Кіріспе

Вирджиниядағы Чесапик шығанағының сағасын қамтитын көпір-түзек. Чесапик шығанағының көпірі-тұнелі (CBBT, ресми түрде Люциус Дж. Келламның кіші көпірі-тұнелі) – АҚШ-тың Вирджиния штатында Дельмарва және Хэмптон жолдары арасында Чесапик шығанағының сағасын кесіп өтетін 28 км (17,6 миль) ұзындығындағы көпір-түзек. Ол 1964 жылы ашылды, 1930 жылдан бері жұмыс істеген паромдарды алмастырды. 1999 жылы оның көпірлерін екі есеге арттыру жөніндегі ірі жоба аяқталды, ал 2017 жылы оның туннельдерінің бірін екі есеге арттыру бойынша ұқсас жоба басталды. 19 км (12 миль) көпірлер мен екі 2 км (1 миль) туннельден тұратын CBBT,

CBBT құрылысы және жұмысын Чесапик шығанағы көпірі және туннель ауданы жүзеге асырады, ол Вирджиния штатының саяси бөлімшесі болып табылады және Вирджиния көлік департаментімен бірлесіп Чесапик шығанағы көпірі және туннель комиссиясы басқарады. Оның құрылысы жол ақысы облигациялары арқылы қаржыландырылды, ал пайдалану және күтім шығындары жол ақысы арқылы өтелуде. 2002 жылы Вирджиния Бас Ассамблеясы тапсырған Бірлескен заң шығару аудиті және тексеру комиссиясының (JLARC) зерттеуі «мемлекеттің CBBT-нің болашақ капиталдық қажеттіліктерін қаржыландыруға қабілетсіз екенін ескере отырып, аудан мен комиссия Bridge–Tunnel-ді мәңгілікке жол ақысымен қызмет ететін нысан ретінде сақтап қалуы керек» деген қорытындыға келді. CBBT көбінесе сол атпен аталатын Чесапик шығанағы көпірімен шатастырылады, ол Мэриленд штатының солтүстігінде Чесапик шығанағын кесіп өтіп, Аннаполис пен Кент аралын байланыстырады.

Географиялық негіз

1606 жылдың желтоқсан айында Лондонның Виргиния компаниясы Солтүстік Америкаға, Виргиния колониясында елді мекен құру үшін экспедиция жіберді. Англиядан Атлант мұхиты арқылы келіп, олар қазіргі Чесапик шығанағының оңтүстік жағалауында орналасқан Жаңа дүниеге жетті. Олар екі жақтағы Вирджиния шығындары/мүйістерін – ұзақ және кең шығанақтың кіреберісіндегі қақпа сияқты – патшалары Джеймс I-нің ұлдарының құрметіне атады: оңтүстік мүйісін Генри, аға және таққа мұрагер Генри Фредерик, Уэльс принці есімімен, ал солтүстік мүйісін оның кіші інісі Чарльз, Йорк герцогы (болашақ король Чарльз I) есімімен атады. Бірнеше аптадан кейін олар өздерінің алғашқы тұрақты елді мекенін шығанақтың оңтүстік, құрлық жағында, жаңа аталған Джеймс өзені бойымен бірнеше шақырым жоғарыда, Солтүстік Америкадағы алғашқы тұрақты елді мекен болып табылатын, қорғаныс үшін жақын орналасқан аралдағы Джеймстаун қаласында құрды. Шығанақтың қарсы жағында, Чарльз мүйісінен солтүстікке қарай орналасқан аймақ кейіннен Делмарва түбегі деп аталды. Атлант мұхитымен шектес болғандықтан, бұл аймақ Вирджиния және көршілес Мэрилендтің шығыс жағалауы деп танылды. Колонияның өсуімен бірге, шығана Батыс жағалаудағы Вирджиния құрлығымен байланыс үшін үлкен көлік кедергісіне айналды. Вирджинияның алғашқы сегіз округінің бірі – Аккомак округі 1634 жылы құрылды, ол ақырында қазіргі заманғы екі округке бөлінді: солтүстіктегі Аккомак округі және оңтүстіктегі Нортгемптон округі. Құрлықтағы аймақтармен салыстырғанда, сауда мен даму шығананы кесіп өту қажеттілігімен шектелді. Осының салдарынан, мұхит жағалауындағы түбек негізінен ауылдық болып қалды, су өміріне бағытталған шағын қалалар мен ауылдармен, ал тұрғындардың көпшілігі шаруашылықпен және сушылар ретінде жұмыс істеп, күнкөріс жасады – шығанада (жергілікті жерде "шығана жағы" деп аталады) және Атлант мұхитында ("теңіз жағы").

Паромдық жүйе

Алғашқы 350 жыл бойы кемелер мен паром жүйелері негізгі көлік құралы болды. 1930 жылдардың басынан 1954 жылға дейін Вирджиния Фери Корпорациясы (VFC), жеке меншікке тиесілі, мемлекеттік қызмет көрсететін компания, Вирджинияның Шығыс жағалауы мен Принцесса Энн округі (қазір Вирджиния Бич қаласының бір бөлігі) арасында жоспарлы түрде көлік (автомобиль, автобус, жүк көлігі) және жолаушылар тасымалын жүзеге асырды. Бұл жүйе, АҚШ 13 тас жолының бөліктерін байланыстырып, Little Creek Cape Charles Ferry деп аталды. 1951 жылы Delmarva аймағындағы солтүстік терминал қазіргі Kiptopeke мемлекеттік паркінің ішінде орналасқан жерге көшірілді. 1940-шы және 1950-ші жылдардың басында VFC флотындағы үлкен және заманауи кемелердің саны көбейтілді, олар күніне 90-ға дейін бір бағытты сапар жасауға қабілетті болды. Алайда, жол тығырылысы мен қолайсыз ауа райы салдарынан кешігулер жиі болды. 1954 жылы Вирджиния Бас Ассамблеясы Чесапик шығанағының паромдық ауданы және оны басқаратын Чесапик шығанағының паромдық комиссиясы сияқты әкімшілік бірліктерді құрды. Комиссияға облигациялық қаржыландыру арқылы жеке паром компаниясын сатып алуға рұқсат берілді, сондай-ақ VFC паром қызметін жақсартуға уәкілдік берілді. CBBT ашылғаннан кейін Little Creek Cape Charles Ferry VFC қызметінде пайдаланылған көптеген паром жабдықтары мен кемелері сатылып, солтүстікке көшірілді. Олар Кейп-Мэй – Льюс паром қызметін іске қосу үшін қайта қолданылды, бұл паром Делавэр шығанағының 17 миль (27 км) енін, Кейп-Мэй (Нью-Джерси штаты) мен Льюс (Делавэр штаты) арасында байланыстырды. Ол әлі де көлік қажеттіліктерін қанағаттандыруда, бірақ жағажай курорттары дамып, келесі онжылдықтарда демалыс жасаушылармен толғандықтан, үш штат аймағындағы тас жолдардың, көпірлердің және туннельдердің жақсартылуы нәтижесінде көліктік инфрақұрылымның жақсаруына байланысты ойын-саяхатпен айналысатын жолаушылардың саны да артты.

Чесапик арнасындағы туннельді дуализациялау (2035-2040 жылдар аралығында жоспарланған)

Солтүстік жағында Чесапик арнасының астынан қатарласа орналасқан тағы бір туннель салынып, жалпы ұзындығы жағадан жағаға дейін төрт қатарлы тас жолға айналады. Бұл жоба 2035 жылы басталуы жоспарлануда, егер кедергілер мен кешігулер болмаса, 2040 жылы қозғалысқа ашылуы мүмкін. 2021 жылы АҚШ Көлік департаменті Инфрақұрылымдық инвестициялар және жұмыс орындары заңы арқылы Көлік инфрақұрылымын қаржыландыру және инновациялар туралы заңға сәйкес Чесапик шығанағының көпір-туннелі округіне 338,6 миллион доллар қарыз берді. Бұл қарыз екі параллель туннельдің құрылысын қаржыландыруға жәрдемдеседі.

Пайдалану, техникалық қызмет көрсету және ережелер

Жол ақысын алу орындары нысанның екі шетінде орналасқан. Жол ақысы екі бағытта төленеді. 2019 жылдан бастап, CBBT арқылы жүретін жеңіл көліктер үшін (тіркемесіз) жол ақысы маусым емес кезде 14 доллар, маусымды кезеңде (15 мамырдан 15 қыркүйекке дейін жұма, сенбі және жексенбі күндері) 18 долларға дейін жетеді. Егер көлік алғашқы сапардан кейін 24 сағат ішінде кері сапар жасаса, екінші сапар үшін жол ақысы маусым емес кезде 6 доллар, маусымды кезеңде 2 доллар болады, бірақ бұл тек EZ Pass төлеушілеріне қолданылады; қолма-қол ақшамен немесе картамен төлейтіндер толық жол ақысын төлеуі керек. Мотоциклдерге тіркемесіз жеңіл көліктермен бірдей жол ақысы қолданылады. Басқа барлық көліктердің төлемақысы олардың көлемі мен мақсатына байланысты есептеледі және кері сапарға жеңілдік қарастырылмайды. Барлық жол ақысын қолма-қол ақшамен, дебеттік/кредиттік картамен, CBBT берген билеттермен немесе E ZPass электрондық төлем жүйесі арқылы төлеуге болады. Көпір-тоннель 2007 жылдың 1 қарашасынан бастап Smart Tag/E ZPass төлемдерін қабылдай бастады. Барлық жолақтар, соның ішінде E ZPass жолақтары қауіпсіздік үшін және рұқсат етілмеген көліктерді тоқтату үшін жабылады. Мысалы:
Қатты желден кейбір көліктер аударылып кеткен. Қауіпті материалдар мен қысылған газдар тоннельдерді қорғау үшін түрлі шектеулер мен тексерулерді талап етеді. Екі тоннельдің де биіктігі 13 фут (4 метр) құрайды. 2007 жылдың сәуірінде биік жүк көлігі тоннельдерге ауыр зақым келтірді. Жөндеу жұмыстары үш аптаға созылды. Көпірді әр бес жылда міндетті түрде тексеруден және күтімнен өткізу қажет. Көпірге күтім жасауға шамамен бес жыл уақыт кететіндіктен, бұл процесс үздіксіз айналымда жүзеге асырылады. CBBT – Вирджиния штатында өз полиция бөлімі бар жалғыз автомобиль көлігі. Штаттан алынған бастапқы жарғы бойынша, ол Вирджиния заңдарын орындауға құқылы. Төтенше жағдайларға арналған байланыс телефондары 800 метр сайын орналасқан. Көпірдің солтүстігіндегі Делмарва түбегінде саяхатшылар жақын орналасқан Киптопек мемлекеттік паркіне, Шығыс жағалауындағы ұлттық жабайы табиғат қорығына, Балықшы аралы ұлттық жабайы табиғат қорығына (халыққа жабық), Ассатег аралы ұлттық жағалауына, НАСА-ның Уоллопс ғимаратына, кемпингтерге және басқа демалыс орындарына баруы мүмкін. Оңтүстікке қарай Вирджиния Бич маңындағы туристік орындар, соның ішінде Бірінші қону мемлекеттік паркі, Норфолк ботаникалық бағы, Вирджиния Бич теңіз тарихи мұражайы, Атлантика жабайы құстар мұражайы және Вирджиния аквариумы мен теңіз ғылымы орталығы бар. Ғимарат бұзылып, жаңасы салынылмайды, ал пирс жоба аяқталғаннан кейін 2027 жылы халыққа қайта ашылады.

Өлшемі

Чесапик шығанағының көпір-туннелінің негізгі ерекшеліктерінің қатарында Тимбл Шоалс және Чесапик су жолдарының астында салынған 2 километрлік екі туннель, сондай-ақ екі басқа су жолының үстінен салынып, қатар орналасқан екі биік көпір бар: Солтүстік арнасы көпірі (23 метрлік қашықтық) және Балықшы шығанағы көпірі (12 метрлік қашықтық). Қалған бөлігі 19 километрлік төменгі деңгейлі көпір, 3 километрлік дамба және төрт жасанды аралдан тұрады. КБТЖ жағалаудан жағалауға дейін 28 километрге созылады, бұл, негізінен, мұхит бұғазын кесіп өтеді. Құрлыққа жақын автожолдарды ескергенде, жалпы құрылыстың ұзындығы 37 километрді (бағалау алаңдары арасында 32 километрді) құрайды.