "Жайлы адамдардың ұясы" (1969) және Чеховтың "Ваня ағасы" (1970) романдарының бейімделуін түсірді, олардағы бас рөлді Иннокентий Смоктуновский ойнады. 1979 жылы ол 11-ші Мәскеу халықаралық кинофестивалінің қазылар алқасының мүшесі болды. Оның "Сибириада" эпопеясы 1979 жылы шыққаннан кейін Канн қаласында жақсы қабылданып, 1980 жылы АҚШ-қа көшуіне мүмкіндік берді. Оның Голливудтағы ең танымал фильмдері: "Марияның махаббаттары" (1984), Акира Куросаваның сценарийі бойынша түсірілген "Қашқан пойыз" (1985) (Куросава Достоевскийдің "Өлі үйі" бойынша жазған), және Сильвестр Сталлоне мен Курт Рассел ойнаған "Танго және касса" (1989). 1985 жылы Нед Тане Кончаловскийді "Крестный отец III" фильмін түсіруге шақыруды жоспарлады, бірақ Paramount Pictures басшылары фильмді Фрэнсис Форд Коппола мен Марио Пузоның қатысуынсыз түсіру мүмкін емес деп шешті. 1990 жылдары Кончаловский Ресейге оралды, бірақ ол АҚШ теледидары үшін тарихи фильмдер түсіре берді, мысалы, "Одиссея" (1997) және марапатталған "Жылыстағы арыстан" (2003) фильмдерінің жаңа нұсқасы. 2023 жылғы SAG AFTRA Foundation сұхбатында Эмили Блант соңғы фильмдегі рөлге кастингтен өткенін айтты және Кончаловский туралы: "ол өте жаман, өте қорқынышты еді", "кастинг кезінде өте қатыгез болды және мені кемсітуді жақсы көретін" деді. Блант ол "көптеген әйелдерге қарсы көзқарасты" қалыптастырғанын және "кастингтен шыққаннан кейін" өзінің бұрынғы бейнесінен гөрі құрғақ сүйектей сезінгенін мәлімдеді. Кончаловскийдің "Ақымақтар үйі" (2003) фильмінде Брайан Адамс өзінің рөлінде ойнады, ол Чечен психиатриялық ауруханасында соғыс кезіндегі оқиғаларды көрсетеді және оған Венеция кинофестивалінде "Күміс арыстан" сыйлығы берілді. 2010 жылы Кончаловский ұзақ жылдар бойы армандаған жобасын жүзеге асырды - Петр Ильич Чайковскийдің балетіне негізделген "Жаңғақбұршақ" 3D форматында. Бұл музыкалық фильмде тікелей эфирде түсірілген кадрлар мен 3D анимация үйлесім тапқан, ал басты рөлдерде Эль Фэннинг, Джон Туртурро, Натан Лейн және Ричард Э. Грант ойнады. Фильмде балеттен музыка пайдаланылды, ал лирикасын Тим Райс жазды. Фильм сыншылар мен көрермендер тарапынан теріс пікірлер алды. Сол жылы Кончаловский "Гитлер Голливудта" фильмінде де түсті, ол Мишелин Пресли туралы деректі фильм, ол Еуропа киносының артында жасырылған ұзақ жылдар бойғы шындықты қызықты зерттеуге айналады. Бұл фильм Голливудтың еуропалық кино индустриясына қарсы күмән тудыратын жоспарларын ашты. Фильм Карловы Вары халықаралық кинофестивалінде FIPRESCI сыйлығын жеңіп алды және 2010 жылдың шілдесінде Кристалл глобус сыйлығына ұсынылды. 2012 жылы Кончаловский "Украина үшін шайқас" фильмін жазды, режиссерлік етті және продюсерлік етті, ол Украинаның Ресейден қашып құтылу үшін күресінің тарихын терең зерттейді. Бұл зерттеу үш жылға жуық уақытқа созылды және украин, ресей және американдық тарихшылар, саясаткерлер мен журналистер, сондай-ақ Польшаның бұрынғы президенті Александр Квасьневский, Словакияның бұрынғы президенті Рудольф Шустер, Грузияның бұрынғы президенті Эдуард Шеварднадзе, БҰҰ-ның жетінші бас хатшысы Кофи Аннан, Ресейдің бұрынғы премьер-министрі Виктор Черномырдин және бизнесмен Борис Березовский қатысты. 2013 жылы Кончаловский бұрын фильмде көрсетілмеген оқиғаны бірлесіп түсірді. Фильм режиссері Марги Кинмонт сол кездегі Уэльс ханзадасы Чарльз III-ті өзінің отбасындағы өнер талантын көрсету үшін және патшалық отбасының өнер туындыларының керемет жинағын ашу үшін тарихи саяхатқа шақырды. Корольдік резиденциялардың әсем пейзаждары мен британдық патшалық отбасының мүшелерінің ғасырлар бойғы туындылары мен Уэльс ханзадасының суреттерімен безенген Royal Paintbox фильмінде отбасылық естеліктер мен байқаулардың жарқын палитрасы көрсетілген. Оның "Пошташының ақ түні" фильмі 71-ші Венеция халықаралық кинофестивалінде "Күміс арыстан" сыйлығын жеңіп алды. Сценарий Алексей Тряптисиннің шын оқиғасына негізделген, ол Кенозеро көлінің маңындағы Ресейдің Солтүстігіндегі шалғай ауылда жұмыс істейтін ресейлік пошта қызметкері. 2016 жылы оның режиссерлік жұмысы "Жәннәт" 73-ші Венеция халықаралық кинофестивалінде "Күміс арыстан" сыйлығын жеңіп алды. Ол 89-шы "Оскар" сыйлығының үздік халықаралық фильм номинациясына Ресейден ұсынылды. 2020 жылы Кончаловский Новочеркасск қырғыны туралы тарихи драма "Құрметті жолдастар!" фильмін түсірді. Фильм 77-ші Венеция халықаралық кинофестивалінде қазылар алқасының арнайы сыйлығын жеңіп алды. The New Yorker журналынан Энтони Лейн бұл фильмді Кончаловскийдің "шедеврі" деп атады.

Саяси көзқарастар

2012 жылы Кончаловский Pussy Riot тобының 2012 жылғы сот процесі кезінде қолдау білдірген петицияға қол қойған 103 қоғам қайраткерінің бірі болды. Кончаловский 2013 жылғы Мәскеу мэрі сайлауында «Біріккен Ресей» партиясының Сергей Собянині қолдады. 2024 жылғы Ресей президенттік сайлауы алдында Кончаловский Владимир Путиннің кандидатурасын қолдап, оны «ерекше көшбасшы, ең батыл және дана адам» деп атады.

Жеке өмір

Кончаловский бес рет үйленген. Оның алғашқы әйелі Ирина Кандат болды. Екінші әйелі – орыс актрисасы Наталья Аринбасарова, олардың бір ұлы бар: ресейлік кинорежиссер Егор, 1966 жылдың 15 қаңтарында дүниеге келген. Оның үшінші әйелі Вивиан Годе болды, одан Александра Михалкова деген қызы бар, ол 1971 жылдың 6 қазанында туған. Төртінші әйелі Ирина Иванова болды, олардың екі қызы бар: Наталья және Елена. Бесінші әйелі – орыс актрисасы Юлия Высоцкая, олар 1998 жылдан бері үйленген және екі балалары бар: Мария (1999) және Петр (2003). 2013 жылдың қазан айында Кончаловский мен қызы Мария Францияның оңтүстігінде автокөлік апатына ұшырады. Кончаловский жалға алған «Мерседес» көлігін басқаруды жоғалтып, қарсы бағыттан келе жатқан көлікке соқтығысты. Мария миға ауыр жарақат алды және оны жасанды комаға енгізді. 2018 жылға қарай Марияның жағдайы жақсарып, ол ата-анасымен бірге Ресейге қайтып келді.

Пьесалары

Евгений Онегин. 1985 жылы Италияның Ла Скала театрында қойылған пьеса. Пик патшайымы. 1990 жылы Италияның Ла Скала театрында қойылған пьеса. Джули. 2005 жылы Мәскеудегі Малая Бронная театрында қойылған пьеса. Патша Лир. 2006 жылы Варшавадағы На Воли театрында қойылған пьеса. "Шағалақ". 1987 жылы Париждегі Одеон театрында, 2004 жылы Мәскеудегі Моссовет театрында қойылған пьеса. 2007 жылы Италияда гастрольдік сапармен болды. Ваня аға. 2009 жылдан бері Мәскеудегі Моссовет театрында қойылып келе жатқан пьеса. 2009 жылы Италияда, 2009 жылы Балтық елдері мен 2010 жылы Израильде гастрольдік сапармен болды. Үш қарындас. 2012 жылдан бері Мәскеудегі Моссовет театрында қойылған спектакль. "Ла Бисбетика Домата". 2013 жылы Неапольдегі Сан-Фердинандо театрында қойылған пьеса. Эдип ди Колон. 2014 жылы Виченцадағы Олимпико театрында қойылған пьеса. Шәует бақшасы. 2016 жылдан бері Мәскеудегі Моссовет театрында қойылған спектакль. Эдип ди Колон. 2017 жылдан бері Санкт-Петербургтегі Товстоногов атындағы Үлкен драма театрында қойылған пьеса.

Опералар

Соғыс және бейбітшілік. 2000 жылы Санкт-Петербургтегі Мариинский театрында, ал 2002 және 2009 жылдары Нью-Йорктегі Метрополитен опера театрында қойылған опера. «Маскерадағы кеші». 2001 жылы Италиядағы Регио театрында және 2001 жылы Санкт-Петербургтегі Мариинский театрында қойылған опера. «Борис Годунов». 2010 жылы Италияның Турин қаласындағы Регио театрында қойылған опера. «Біздің ежелгі астанамыз». 1997 жылы Мәскеудің 850 жылдығын атап өту мақсатымен Қызыл алаңда өткізілген музыкалық шара. «Санкт-Петербургтің 300 жылдығы» – 2003 жылы Санкт-Петербургте өткен қойылым.

Кино фестивальдері

ЖылСыйлықЖұмысНәтижеБерген халықаралық кинофестивалі2002Жюри сыйлығы (Арнайы атау)Ақымақтар үйіБерлин халықаралық кинофестивалі1988FIPRESCI сыйлығы (Арнайы атау)Ася Клячинаның оқисы1992Алтын аюІшкі шеңберКамеримаж фестивалі2005Арнайы сыйлықКанн кинофестивалі1979Алтын пальма СібірдеГран-при1986Алтын пальма Қашқан пойыз1987Ұялшаң адамдар1994Ассия және алтын жұмыртқалы тауықКапри Холливуд халықаралық кинофестивалі2003Легенда сыйлығыЧикаго халықаралық кинофестивалі1971Үздік фильмВанья шеңбері1979Алтын ХьюгоСібірде2016Жұмақ2020Қымбатты серіктестер!Күміс ХьюгоКливленд халықаралық кинофестивалі2017Джордж Гунд III еске алу сыйлығы Орта және Шығыс Еуропа киносыЖұмақКопенгаген халықаралық құжаттық кинофестивалі2014CPH:DOX сыйлығыПошташының ақ түндеріДовиль американдық кинофестивалі1989Сынапшылар сыйлығыГомер және ЭддиФлаиано фестивалі2003Кино үшін мансап сыйлығыХихон халықаралық кинофестивалі2016Гран-при АстурияЖұмақGoEast2015ŠKODA кино сыйлығыПошташының ақ түндеріКарловы Вары халықаралық кинофестивалі1974Кристалл глобусыМахаббат романтикасыСан-Себастьян халықаралық кинофестивалі1971Күміс қабықшаВанья шеңбері1989Алтын қабықшаГомер және ЭддиЛиссабон және Эшторил кинофестивалі2020Үздік фильмҚымбатты серіктестер!Мар-дель-Плата халықаралық кинофестивалі2016Үздік фильмЖұмақҮздік сценарийМонте-Карло телефестивалі2004Алтын нимфаҚысқы арыстанМәскеу халықаралық кинофестивалі1997Құрметті сыйлық2020Күміс ГеоргийHomo SperansМәскеу еврей кинофестивалі2017Құрметті сыйлықМюнхен кинофестивалі2017Өмір бойы жетістік сыйлығыЖұмақТромсё халықаралық кинофестивалі1995Импорт сыйлығыАссия және алтын жұмыртқалы тауық2016Аврора сыйлығыПошташының ақ түндеріВенеция кинофестивалі1966Алтын арыстанБірінші мұғалім1984Марияның жанкүйерлері2002Ақымақтар үйіҮлкен жюри сыйлығыЮНИСЕФ сыйлығы2014Алтын арыстанПошташының ақ түндеріКүміс арыстанЖасыл тамшы сыйлығы2016Алтын арыстанЖұмақКүміс арыстан2020Алтын арыстанҚымбатты серіктестер!Үлкен жюри сыйлығы