Кіріспе

Калифорния штатындағы ұлттық орман, АҚШ

Тарих

Анжелес ұлттық орманға сәйкес келетін ішкі таулы аймақтардағы ертедегі түпкілікті американдық мәдени орындары сирек. Сан-Габриэль тауларының солтүстік суайдындарының біріндегі тамақ пісіру орнынан алынған 7675 және 7600 жыл бұрынғы (BP) радиокөміртектік даталар орталық Трансверс жоталарынан ең ежелгілері болып табылады. Ертедегі материалдық мәдениет кішкентай тұқымдарды өңдеу үшін ұнтақтау құралдарын кеңінен қолдануды көрсетеді, олар аң аулаумен толықтырылған. Осы кезеңдегі көптеген ойық тастар табылды, бұл салтанатты шараларды көрсетеді. Орта кезеңде (5000–800 жылдар аралығында) орындар халық санының өсуін және ресурстық базаның кеңеюін көрсетеді. Бұл кезең ауылдар, базалық лагерлер, азық-түлік өңдеу және қамтамасыз ету орындары, арнайы пайдалану орындары, тау-кен паналары, пиктограммалар, пештер және зираттар сияқты мамандандырылған тіршілік ету орындарының кең ауқымын көрсетеді. Кейінгі кезеңде (800 жылдан 1769 жылға дейін) Анжелес ұлттық орман ішіндегі орындардың көбеюі аймақтық халықтың айтарлықтай өскенін көрсетеді. Саяси және экономикалық тұрғыдан байланысты ауылдардан құралған ауылдық провинциялар осы кезеңде болған болуы мүмкін. Тауларда тіршілік етудің негізгі бағыты аң аулау болған, ол садақ пен жебелердің пайда болуымен белгіленген. Өңірлік өзара әрекеттесудің күшеюі жергілікті емес материалдардың көбеюімен сипатталады, бұл кең таралған өңіраралық сауда желілерінің көрсеткіші. Анжелес айманындағы еуропалықтармен алғашқы байланыс 1769 жылы Гаспар де Портола экспедициясы Монтерейге жол тартқанда көршілес аңғарлар арқылы өтіп, орын алды. Орманды алғашқы еуропалықтардың пайдалануы аймақ арқылы саяхаттайтын алғашқы саяхатшыларға бағытталған, ал ертедегі жер гранттары, миссиялар және қалалар Орманды қоршап алды. Сан-Габриэль Архангел (1771) және Сан-Фернандо Рей де Эспания (1797) миссияларының құрылысы Испанияның аймақтағы беделін нығайтты. 19 ғасырдың алғашқы екі онжылдығында миссиялық жүйе көптеген жаңадан келген үндістерді крещение рәсіміне қабылдады, бұл аймақтың мәдени ландшафтын толығымен өзгертті. Бірнеше бағынышты миссиялар немесе Эстансиялар жергілікті жұмыс күшімен миссиялық ранчо ретінде қызмет ету үшін салынды, жергілікті операцияларды бақылайтын шығар орындары ретінде пайдаланылды. Испан миссиялары әдетте жазық жерлерді иеленді, бірақ су, құрылыс материалдары және аңшылық үшін тауларға көп тәуелді болды. 1800 жылға қарай жергілікті американдықтардың дәстүрлі мәдени өмір салты еуропалықтардың зиянды әсерінен, соның ішінде аурулар мен миссиялық жүйеге енуден жоғалып кетті. Жергілікті тауларда ағаш өңдеудің алғашқы құжатталған мысалы 1819 жылы Джозеф Чапман Миллард каньонында (сонымен қатар Чирч каньоны деп аталады) Эль Пуэбло де Нуэстра Сеньора ла Рейна де лос Анхелес де Порсиункула (қазіргі Лос-Анджелес) Плаза шіркеуінің құрылысында пайдалану үшін ағаш кескен кезде болды. Сан-Фернандо миссиясының ағаштары Тухунга каньонынан, ал Сан-Габриэль миссиясының ағаштары Кішкентай Мұз үй каньоны мен Кішкентай Санта-Анита каньонынан алынған. 1821 жылы Мексика тәуелсіздік алғаннан кейін Орман аймағы Мексиканың бақылауына өтті. Мексика кезеңі миссиялық жүйенің секуляризациялануымен және "Ранчо" деп аталатын ірі жер гранттарының пайда болуымен сипатталады. Басты қызметтер мал шаруашылығы мен егін шаруашылығымен байланысты болды, ал шеткі аймақтар осы қызметтерге үнемі қатысты, өйткені вакеролар ағаш, су, олжа, ойын-сауық және қаңғыбас ірі қара мен жылқы іздеді. Таулы жерлерді пайдалану маусымдық мал жаюды қамтыған болуы мүмкін, аймақтағы кейбір бұлақтарды пайдалану арқылы. Осы кезеңде 1842 жылы Пласерита каньонында алтын табылды, бұл Калифорниядағы алтынның алғашқы түпнұсқалық ашылуы болды. Бұл Калифорнияның "алғашқы" алтынға деген құмарлығын бастады. 1848 жылы Саттер Милінде алтын табылуынан кейін көп ұзамай, АҚШ пен Мексика арасындағы қақтығыстан кейін Калифорния АҚШ-тың бір бөлігіне айналды. Көп ұзамай көптеген американдық көшіп келушілер шөлді кесіп өтуге кірісті. Саудагерлер мен жер иелері Оңтүстік Калифорния аймағына қоныстанды. Тау-кеншілер негізінен түпкілікті және өзгертілген үнділік жолдармен тауға баруға тырысты. Сан-Габриэльде ірі пласерлік және шөгінді тау-кен операциялары құрылды, нәтижелері әртүрлі болды. Тауларда кварц тамырлары бар, ал тау беткейлерінде алтын табу үшін көптеген шахталар қазылды, бірақ 1896 жылға қарай көптеген кәсіпорындар тоқтап қалды. Аймақтағы ауыр тау-кен жұмыстарының соңғы толқындары 1930 жылдардың соңында тоқтап қалды. Ірі жолдардың құрылысы 1850 жылдары басталды, ал теміржолдар Соледад каньоны мен Кахон өткелі арқылы аз уақыттан кейін өтті. Дон Бенито Уилсон 1864 жылы орманға қоршау үшін, шарап шағындары, қаңқалар және жалаңаяқтар үшін ағаш жинау үшін жол салды. Орманның көп бөлігі шапаралдан тұрғандықтан, ағаш орман үшін үлкен рөл атқармады, ал коммерциялық ағаш өңдеу қызметі 1950 жылдардың ортасында тоқтап қалды. Сан-Габриэль тауларының Ұлы саяхат дәуірі (1880–1938 жж.) төмендегі қауымдардың таулы жерлерді демалыс мақсатында кеңінен пайдалануын көрсетеді, төмендегі жерлерде жылжымайтын мүліктердің өркендеуімен және қалалық халықтың жаяу жүру, аң аулау және балық аулауға қызығушылығымен сәйкес келеді. Атап айтқанда, алты ірі жаяу жүру жолдары Ред Бокс Саддлде жиналды. Орман шекараларындағы қоныстар оңтүстік бөлігінде шаруашылықтар мен курорттар түрінде пайда болды, ал солтүстік бөлігінде, көлбеуі аз аймақта, шаруашылықтар мен шаруашылықтар пайда болды. 1891 жылы Үлкен Тухунга каньонында алғашқы шаруашылық тіркелді, содан кейін басқалары да тіркелді. Шаруашылық патенттері жота бойында орнатылды, соңғысы 1938 жылы Анжелес ұлттық орманында берілді. Көптеген курорттар мен лагерлер пайда болды, олар жабайы табиғатқа баруға ниеттенген жаяу жүрушілер мен кемпингтіктердің санының артуын қолдады. 1889 жылы алғашқы телескоп Мт. Уилсон шыңына қиын жолмен жеткізілді. Гарвард және USC астрономдары басқарған матадан және ағаштан жасалған кішкентай обсерватория 1904 жылы Джордж Эллери Хейл басқарған әйгілі мекемемен ауыстырылды. Маунт Уилсон обсерваториясы әлемдік астрономияға жеңіспен көтерілді. Онда әлемдегі ең үлкен екі телескоптан және күннің зерттелуіне арналған ең қуатты құрылғылардан тұратын орталық болды. 1891 жылы Рубио каньонынан Эхо тауына электр кабельдік көтеріліс теміржолының алғашқы жұмыстары басталды, бұл әлемде бұрын-соңды көрілмеген құрылыс болды. Азамат соғысында Одақтың армиясы үшін шарықтап, даңққа ие болған белсенді кәсіпкер профессор Таддеус С.К. Лоу осы жобаны жүзеге асырды. Ғасырдың басында Маунт Лоу теміржолы Калифорниядағы ең танымал туристік орын болды, қазіргі заманғы Диснейлендке теңестірілді. 43 жылдық тарихында ол үш миллионнан астам тіркелген келушіні қабылдады. 1938 жылы есте қаларлық ең қиратушы жаңбыр теміржолдың көп бөлігін шайып кетті, нәтижесінде теміржол тастап кетілді. Маунт Лоу теміржолының қиратылған көп бөлігі әлі де Пасаденаның үстіндегі интерпретациялық жаяу жүруге қол жетімді. 20 желтоқсан 1892 жылы президент Гаррисон Сан-Габриэль ағаш өсіру қорығын құрды. Анжелес алдағысы болған қорықтың құрылуы 1883 жылға дейін су қорғау мәселелеріне байланысты халықтың алаңдаушылығына жауап болды. Өрттен туындаған су тасқыны төмендегі халық үшін мәселе тудырды. 1905 жылы қорықтар Ішкі істер министрлігінен Ауыл шаруашылығы министрлігіне берілді және 1907 жылы Ұлттық орман деп аталды. Сан-Габриэль ұлттық орманы қазіргі Анжелес орманының оңтүстік бөлігінен және Сан-Бернардино орманының бөліктерінен тұрды. 1908 жылы атауы Анжелес ұлттық орманы деп өзгертілді. 1926 жылы шығыс аймақ бөлініп, Сан-Бернардино ұлттық орманы қайта құрылды. Осы уақытқа дейін...

Ауыспалы от

1966 жылы 1 қарашада сағат 05:19-да Los Pinetos Nike нысанында (LA 94) өрт шықты. Өрт тарап, ұлттық орманның оңтүстік жиегіндегі медициналық мекемелерге және тұрғын үйлерге қауіп төндірді. АҚШ Орман қызметінің "Эль Карисо" жедел әрекет тобының 12 өрт сөндірушісі шатқалда өрт күшті тұтанғанда қаза тапты. Оқиға кезінде тағы 11 өрт сөндіруші ауыр күйік алды.

Өрт сөндіру станциясы

Станция өрті кезінде орманның ден қойып, 200 мың астам гектары 2009 жылдың 26 тамызында Ла-Канададағы Анжелес Крест тас жолынан бастау алған, 150 жылдан астам уақыт бойы өртенбеген құрғақ бұталармен қоректеніп, жылдам тараған өрт салдарынан жанып кетті. Өрт бір айдан астам уақыт бойы өрісті, Лос-Анджелес округі тарихындағы ең ауыр өрт болып, орманның шамамен төрттен бір бөлігін күйдірді; жануарлар дүниесін қоныстан ығыстырып, 91 үй, шатырлар, шаруашылық ғимараттар мен отбасылық Hidden Springs Cafe-ді қиратты. Өрт кезінде екі өрт сөндіруші Mt. Глисон округтік жолында 16-шы лагерьдегі тұтқындарды эвакуациялау үшін балама жол іздеу кезінде көлік құралын жолдан шығарып алып қаза тапты. Станция өрті Mt. Уилсон тауының басындағы обсерваторияға қауіп төндірді. Аталмыш нысанда екі телескоп, екі күн мұнарасы, сондай-ақ 22 телеарна, бірнеше FM радиостанциясы және полиция мен өрт сөндіру қызметтерінің жедел байланыс арналары орналасқан. Өрт Mt. Уилсоннан солтүстік-шығысқа қарай 9,7 шақырым жерде орналасқан Stony Ridge обсерваториясының дәретханасының бір жағын өртеп жіберді, бірақ түтін мен күлдің енуінен туған ұсақ зақымдардан басқа, обсерваторияның қалған бөлігі мен оның тарихи 76,2 сантиметрлік (30 дюймдік) Кэрролл телескобы аман қалды.

Bobcat Fire (2020)

2020 жылдың қыркүйек және қазан айларында Бобкат өрті (468 км²) Анджелес ұлттық орманының орталық Сан-Габриэль тауларында болды. Бұл Лос-Анджелес округі тарихындағы ең ірі өрттердің бірі еді.

Табиғат тарихы

Анжелес ұлттық орманы мекендерді, флора мен фауна экожүйелерін, сондай-ақ су жиналатын алаптарды басқарады. Оның шекараларындағы су алаптары бар кейбір өзендер Оңтүстік Калифорния үшін құнды жер асты суларын толықтыратын сумен қамтамасыз етеді. Қазіргі қорғалған және қайта жаңартылған жергілікті өсімдіктер жаңбыр суын сіңіріп, беттік ағысты баяулатып, көршілес елді мекендердегі күшті су тасқыны мен көшкіндердің алдын алуға көмектеседі. Орман ішіндегі жер көрінісі мен ландшафты жағынан әртүрлі. Биіктігі өзгереді. Тынық мұхитының жотасы орманнан өтеді.

Флора

Бұл ұлттық орманның көп бөлігі тығыз шапаррал бұталы ормандарымен және еменді ормандармен жабылған, ал биік жерлерде қарағай мен шыршаға толы беткейлерге айналады. Өрттен кейін бірнеше жыл бойы пудель итінің бұтасы күшті өсті, бұл өрттің ұйықтап жатқан тұқымдарға тигізген әсерінен туындаған сияқты. Бұл өсімдік көптеген лаванды гүлдер шығарады. Айыныштысы, орманға келгендер анықтағандай, осы бұтаға тию теріге уытты еменге ұқсас бөртпе тудыруы мүмкін. Орман үшін маңызды ағаш түрлері: инеқанаты бар Дуглас шыршасы (Pseudotsuga macrocarpa), Культер қарағайы (Pinus coulteri) және Калифорния жаңғағы (Juglans californica). Ұлттық орманның құрамында ескі өсімдіктер де бар, соның ішінде Джеффри қарағайларының (Pinus jeffreyi) ормандары, сондай-ақ аралас қылқан жапырақты ормандар (Жағалау Дуглас шыршасы (Pseudotsuga menziesii var. menziesii), ponderosa қарағайы (Pinus ponderosa), ақ шырша (Abies concolor) және лоджполь қарағайы (Pinus contorta) ең көп кездесетін ағаштар).

Фауна

Бұл орман қара аюларға, сұр түлкілерге, қабанды мысықтарға, тау арыстандарына, қашан бұғыларына, бигхорн қойларына, сырылдайтын жыландарға және койоттарға мекен.

Қол жеткізу

Анжелес ұлттық орманы мен Оңтүстік Калифорниядағы басқа да ұлттық ормандардағы көптеген тұрақ орындарында Ұлттық орман саяхат пасы қажет. Оны онлайн режимінде немесе келушілер орталықтарынан және жергілікті саудагерлерден алуға болады. Лос-Анджелес округі өз күтіміндегі жолдарда мұндай пасстың қажет еместігін жариялады. Сондай-ақ, пассты қажет етпейтін тағы да көп аймақтар бар.

Судағы демалыс

Пирамида көлі 5 тас жолының жанында (Смоки Бер шығу орынынан), Калифорния штатының Валенсия қаласындағы Magic Mountain ойын-сауық паркіне солтүстікке қарай 32 шақырым жерде орналасқан. Кастаик көлі Калифорния штатының Валенсия қаласындағы Magic Mountain ойын-сауық паркіне солтүстікке қарай 11 шақырым жерде, 5 тас жолының жанында (Лейк Хьюз шығу орынынан алыңыз) орналасқан. Көлді Лос-Анджелес округінің Парктер және демалыс департаменті басқарады. Елизавета көлі Калифорния штатының Палмдейл қаласынан батысқа қарай шамамен 16 шақырым жерде, Елизавета көлі жолында орналасқан. Ол құрғақшылық жылдары толығымен құрғап қалуы мүмкін. Кристалл көлі – 39 тас жолының солтүстік жағында орналасқан шағын табиғи көл. Джексон көлі – Сан-Андреас жарылысының үстінде орналасқан тағы бір табиғи көл. Ол Биг Пайнс келушілер орталығынан батысқа қарай 5 шақырым және Калифорния штатының Райтвуд қауымынан батысқа қарай 11 шақырым жерде орналасқан.

Калифорнияның тарихи ескерткіші

Калифорнияның тарихи ескерткіш белгісі NO. 717 Сан-Габриэль тауында, Клер-Крик көрініс нүктесі, 2-ші мемлекеттік тас жолы, I 210 тас жолының солтүстігіне қарай 8,3 миль жерде, Ла Канадада былай деп жазылған:
NO. 717 АНГЕЛС ҰЛТЫҚ ОРМАНЫ Калифорния штатындағы алғашқы ұлттық орман және АҚШ-тағы екінші ұлттық орман – Анжелес ұлттық орманы 1892 жылғы 20 желтоқсанда президент Бенджамин Харрисонның жарлығымен құрылды. Орманға алғаш берілген атау, "Сан-Габриэль ағаш өсіру қорығы", 1907 жылғы 4 наурызда "Сан-Габриэль ұлттық орманы" деп, ал 1908 жылғы 1 шілдеде "Анжелес ұлттық орманы" деп өзгертілді.