Кіріспе
Неміс астрономы Иоганнес Штёффлер (сондай-ақ Штёфлер, Стоффлер, Стоэффлер; 10 желтоқсан 1452 – 16 ақпан 1531) – неміс математигі, астроном, астролог, дін қызметкері, астрономиялық құралдар жасаушы және Тюбинген университетінің профессоры.
Johannes Stöffler (also Stöfler, Stoffler, Stoeffler; 10 December 1452 – 16 February 1531) was a German mathematician, astronomer, astrologer, priest, maker of astronomical instruments and professor at the University of Tübingen.
Өмір
Иоганн Штёффлер 1452 жылғы 10 желтоқсанда Швабия Альбындағы Юстингенде (қазіргі Шелклингеннің бөлігі) дүниеге келді. Бастапқы білімін Блауберен монастырының мектебінде алған ол 1472 жылғы 21 сәуірде жаңадан құрылған Ингольштадт университетіне тіркелді, онда 1473 жылдың қыркүйегінде бакалавр, ал 1476 жылдың қаңтарында магистр дәрежесін алды. Оқуын аяқтағаннан кейін ол Юстинген приходына ие болды, онда діни міндеттерін атқарумен қатар астрономия, астрология және астрономиялық құралдар, сағаттар мен аспан глобустарын жасаумен шұғылданды. Ол жетекші гуманистермен, мысалы, Йоханнес Рейхлинмен белсенді хат алмасып, оған экваториум жасап, гороскоп жазды. 1499 жылы ол 1524 жылғы 20 ақпанда топан судың бүкіл әлемді жабуы мүмкін екенін болжады. 1507 жылы герцог Ульрих I-нің ұсынысымен ол Тюбинген университетінде математика және астрономия кафедрасын алды, онда бай оқыту және жарияланым қызметімен көзге түсті және ақыры 1522 жылы ректор болып сайланды. Тағайындалған кезде ол Якоб Пфлауммен бірлесіп эфемеристер жасауда дербес құқыққа ие болды, Региомонтанус есептеулерін 1531 жылға дейін, содан кейін 1551 жылға дейін жалғастырды, соңғысы 1531 жылы оның өлімінен кейін жарияланды. Астролябидің құрылысы мен қолданылуы туралы «Elucidatio fabricae ususque astrolabii» атты еңбегі бірнеше рет басылып шықты және ұзақ жылдар бойы астрономдар мен геодезистер үшін стандартты оқулық ретінде қызмет етті. Филипп Меланхтон мен Себастьян Мюнстер оның ең белгілі шәкірттерінің қатарында. 1530 жылы оба эпидемиясы университеттің бөлінуіне және оны айналасындағы ауылдық жерге көшіруге мәжбүрлеген кезде, Штёффлер Блауберенге барып, 1531 жылғы 16 ақпанда обадан қайтыс болды. Ол Тюбингендегі коллегиялық шіркеудің (Stiftskirche) хорында жерленді.
Мұра
Айдағы "Stöfler" кратері (бір f әрпімен) оның құрметіне берілген.