Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Италия композиторы (1543–1588)
Italian composer (1543–1588)
Альфонсо Феррабоско (18 қаңтар 1543 – 12 тамыз 1588) – итальян композиторы. Англияда жұмыс істеген жалғыз итальяндық мадригалшы ретінде әйгілі болғанымен, ол мадригал жанрының сол елде дамуына зор үлес қосты. Ол сонымен қатар көптеген діни музыка туындыларын жазды. Италияда болған кезінде I Елизавета үшін тыңшылық қызмет атқарғаны да мүмкін. Оның әкесі Доменико Феррабоско және ұлы Альфонсо Феррабоско кіші де композиторлар болған.
Alfonso Ferrabosco (baptized 18 January 154312 August 1588) was an Italian composer. While mostly famous as the solitary Italian madrigalist working in England, and the one mainly responsible for the growth of the madrigal there, he also composed much sacred music. He also may have been a spy for Elizabeth I while he was in Italy. His father, Domenico Ferrabosco, and son, Alfonso Ferrabosco the younger were also composers.
Өмір және мансап
Ол Доменико Феррабосконың тұңғыш ұлы және көптеген музыканттары бар аристократиялық Болонья отбасының мүшесі болды. Альфонсо Болоньяда дүниеге келген. Оның ерте өмірі туралы көп мәлімет жоқ, бірақ ол өмірінің бір бөлігін Римде, бір бөлігін Лотарингияда Гизский Карлтың қызметінде өткізгені белгілі. 1562 жылы, мүмкін інісімен бірге, ол алғаш рет Англияға келді, онда Елизавета I-ге қызметке орналасты. Өмірі бойы ол Италияға мерзімік сапарлар жасады, бірақ бұл дау тудырды, себебі папа да, инквизиция да оның 16 ғасырдың соңында Рим католиктерімен соғысып жатқан Англияда уақыт өткізуін толық бекітпеді. Англияда жүргенде ол итальяндық мұрасын жоғалтты, ал Италияда болғанда Англияда бірнеше қылмыс жасады деп айыпталды (соның ішінде шетелдік азаматты тонау және өлтіру). Ол өзін ақтауға қол жеткізді, бірақ 1578 жылы Англиядан кетіп, енді қайта оралмады; ол Болоньяда қайтыс болды. Көптеген адамдар оның Елизаветаның құпия қызметіндегі агенті болғанын, осындай барлау өте қажет болған кезде жұмыс істегенін айтады; алайда, бұл айыптаманы растайтын нақты дәлелдер келтірілген жоқ. Ол, әрине, Елизавета сарайындағы музыкант үшін ерекше жақсы жалақы алды. Елизаветаның 1580 жылдан кейін оны Англияға қайтаруға жасаған әрекеттері сәтсіз аяқталды.
He was the eldest son of Domenico Ferrabosco, and a member of an aristocratic Bolognese family which had many musicians among its members. Alfonso was born in Bologna. Little is known about his early life, but he is known to have spent part of it in Rome and part in Lorraine in the service of Charles of Guise. In 1562, probably with his uncle, he came to England for the first time, where he found employment with Elizabeth I. Throughout his life he made periodic trips to Italy, not without controversy, for evidently neither the Pope nor the Inquisition fully approved of his spending time in England, which was in the late 16th century actively at war with Roman Catholic countries. While in England, he lost his Italian inheritance, and while away in Italy he was charged with certain crimes in England (including robbing and killing another foreigner). While he was successful in clearing his name, he left England in 1578 and never returned; he died in Bologna. Many have said that he was a secret service agent for Elizabeth, working during a time when such intelligence was desperately needed; however, little more than circumstantial evidence has ever been produced on this allegation. He was certainly unusually well paid for a musician at the court of Elizabeth. Attempts by Elizabeth to get him to return to England after 1580 were fruitless.
Музыка
Феррабоско мадригалды Англияға әкелді. Ол 1588 жылы Николас Йонгтың «Трансалпина музыкасы» атты еңбегі жарияланған кезде басталған мадригалға құштарлықты тудырған жоқ – оның танымалдылығы соншалықты жоғары болғандықтан мадригал Англиядағы композицияның ең көп таралған түріне айналды. Бірақ Феррабоско осы дамудың тұқымын септі. Феррабосконың стилі Маренцио немесе Луццаски стандарттарымен салыстырғанда қарапайым және консервативті болғанымен, ол ағылшын талғамына сай келді. Оның мадригалдарының көпшілігі бес немесе алты дауысқа арналған, жеңіл стильде жазылған және Италиядағы экспрессивті хроматизм мен сөз суреті сияқты прогрессивті жаңалықтарды көптеген жағдайда назарға алмады. Техникалық тұрғыдан олар шеберлікпен орындалған, және осы сапа ағылшын комментаторларын ең көп таң қалдырды: Томас Морли өзінің өлімінен он жыл өткен соң, 1598 жылы бірнеше шығармаларын жинақтап жариялағанда, оның еңбектерін сипаттау үшін «терең шеберлік» деген сөзді қолданды. Роберт Доу да өзінің қолжазбасы, қазір Доу Партбукс деп белгілі, ішіне оның екі туындысын қосты. Мадригалдардан басқа, Феррабоско қасиетті музыка да жазды, оның ішінде мотеттер, ақтанулар және бірнеше гимндер бар, барлығы а капелла вокалдық стилінде. Ол сонымен қатар аспаптық музыка да жазды: фантазиялар, павандар, гальярдтар, In Nomines және пассамеццолар, лютня және скрипкалар сияқты әртүрлі аспаптардың үйлесімінде орындауға арналған.
Ferrabosco brought the madrigal to England. While he did not start the madrigal craze there—that really began in 1588 with the publication of Nicholas Yonge's Musica Transalpina, the popularity of which was such that the madrigal instantly became the most prevalent type of composition in England—he did plant the seeds for this development. Ferrabosco's style may have been tame and conservative by the standards of a Marenzio or a Luzzaschi, but it was harmonious with English taste. Most of his madrigals were for five or six voices, were light in style, and largely ignored the progressive developments in Italy such as expressive chromaticism and word painting. Technically they were skillful, and this is the quality that impressed the English commentators the most: "deep skill" was the phrase Thomas Morley used to describe his work when he published several of his compositions in a collection of 1598, ten years after his death. Robert Dow also included two of his works in his manuscript, now known as the Dow Partbooks. In addition to the madrigals, Ferrabosco wrote sacred music, including motets, lamentations, and several anthems, all in a cappella vocal style. He also wrote instrumental music: fantasias, pavans, galliards, In Nomines, and passamezzos, for a variety of instrumental combinations including lute and viols.