Кіріспе

Британдық педиатр Дэвид Саутолл – зейнеткерлікке шыққан британдық педиатр, халықаралық ана мен бала денсаулық сақтау, сондай-ақ балаларды қорғау саласында маманданған. Ол 1993-1995 жылдары Босния және Герцеговинада жұмыс істеді, осы еңбегі үшін 1999 жылы OBE орденімен марапатталды. 1995 жылы ол "Аналар мен балалар денсаулығын қолдау халықаралық қауымдастығы" (MCAI) қайырымдылық ұйымын құрды және 2023 жылға дейін оның мүшесі болып табылады. Балаларды қорғау жұмысы және Мюнхаузен синдромы бойынша зерттеулері дау тудырып, Бас медициналық кеңеспен қақтығысқа әкелді.

Ерте мансап

Педиатр болуға дейін Саутолл төрт жыл ересектер медицинасымен айналысты, бір жыл босандыру ісінде жұмыс істеді және екі жыл жалпы тәжірибелі дәрігер болып қызмет етті.

Халықаралық гуманитарлық жұмыс

1993 жылы Босния соғысы кезінде Саухоллды Ұлыбритания үкіметінің Шетелдік даму басқармасы (қазіргі DFID) Сараевоға шақырды. Мақсаты – қарулы қақтығыс салдарынан жергілікті жерде шұғыл медициналық көмек көрсету мүмкін болмайтын, денсаулығына қауіп төніп тұрған балаларды анықтап, эвакуациялау болып табылды. Босниядағы тәжірибесінен кейін, ол «балалар мен олардың отбасыларына соғыс жасайтын тараптардың ғана емес, сонымен қатар халықаралық қауымдастықтың бейжайлығынан келген қасіреттер» деп сипаттаған оқиғаларға байланысты, Ұлыбританияға оралғаннан кейін Child Advocacy International (CAI) ұйымын құрды. Ұйымның мақсаты – халықаралық балалар денсаулығы мәселелерін қорғау болды. Негізгі қызметтерінің бірі – қару-жарақ саудасына қарсы науқандар, босқындар лагерьлеріндегі денсаулық сақтау және ана мен балаға қолайлы денсаулық сақтау бастамаларын дамыту (төменде қараңыз) болды. Бұл бағыттағы бір ерекше жетістік – Жаңа Жалозай босқындар лагері. CAI-дың ықпалымен Пәкістан үкіметі 70 мың босқынды нашар жағдайдағы лагерьден жақсырақ жағдайға көшіруге келісті. БҰҰ-ның босқындар жөніндегі жоғарғы комиссары (UNHCR) Саухоллға CAI-дың осы жетістігі үшін алғыс хат жолдады. 1999 жылдан 2004 жылға дейін Саухолл Балаларға қолайлы денсаулық сақтау бастамасын (CFHI) әзірлеуші жұмыс тобының төрағасы болды. CAI-дан басқа, Ұлыбританияның ЮНИСЕФ-і, Корольдік педиатрия және балалар денсаулығы колледжі және Корольдік медбикелер колледжі осы жұмыстың қатысушылары болды. 2002 жылдан бастап, CAI-дың Ауғанстан мен Пәкістандағы жұмысына және британдық медициналық білім беру қайырымдылық ұйымымен бірлесіп, «Тез медициналық көмекті күшейту» атты бағдарлама құрылды. Бағдарлама бастапқыда Пәкістандағы ауған босқындары лагерьлерінде басталды, кейіннен Пәкістанда Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы (ДДҰ) мен ЮНИСЕФ-тің жергілікті кеңселерінің көмегімен дамытылды. 2006 жылы ДДҰ Женеваның ұсынысы бойынша Гамбияға сәтті енгізілді. 2012 жылдың қараша айында Либерияда THET және UKAID қаржылай қолдауымен ұқсас бағдарлама басталды. CAI және кейіннен MCAI бағдарламалары Косово, Шри-Ланка, Ауғанстан, Уганда, Гамбия және Либериядағы жүкті әйелдерге, жаңа туған нәрестелерге және балаларға ауруханалық көмек көрсету бойынша шәкірттік негіздегі оқытуды қамтыды. Бұл зерттеулер нәрестелердегі осы эпизодтардың кейінгі ЖЖС-мен байланысты екенін көрсетпеді, нәтижесінде ЖЖС-тің алдын алудағы апноэ мониторларының рөлі күрт өзгерді. SIDS-ке қатысты ғылыми жұмысы үшін Саухолл 1994 жылы Мэри Грей және Уильям У. Коби сыйлығын Мэриленд университетінің кенеттен өлім синдромы институтынан алды, ал 1995 жылғы қаңтарда Энненберг орталығынан балалық апноэ сыйлығын алды. 1993 жылы Саухолл Британдық медициналық журналында нәрестелер мен балаларды интенсивті емдеуде инвазивті процедуралардың орындалуын зерттеген зерттеу туралы хабарлады. Зерттеу көрсеткендей, көптеген жағдайларда ауырсынуды бақылау және седация жеткіліксіз болды, бұл проблеманы ұлттық деңгейде қарауға әкелді. Нәтижесінде ол Ұлыбританиядағы ауруханадағы балалардағы ауырсынуды басқару бойынша нұсқаулар әзірлеу үшін Британдық педиатриялық қауымдастықтың жұмыс тобының төрағасы болып тағайындалды. 1986-1994 жылдар аралығында Саухолл Лондондағы Корольдік Бромптон ауруханасында және Тренттегі Стоктегі Солтүстік Стаффордшир Корольдік ауруханасында диагностикалау мен емдеуге негізделген клиникалық жұмыс бағдарламасын жүргізді. Полиция мен әлеуметтік қызметтер бөлімдерін қамтитын бұл жұмыс балаларды өмірге қауіп төндіретін жасанды немесе индуцированная аурудан (FII) қорғауға көмектесті, көбінесе ата-аналарының бірі, әдетте анасы, сәбилер мен кішкентай балаларды қасақана өшіруіне күдік келтіреді. Техникаларға ауруханадағы сәбилер мен балалардың жағдайын полиция немесе арнайы оқытылған медбикелердің ата-аналармен қарым-қатынасын бақылау үшін жасырын бейнебақылау (CVS) кірді. Бақылау барысында 39 күдікті жағдайдың 33-інде зорлық-зомбылық, 30 науқаста қасақана өлім-жітім туралы дерек анықталды. Сонымен қатар, бақылау кезінде уланулар (дезинфекциялық немесе конвульсияға қарсы дәрілер), қасақана сынған сүйектер, басқа да эмоционалдық және физикалық қорлық-зомбылық анықталды. 38 науқастың 11-іне мұрыннан және/немесе ауыздан қан кету туралы хабарланған, олар өлімге жақын жағдайларға ұшырап, КВС-ге шалдыққан, бірақ 46 бақылау тобының ешқайсысында мұндай жағдай тіркелмеді. КВС-ге дейін қайталанатын тұншығумен ауыратын төрт науқаста тұрақты неврологиялық жетіспеушіліктер пайда болды және/немесе гипоксиялық ми зақымдануынан туындаған эпилепсиялық ұстамаларға қарсы ем қабылдау қажет болды. КВС-ге түскен 39 науқастың 41-інің бауырлары болды, олардың 12-сі бұрыннан күтпеген жерден қайтыс болған. Өлімнің 11 жағдайы кенеттен нәрестелердің өлімі синдромы (SIDS) ретінде жіктеліпті, бірақ КВС нәтижесінде төрт ата-ана осы бауырларының сегізін өшіргенін мойындады. Бауырларының тағы 15-інің медициналық, әлеуметтік және полициялық құжаттарында зорлық-зомбылықтың басқа белгілері анықталды. Жобаның қорытындысы медициналық журнал Pediatrics-те «Жасанды ауру – өлімге немесе тұрақты неврологиялық зақымдануға әкелуі мүмкін ауыр зорлық-зомбылық түрі. Ол басқа да ауыр зорлық-зомбылық түрлерімен бірге жүруі мүмкін, мінез-құлқының бұзылуларына әкелуі мүмкін және өлшеуге келмейтін қасіреттерге толы болуы мүмкін. Бұл зорлық-зомбылықты анықтау үшін мұқият анамнез алу, денсаулық, әлеуметтік және полициялық құжаттарды толық қарау, сондай-ақ аурухана және қоғамдық балалар денсаулығы мамандары, балалар психиатрлары, әлеуметтік жұмыскерлер және полиция қызметкерлері арасындағы жақын және назарлы ынтымақтастық қажет. Жасырын бейнебақылау (CVS) күдіктерді тергеуге және балаларды қосымша зорлық-зомбылықтан қорғауға көмектеседі. Егер ата-аналар өздері денсаулық сақтау мамандарын алдағанын мойындамаса, олармен балаларын қорғау үшін серіктестік орнату қауіпсіз немесе тиімді болмауы мүмкін». Жоба әдістері үшін сынға ұшырады және этикалық мәселелерді көтерді. Сыншылар CVS жүргізушілердің балаларды зиян шегуін бақылауға деген ниеті балаларды одан әрі зорлық-зомбылыққа ұшыратуы мүмкін, бақылауға қатысқан дәрігер-науқас сенімінің бұзылуы субъектілерге зиян келтіруі мүмкін және «диагноз емдеуге, емес жазалауға әкелуі керек» деп мәлімдеді. Алайда Саухолл және оның командасы бақылау көптеген балалардың өмірін сақтап қалғанын айтты, ал Саухолл өзі «Жасырын бейнебақылау жүргізу арқылы біз ата-аналардың сенімін бұзудамыз, бірақ егер ата-ана баласына осылай зорлық-зомбылық көрсетсе, онда бала мен ата-ана арасындағы сенім бұрыннан жойылған» деді. Зорлық-зомбылыққа ұшырады деп айыпталған ата-аналардың, төменде сипатталған вентиляторлық зерттеуге қатысқан ата-аналардың шағын бөлігі және олардың адвокаттары, соның ішінде кейіннен бала ұрлауға қатысқаны үшін түрмеге қамалған әйел, Саухоллдың балаларды қорғау жұмысын, әсіресе жасырын бейнебақылауды зерттеуге алып келді. Науқандық топ MAMA (Mothers Against Munchausen syndrome by proxy Allegations) деп аталды. Оның жұмыс берушісі Солтүстік Стаффордшир ауруханасы жүргізген тергеу Саухоллды тазалады. 1990 жылдардың басында Саухолл кезеңдік негативті көкірек қысымын (CNEP) пайдаланатын, нәрестелер мен кішкентай балалардағы тыныс алу қиындықтарына арналған жаңа емдеу әдісін зерттеген рандомизацияланған бақыланатын зерттеуге жетекшілік етті. Бұл әдіс мерзімінен бұрын туған нәрестелердегі созылмалы өкпе ауруының ұзақтығын қысқартуға және бронхиолитпен ауырған нәрестелерде интенсивті күтімге қажеттілікті азайтуға көмектесетіні анықталды. Бұл зерттеу жоғарыда сипатталған MAMA науқандық тобынан сынға ұшырады, кейбір балаларының ата-аналары емдеу олардың балаларының өліміне немесе ми зақымдануына байланысты болды деп мәлімдеді.

Жалпы медициналық кеңес тергеулері

Сол науқан тобы (MAMA) сонымен қатар 2008 жылы көп жылдар өткен соң Саутхолл мен оның екі әріптесін практикалық дайындық кезінде тексерген Бас медициналық кеңеске (GMC) CNEP-тің кездейсоқ бақыланатын сынағы туралы шағым түсірді. Сот отырысы науқаншылар ұсынған дәлелдердің дұрыс емес екені анықталғаннан кейін мерзімінен бұрын аяқталды. 2004 жылы MAMA науқаны мен Кларк мырзадан түскен шағымдардан кейін, Саутхолл Бас медициналық кеңес (GMC) тарапынан екі сәбиін өлтіргені үшін айыпталған Салли Кларктың күйеуінің осы жұптың балаларын өлтіргеніне жауапты екені туралы полицияның балаларды қорғау қызметкеріне айтқандықтан, кәсіби мінез талғамсыздық танытқаны үшін кінәлі деп танылды. Кейіннен балалардың табиғи себептерден қайтыс болғаны анықталды, бұл жасырын қалған медициналық дәлелдерге сәйкес келеді. Саутхолл бұл мәлімдемені Стэффордшир полициясының балаларды қорғау қызметкеріне сенімді түрде жеткізді, себебі ол аман қалған баланың қауіпсіздігіне алаңдады және оқиға туралы телеарнадағы деректі фильмді көргеннен кейін алаңдады. Ол кейіннен өз дәлелдерін ресми шақырылған балаларды қорғау жөніндегі кеңеске ұсынды, оның қатысушылары GMC отырысында оның пікірінің маңызды екенін айтты. Осыған қарамастан, GMC комиссиясы Саутхоллды үш жылға балаларды қорғау жұмысынан шеттету туралы шешім қабылдады. Денсаулық сақтауды реттеу жөніндегі кеңес бұл шешімді жеткіліксіз деп сынап, оны қызметтен шеттету керек деп талап етті, бірақ 2005 жылғы Жоғары сот шешімі санкцияның тым жеңіл емес екенін растады. Жалпы медициналық кеңестің (GMC) 2012 жылғы шілдеде жарық көрген және 2012 жылғы 3 қыркүйекте күшіне енген «Балалар мен жастарды қорғау: барлық дәрігерлердің жауапкершілігі» атты басылымында мынадай мәлімдеме бар: «Егер сіз баланың немесе жасөспірімнің зорлық-зомбылыққа немесе қараусыздыққа ұшырауы мүмкін екеніне алаңдасаңыз немесе олар зардап шегуде деп ойласаңыз, жергілікті биліктің балаларды қорғау қызметіне, NSPCC немесе полицияға дереу хабарлауыңыз керек, егер бұл олардың ең жақсы мүддесіне қайшы келмесе (39 және 40-тармақтарды қараңыз). Баланың немесе жасөспірімнің қауіпті жағдайға түсуі мүмкін екеніне сенімді болудың қажеті жоқ. Егер бала немесе жасөспірім зорлық-зомбылыққа немесе қараусыздыққа ұшырауы мүмкін болса, маңызды ақпаратты бөліспеудің салдары көп жағдайда сіздің алаңдаушылығыңызды тиісті мекемеге жеткізуден туындаған зияннан асып түседі». 2007 жылғы ақпан айында Бас прокурор Лорд Голдсмит MAMA тобының одан әрі үгіт-насихаттарынан кейін, Саутхоллдың айыптау тарапынан куәлік берген бірқатар қылмыстық істерді қайта қарау туралы шешім қабылдады. Оның ауруханалық бөлімінде басқа ауруханалардан жіберілген балаларға қатысты арнайы клиникалық деректерді қамтитын 4450-ге дейін жеке іс файлдары сақталған, соның ішінде балаларды қорғауға қатысты істер де болды. Бұл деректер аурухананың стандартты тізімінен бөлек сақталды, бірақ олармен байланыс бар еді, бұл туралы аурухана әкімшілігі толыққанды білетін. Бұл тергеу Саутхоллдың әрекеттері қылмыстық тергеуге зиян келтіргенін көрсетпеді. 2007 жылғы 4 желтоқсанда Саутхолл басқа балаларды қорғау ісі бойынша кәсіби мінез талғамсыздық танытқаны үшін кінәлі деп танылғаннан кейін медициналық тізілімнен шығарылды. Саутхолл бұл шешімге қарсы Жоғары сотқа шағым жасады, бірақ шағымы қабылданбады. Сотта судья Блейк Саутхоллдың «медициналық емес мәселелер бойынша тәуелсіз сарапшының мәртебесіне мүлдем сәйкес келмейтін түрде ойсыз пікір білдіргенін» айтты. Алайда, бұл шешім 2010 жылы Апелляциялық сотта жоққа шығарылды. GMC комиссиясы да, судья Блейк те GMC-ге шағым түсірген анамен сұхбат кезінде тәуелсіз аға әлеуметтік қызметкердің қатысуының маңыздылығын түсінбеді. Жоғарыда сипатталған Саутхоллдың балаларды қорғау жұмысына қарсы ұзақ жылдар бойы жүргізіліп келе жатқан MAMA науқанының бір бөлігі болған ана Саутхоллдың оны ұлын өлтірген деп айыптағанына шағымданды. Саутхолл бұл айыптауды жоққа шығарды. Сұхбат кезінде қатысып, жазбалар жасаған аға әлеуметтік қызметкер ананың мәлімдемесінің дұрыс еместігін растады және Саутхоллдың мұндай айыптау жасағанын жоққа шығарды. 2009 жылғы 1 маусымда Саутхолл Би-Би-Сидің Panorama бағдарламасында «А Very Dangerous Doctor» атты эпизодтың тақырыбы болды. Бұл бағдарлама оның балаларды қорғау жұмысының GMC және басқа да тиісті емес тергеулер арқылы тергеліп, зардап шегуіне байланысты үлкен алаңдаушылық тудырды. «Балаларды қорлауға қарсы мамандар» тобы кейіннен «Ланцет» медициналық журналында «GMC бұл істі ешқашан қозғамауы керек еді» (Саутхоллға қарсы) деп мәлімдеді және балаларды қорғау жұмысына қатысқан басқа дәрігерлерге қатысты дисциплинарлық іс-шараларды сынады. 2010 жылғы 4 мамырда Саутхолл Апелляциялық соттағы ісін жеңіп, медициналық тізімге қайта оралды, бұл Бас медициналық кеңеспен ұзақ жылдар бойы созылған дауды аяқтады. Апелляциялық соттың шешімі оның медициналық практикасын қайта бастауына мүмкіндік берді. 2011 жылғы қыркүйекте GMC MAMA тобы мен Бас прокурордың 2007 жылы көтерген арнайы іс файлдарына қатысты Саутхоллға қарсы соңғы қалған ісін тоқтатты. Саутхолл 2011 жылғы қыркүйектегі GMC ісінің толық жабылуы «16 жыл бойы менің балаларды қорғау жұмысыма қарсы жүргізілген жоспарлы және қауіпті науқанның жеңісі» екенін мәлімдеді. Ол GMC-нің оның жұмысына қатысты жаңылысқан тәсілі үшін және оның әділ сотқа қатысу құқығын бұзғаны үшін кешірім сұрауын жалғастыруда.

2011 жылдан бері жұмыс

2011 жылы Саутхолл Лондон Император колледжінде Ұлыбританияның жаңа туған нәрестелер туралы жаңартуы аясында жыл сайынғы Дэвид Харви лекциясын оқыды. Саутхолл 2014 жылы MCAI баспасынан шыққан «Халықаралық ана мен бала денсаулығын сақтау: әлемдік ауруханалар үшін практикалық нұсқаулық» атты оқулықтың редакторы болды және осы кітапты төмен кірісті елдердегі мемлекеттік ауруханалардағы бірінші желідегі денсаулық сақтау қызметкерлеріне ақысыз ұсынды. 2023 жылға дейін Саутхолл MCAI-ның қамқоршылық кеңесінің мүшесі болып қала береді.

Құрметтер мен марапаттар

Саутхолл 1999 жылы Босния және Герцеговинада балаларға күтім көрсету саласындағы қызметтері үшін OBE орденімен марапатталды.