Кіріспе

Канадалық кәсіпкер және мэр (1952 жылы туған)

Дональд Джеймс Атчисон (1 наурыз 1952 жылы туған) – 2003 жылдан 2016 жылға дейін Канаданың орталық провинциясы Саскачеванның ең ірі қаласы Саскатунның мэрі болған канадалық саясаткер. Атчисон төрт рет мэр болып сайланды, бұл 1954 жылы мэрлік мерзімдер бір жылдан асырғаннан кейін рекордтық көрсеткішпен тең. 2016 жылы бесінші мерзімге сайлауда жеңіліске ұшырағаннан кейін, ол 13 жыл қызмет етіп, қала тарихындағы ең ұзақ қызмет еткен мэр болып отставкаға шықты.

Ерте өмір

Атчисон Саскатунда туып өскен, ол Queen Elizabeth және Holliston бастауыш мектебінде, Уолтер Мюррей колледжінде және Саскачеван университетінде оқыған. Ол саясатқа ерте қызығушылық танытты және 12-сыныпта мектеп оқушылар кеңесіне қосылды; спорт өкілі лауазымына үміткер болып, күнделікті сабаққа спорттық жабдық киіп баратын. Ол ерте жасынан-ақ мұз хоккейінің керемет қақпашысы болды және 1971–72 маусымда «Саскатун Блэйдс» командасы үшін жастар хоккейі ойнады. 1972 жылы Атчисонды НХЛ-дің «Питтсбург Пингвинс» клубы таңдады. НХЛ-де ойнамаса да, Атчисон Саскатунға қайтып, отбасылық бизнесіне, «Atch & Co» ерлер киім дүкеніне қосылғанға дейін АҚШ-та қысқа кәсіби мансап жасады. Оған 1977 жылы «Слап Шот» хоккей фильмінде рөл ұсынылды, бірақ ол оны әзіл деп ойлап, қабылдамады. Ол бастапқыда қала басқаруына бизнес көзқарасын әкелуді көздеді. 1996 жылы ол жергілікті кеңесші Генри Фельдкамптан 80 миллион долларлық, 10 қабатты, климатты бақылайтын шыныдан жасалған «Atreos» деп аталған үлкен атриуммен Саскатун қаласының орталық бөлігін қоршау туралы сынға ұшыраған ұсынысты әкелді.

Саскатун қаласының әкімі

Атчисон 2003 жылғы 22 қазанда өткен қатаң бәсекеде, төрт үміткердің ішінде мэр болып сайланды, бұрынғы мэр Джим Мэддинді жеңді. Атчисонның сайлауалды бағдарламасында қылмысқа қатысты қатаң шаралар қабылдау, мүлік салығын мұздату, қалалық басқаруды орталықтандыру және қалалық полиция комиссиясын қайта бақылауға алу сияқты мәселелер қарастырылды. Мэр болып сайланғаннан кейін ол қысқа мерзімге қала әкімі кеңсесіне келген азаматтардан ресми киім киюді талап етті, бірақ бұл саясат кеңінен сынға ұшырады және Атчисонның отбасылық ерлер киім дүкенімен байланысы ескеріліп, мүдделердің қақтығысы болуы мүмкін екені айтылды. Бұл саясатты 2004 жылы онлайн-конкурс ұйымдастырған комик Рик Мерсер сынға алды, нәтижесінде Атчисон "Канаданың ең эксцентрикті мэрі" атанды, ол бұл атақты әзілмен қабылдады. 2012 жылғы сайлауда Вольф қалалық әкімдіктегі тиімсіз басқаруды, халықпен кеңеспеуді және Атчисонның жарнамалауға бейімділігін сынап, қаланың барлық орталық аудандарында көпшілік дауысын алды. Атчисон қала шетіндегі аудандарда жақсы көрсеткендіктен қайта сайланды. Саскачеван облысының муниципалдық кеңестерінің мерзімі осы кезде төрт жылға ұзартылғандықтан, Атчисонның төртінші мерзімі оны қала тарихында ең ұзақ қызмет еткен мэр етті. Атчисон іс-шараларға жиі қатысатын мэр ретінде танымал болды, бірақ 2012 жылдан бастап ұйымдастырушылардың жыл сайынғы шақыруларына қарамастан, жергілікті мақтаншылық шерулеріне ешқашан қатыспағаны үшін де сынға ұшырады. 2015 жылы жүздеген адам Атчисонның үнемі қатыспауына қарсы хат таратты, бірақ 2016 жылы Атчисон оның қатыспамауының себебі кестедегі келіспеушіліктер екенін мәлімдеді. 2016 жылы Атчисон мэрліктің бес рекордтық мерзіміне үміткерлікке түсті. Бірақ ол бұрынғы қалалық кеңесші Чарли Кларктен жеңілді, ол Атчисонға қарсы болашақ өсімді жоспарлау және кіріктіруге бағытталған бағдарламамен сайланды.

Қайта оралу әрекеті

2016 жылғы сайлаудан кейін Атчисон Саскатун қаласының орталығында Дүниежүзілік сауда орталығын салу жобасы бойынша Canwest Commercial and Land Corporation компаниясының консультанты ретінде жұмыс істеді. 2020 жылы ол мэрліке үміткерлігін жаңартты, бұрынғы мэр Кларк пен бұрынғы провинциялық министр Роб Норриске қарсы тұрды. 2023 жылдың жазында Атчисон 2024 жылы қайтадан сайлауға түсуге ниетті екенін мәлімдеді, "қайтадан мэр болуға құштар екенін" айтып, қалалық бюджеттік шығыстарды өзінің негізгі сайлау науқанының тақырыбы ретінде белгіледі.

Жеке өмір

Атчисон мен оның әйелі Мардел бес баласы және он үш немересі бар. Атчисон Саскачеван еркін масондық Ұлы Ложасының мүшесі. Ол 2019 жылы Саскачеван Ардагерлік орденімен марапатталды.

Даулар

2022 жылы Атчисон Legacy Christian Academy мектебінің (бұрын Christian Centre Academy) студенттерін үгіт-насихат жұмысына мәжбүрлеген кем дегенде үш жергілікті саясаткердің бірі деп танылды. Атчисон Саскатун Христиандық Орталығы шіркеуінің мүшесі болмаса да, оның шіркеу директоры Кит Джонсонмен жақын қарым-қатынаста болғаны айтылуда. Кит Джонсонға қатысты балаларды зорлық-зомбылыққа салу туралы шағымдар бойынша бұрынғы оқушылардың ұжымдық сот процесі жүріп жатыр. Бұрынғы студенттер сондай-ақ әр жылы Атчисонның ерлер киім дүкенінен екі жұп шалбар сатып алуға міндеттелгендерін мәлімдеді.

Сайлау нәтижелері

+ 2020 Саскатун қала әкімінің сайлауы
Кандидат | Дауыс | %
Чарли Кларк | 27,377 | 46.9
Роб Норрис | 15,261 | 26.1
Дон Атчисон | 11,722 | 20.1
Кэри Тарасофф | 2,650 | 4.5
Басқа кандидаттар | 1,360 | 2.3
Барлығы | 58,370 | 100.0

+ 2016 Саскатун қала әкімінің сайлауы
Кандидат | Дауыс | %
Чарли Кларк | 32,565 | 40.7
Дон Атчисон | 29,518 | 36.9
Келли Мур | 17,381 | 21.7
Дэвон Хайн | 548 | 0.06
Барлығы | 80,012 | 100.0

+ 2012 Саскатун қала әкімінің сайлауы
Кандидат | Дауыс | %
Дон Атчисон | 34,489 | 52.1
Том Вульф | 31,085 | 47
Клей Мазуркевич | 605 | 0.9
Барлығы | 66,179 | 100.0

+ 2009 Саскатун қала әкімінің сайлауы
Кандидат | Дауыс | %
Дон Атчисон | 26,676 | 57.7
Ленор Свистун | 17,678 | 38.3
Басқа кандидаттар | 1,852 | 4
Барлығы | 46,206 | 100.0

+ 2006 Саскатун қала әкімінің сайлауы
Кандидат | Дауыс | %
Дон Атчисон | 38,378 | 63.9
Ленор Свистун | 13,539 | 22.5
Джим Мэддин | 5,610 | 9.3
Рон Кочсис | 1,193 | 2.1
Басқа кандидаттар | 1,346 | 2.2
Барлығы | 60,066 | 100.0

+ 2003 Саскатун қала әкімінің сайлауы
Кандидат | Дауыс | %
Дон Атчисон | 24,670 | 30.3
Питер Закрески | 20,760 | 25.5
Джим Пэнкив | 18,432 | 22.7
Джим Мэддин | 15,448 | 19
Басқа кандидаттар | 2,041 | 2.5
Барлығы | 81,351 | 100.0