Кіріспе
1998 жылғы Жұмыс күшін дамыту туралы заң (WIA) – 2014 жылғы Жұмыс күшін жаңару және мүмкіндіктер туралы заңмен күшін жойып, жаңасымен алмастырылған АҚШ-тың федералдық заңы.
Мақсаты
Жұмыс күшін инвестициялау туралы заң – штаттық және жергілікті жұмыс күшін инвестициялау жүйелері арқылы қатысушылардың жұмыспен қамтылуын, жұмыста қалуын және табысын арттыратын, қатысушылардың кәсіби біліктілігін жетілдіретін, нәтижесінде жұмыс күшінің сапасын жақсартатын, әлеуметтік көмекке тәуелділікті азайтатын және елдің өнімділігі мен бәсекеге қабілеттілігін арттыратын федералды заң. Бұл заң Жұмыспен қамту және оқыту серіктестігі туралы заңды және тарихта төменде көрсетілген басқа да федералдық жұмыспен қамту заңдарын жаңа жұмыс күшін инвестициялау жүйелерімен (немесе жұмыс күшін дамытумен) алмастыру мақсатында қабылданды. Заң Билл Клинтонның екінші мерзімінде қабылданды және Жұмыс күшін инвестициялау кеңестері (WIB) арқылы, жергілікті қоғамдастықтың жеке сектор өкілдері төрағалық ететін, жергілікті деңгейде Жұмыс күшін дамыту қызметтерін ұсынуға бизнесті тартуға бағытталған. Кеңес мүшелерінің көпшілігі де бизнес мүдделерін ұсынуға міндетті болды.
1982 жылғы "Жұмыспен қамту және серіктестік туралы" заң
1982 жылғы «Жұмыс оқыту және серіктестік туралы» федералды заң 1998 жылғы «Жұмыс күшін дамыту туралы» заңға негіз болды. Бұл заң федералдық қаржыландыруды жастар мен біліктілігі төмен ересектерді жұмысқа дайындауға, сондай-ақ мүңкісіз жағдайдағы азаматтарға жұмысқа қатысты қызметтер ұсынуға бағытталған бағдарламаларды іске асыру үшін пайдаланды. Әрбір келесі қаржы жылында ересектер мен жастарға арналған бағдарламалар, федералдық басқарудағы бағдарламалар, жазғы маусымдағы жастарды жұмыспен қамтуға баулу бағдарламалары және жұмысынан айырылғандарға оқуға көмек көрсету сияқты шаралар жүзеге асырылды.
1973 жылғы "Жалпы жұмыспен қамту және оқыту туралы" заң
1973 жылғы "Жұмыспен қамту және оқыту жөніндегі кешенді заң" барлық қолданыстағы федералдық жұмыс оқыту бағдарламаларын біріктірді. Бұл заң төмен кірісті азаматтарға, ұзақ мерзімді жұмыссыздықпен күресіп жатқандарға және мектепті бітірген жастарға жұмыс ұсынды. Жұмыссыздарға, толық емес жұмыспен қамтылғандарға және әлеуметтік жағдайы нашар адамдарға мемлекеттік қызметте оқыту мен толық жұмыс күнімен жұмыс орындары ұсынылды. Федералдық жұмыс оқыту бағдарламаларының басқаруын жергілікті деңгейге түсіру мақсатында, Заң федералдық гранттар арқылы штаттық және жергілікті билік органдарына қаржылай көмек көрсетті.
1973 жылғы оңалту туралы заң
1973 жылғы Оңалту заңы мыналарды бекітті: (а) кәсіптік оңалту, жұмыспен қамтуға қолдау көрсету, тәуелсіз өмір сүру және клиенттерге көмек көрсетудің формулалық грант бағдарламаларын; (б) Оңалту басқармасы басқаратын оқыту және қызмет көрсету саласындағы түрлі дискрециялық гранттарды; және (в) Мүгедектік және оңалту жөніндегі ұлттық институты басқаратын ғылыми-зерттеу шараларын. Бұған қоса, бұл заң мүгедектік негізіндегі кемсітушілікке тыйым салды және Денсаулық сақтау, білім беру және әлеуметтік қамсыздандыру департаменті ішіндегі арнайы федералдық жауапкершіліктер мен оқыту бағдарламаларын кеңейтті.
1962 жылғы "Еңбек күштерін дамыту және оқыту туралы" заң
1962 жылғы "Еңбек күштерін дамыту және оқыту туралы" заң президент Джон Ф. Кеннеди заң шығарушыларға "Экономикалық дағдарыс кезіндегі кең ауқымды жұмыссыздық өте жаман, бірақ гүлдену кезеңіндегі кең ауқымды жұмыссыздық тікелей төзбеуге болатын жағдай" деген ойын білдіргеннен кейін туындады. Бұл заң осы мәселені кәсіби оқыту бағдарламасын дамыту арқылы және соғыстан кейінгі кезеңде жұмыссыз және нашар жұмыспен қамтылған еңбек ресурстарын техникалық тұрғыдан жетілдіру үшін Денсаулық сақтау, білім беру және әлеуметтік қамсыздандыру министрлігіне маңызды федералдық қаржыландыруды бөлу арқылы шешуге бағытталды. Кәсіби оқыту бағдарламасы технологиялық прогресс салдарынан жұмысынан айырылған жұмысшыларды сақтап қалуға, сондай-ақ аз қамтылған азаматтар мен әлеуметтік жәрдемақы алушыларға арналған сыныптық және тәжірибелік оқытуды ұйымдастыруға федералдық қаржыландыруды қарастырды.
1933 жылғы Вагнер Пейзер туралы заң
1933 жылғы Вагнер-Пейзер заңы бүкіл ел бойынша мемлекеттік жұмыс орындау кеңселерiнен кұралған ұлттық жұмыспен қамту жүйесiн құрды. Бұл кеңселер жұмыспен қамту қызметі деп аталды және жұмыспен қамтуға көмектесу жүйесiн дамыту мақсатында штаттардың арасындағы ынтымақтастықты қамтамасыз ету үшін жаратылды.
Миссиясы мен мақсаттары
WIA-ның басты мақсаты – адамдардың жұмысқа орналасуына, жұмыста қалуына және табысын арттыруға мүмкіндік беретін жүйе құру. Осы мақсатқа жетуге қатысушылардың кәсіби дағдыларын арттыруға бағытталған WIA қызметтерінің тиімділігіне байланысты. WIA осы мақсатқа қол жеткізу жолдарын көрсететін бес бөлімге бөлінген.
Бірінші бөлім
Заңның бірінші тарауы мемлекеттік және жергілікті жұмыс күшін дамыту кеңестерін құруға уәкілдік береді. Бағдарламаға қатысушылардың нәтижелерін бағалау үшін бірінші тарау сәттілікке жетудің белгілі бір стандарттарын қолдануды талап етеді. Сондай-ақ, бірінші тарау бағдарламада бір терезелік қызмет көрсету жүйесін пайдалануға рұқсат береді. Бұл жүйе қатысушыларға жергілікті деңгейде жұмысқа орналасуға қажетті оқу және бағыт беру қызметтерін алуға мүмкіндік береді. Бірінші тарауда жұмыс корпусы, жергілікті американдықтар, көшпенділер және ветерандар сияқты ұлттық бағдарламалар да бекітілген.
Екінші бөлім
Екінші тақырып ересектердің жұмыс орындарында сәтті болуы үшін қажетті сауаттылық деңгейіне жетуіне көмектесетін жүйелерді құруды қарастырады. Ересектерге білім беру еңбекке қадам басқанға дейін кемінде 8-сынып деңгейінде оқу білімін меңгеруге көмектесу үшін жүзеге асырылады.
Үшінші бөлім
Үшінші бөлімде келесі оқыту, жобалар және қызметтерді ұсыну және жүргізу үшін гранттар мен келісімшарттар бекітіледі. Гранттар мүгедектерге оңалту қызметтерін көрсететін тұлғаларға академиялық білім беруді қамтамасыз етеді. Қызмет көрсету және оңалту технологиялық қызметтерді ұсынатын адамдардың негізгі дағдыларын және білімдерін сақтау және жаңарту бойынша оқыту үшінші бөлімде қарастырылған. Гранттар мен келісімшарттар сондай-ақ оңалту қызметтерін кеңейтетін зерттеулер мен бағалауды қамтитын арнайы жобалар мен демонстрацияларды жүргізуге рұқсат береді. Бұған қоса, көшіп-қонушы немесе маусымдық шаруашылық жұмысындағы мүгедектерге кәсіптік оңалту қызметтері көрсетіледі. Гранттар мүгедектерге жұмысқа орналасу, қозғалыс мүмкіндігі, әлеуметтену, тәуелсіздік және қоғамға интеграциялануға көмектесу үшін демалыс бағдарламаларын бастауға да пайдаланылады. Соңында, гранттар мен келісімшарттар мүгедектерге және олардың өкілдеріне оқыту мен ақпарат беруді ұйымдастыруға рұқсат етіледі. Бұл оқыту мүгедектердің оңалту жүйелеріне және аймақтық еңбек күшін дамыту жүйелеріне қол жеткізуі және оңалту процесінде белсенді қатысушы болуы үшін қажетті дағдыларды дамытуға бағытталған болуы керек.
Төртінші бөлім
Төртінші бөлім 1973 жылғы Оңалту туралы заңға өзгерістер енгізеді, WIA-мен бірлесіп жұмыс істеу үшін адамдарға жұмысқа оралуға көмектесу мақсатында. Төртінші бөлім мүгедектікті қалпына келтіру бағдарламаларын мемлекеттік және жергілікті жұмыс күшін дамыту жүйелерімен байланыстыратын, президент тағайындайтын Мүгедектік жөніндегі ұлттық кеңес құрады. Бұл кеңестің құрамына мүгедектігі бар адамдар, мүгедектердің ата-аналары немесе қамқорлары, сондай-ақ мүгедектік саясаты немесе бағдарламалары туралы маңызды білімі немесе тәжірибесі бар басқа да адамдар кіреді. Бұл кеңестің қызметі – мүгедектігі бар адамдардың жергілікті және мемлекеттік жұмыс күшін дамыту жүйелеріне тең мүмкіндіктерді қамтамасыз ету үшін қол жеткізуін кепілдік ету.
Бесінші бөлім
Бесінші тақырып WIA-ның мақсаттарына жетуі үшін жалпы ережелерді қамтамасыз етеді. Бесінші тақырыпта WIA мемлекеттік бірыңғай жоспар екендігі көрсетілген. Келісілген өнімділік деңгейлерін және анықталған өнімділік көрсеткіштерін арттырған штаттарға ынталандыру гранттары табысталады.
Ересектер
Еңбек министрі ұлттық төтенше жағдайларға арналған гранттарға, жұмысынан айырылғандарға көмек көрсету шараларына және техникалық қолдауға қарастырылған қаржының жиырма пайызын резервте ұстайды.
Жұмыстан шығарылған жұмысшылар
Қалған 60-ы жергілікті жерлерге бөлінеді, 15 пайызы штаттық шараларға, ал 25 пайызы штаттың жедел ден қою күштеріне резервтеледі.
Жастық шақ
Жастарға бөлінген қаржының 85 пайызы жергілікті аудандарға бағытталған. 15 пайызы штаттық деңгейдегі іс-шараларға резервтелген, ал 1 миллиард доллардан асатын қаржының 250 миллион долларға дейінгі бөлігі АҚШ Еңбек департаментімен «Жастарға мүмкіндік» гранттарын қаржыландыру үшін пайдаланылады. Штаттар, қалаған жағдайда, үш жеке қаржыландыру ағынынан штаттық деңгейдегі іс-шараларға бөлінген 15 пайыздық үлесті біріктіре алады (мысалы, ересектер ағынынан бөлінген штат қаражатын штаттық жастар іс-шараларына жұмсауға болады). Сонымен қатар, Губернатордың келісімімен жергілікті аудандар ересектер мен жұмысынан айырылған жұмысшыларды қаржыландыру ағындары арасында 20 пайызды аударуға құқылы.
Кейінгі іс-қимылдар
Заң 1998 жылғы Карл Д. Перкинс кәсіби және қолданбалы технология біліміне енгізілген түзетулермен және 1998 жылғы жоғары білім беруге енгізілген түзетулермен сәл өзгертілді. Жұмыс күшін дамыту және мүмкіндіктер туралы заң (H.R. 803; 113-ші Конгресс) 2014 жылдың 22 шілдесінде қабылданды. Ол 1998 жылғы Жұмыс күшіне инвестициялау туралы заңға (WIA) сәйкес жұмыс дағдыларын арттыру бағдарламаларын біріктіруді көздейді және үш деңгейдегі (базалық, күшті және оқу) қызметтерді алу процесін жеңілдетіп, бір процеске айналдырады, бұл клиенттерге қажетті қызметтерді процестің басында алуға мүмкіндік береді. Бұған қоса, бұл заң WIA қызметтерін ұсынатын ұйымдарды мүгедектерді кәсіби оңалту бағдарламаларымен тығыз байланыста жұмыс істеуге итермелейді, соның нәтижесінде мүгедектерге бір қаржы ағынынан көбірек қызметтер ұсынылады. Заң Вагнер-Пейзер заңына да өзгерістер енгізді, ересектер білімі бағдарламаларын қайта бекітті және 1973 жылғы Оңалту заңына сәйкес бағдарламаларды қайта бекітті. Жаңа ережелер қазіргі уақытта жоба түрінде және 2016 жылдың қаңтарына дейін мақұлданбайды.