Кіріспе

Ағылшын футбол менеджері (туған 1965)

Иэн Доуи (9 қаңтар 1965 жылы туған) – футбол менеджері, бұрынғы кәсіби футболшы және спорттық теледидар сарапшысы. Ол 1983 жылдан 2001 жылға дейін шабуылшы ретінде ойнады, ең әйгілісі Премьер-лигада «Саутгемптон», «Кристал Пэлас» және «Вест Хэм Юнайтед» клубтарында. Ол Солтүстік Ирландия құрамасы сапында 59 матч өткізіп, 12 гол соқты. Сондай-ақ ол «Лутон Таун», «Фулхэм» және «Куинз Парк Рейнджерс» клубтарында Футбол лигасы аясында, ал «Чешунт», «Сент-Олбанс Сити» және «Хендон» клубтарында лигасыз жарыстарда ойнады. Ойыншы карьерасын аяқтағаннан кейін «Олдхэм Атлетик», «Кристал Пэлас», «Чарлтон Атлетик», «Ковентри Сити», «Куинз Парк Рейнджерс» командаларын басқарды, содан кейін «Халл Сити» клубында футболдан кеңесші болып жұмыс істеді. Ол содан бері негізінен Sky Sports телеарнасында сарапшы ретінде жұмыс істеп келеді.

Клубтық мансап

Хэтфилдте, Гертфордширде туған Доуи 16 жасында «Саутгемптоннан» қабылданбады, кейін Гертфордшир университетінде инженерлік мамандық бойынша магистратураға оқуға түсті. Оқуын аяқтағаннан кейін «British Aerospace» компаниясының қызметкері болды, сонымен бірге футболды непрофессионал деңгейде ұстап, ағасы Бобпен бірге «Cheshunt» командасында ойнады. Дене шынықтыруын жақсарту үшін «Cheshunt» командасынан кетіп, «St Albans City» клубына қосылды, содан кейін «Hendon» клубына ауысты. «Hendon» клубында ойнаған кезде Доуиді 1988–89 маусымда Бірінші дивизионда ойнаған «Luton Town» клубы байқап, онымен келісімшарт жасасты. Ол озық шабуылшы болғандықтан, тез арада «Fulham» клубына ауысты (қысқа мерзімді соғым), ал 1989–90 маусымда бірінші команданың негізгі ойыншысы ретінде танылды, ол 29 лигалық ойындағы сегіз голынан кейін «Luton» клубының 17-орынға ие болуына көмектесті. 1991 жылдың 22 наурызында, «Luton» әлі де Бірінші дивизионда ойнап тұрғанда және Доуи әлі де бірінші команданың тұрақты ойыншысы болғанда (29 ойында 7 гол соққан), ол Екінші дивизионға көтерілуді көздеген «West Ham United» клубына 480,000 фунт стерлингке ауысты. Ол жарақат алған Тревор Морлидің лайықты орынбасары екенін дәлелдеді, себебі маусымның соңғы 12 лигалық ойынындағы төрт голы команданың Екінші дивизионда екінші орын алып, көтерілуіне мүмкіндік берді. Бірақ 1991–92 маусым басталғанда Морли жақсы формаға енді, ал Доуи 1991 жылдың 3 қыркүйегінде «Upton Park» стадионында 6 айдан аз уақыт өткізгеннен кейін 500,000 фунт стерлингке «Southampton» клубына ауысты. Ол Алан Ширер және Мэттью Ле Тиссиермен бірге ойнады – 1990 жылдардың басында елдегі ең жоғары бағаланған шабуылшылардың екеуі – және 30 лигалық ойында 9 гол соқты, бұл команданың жаңа құрылған Англия Премьер-лигасында орын алуына жеткілікті болды. 1992–93 маусымда Ширердің жоқтығына қарамастан, оның жақсы формасы жалғасты, ол лигада 11 гол соқты. 1993–94 маусымда оның көрсеткіші 39 ойында 5 голға дейін төмендеді, бірақ клуб қайтадан құлдыраудан сақталды, ал 1994–95 маусымда 17 лигалық ойында тағы 5 гол соқты. Содан кейін менеджер Алан Болл Ле Тиссиерге жас серіктестер қалағанын шешті. «Palace» клубындағы оның өте бақытсыз кезеңі болды; ол Лига кубогының жартылай финалында «Liverpool» клубына қарсы ойнауға құқығы жоқ еді, ал «Palace» клубы «FA Cup» жартылай финалына жетті, онда олар қайта ойнағаннан кейін «Manchester United» клубына жеңіліп қалды. Соңында, маусымның соңғы күні «Newcastle United» клубына үш голдан кейін қарсы шабуыл жасағанына қарамастан, олар 3:2 есебімен жеңіліп, бір маусымнан кейін Премьер-лигадан төмен дивизионға түсіп қалды. Содан кейін ол «West Ham» клубында үш жылға жуық уақыт өткізді. «West Ham» клубында ойнаған кезінде ол ұзақ уақыт бойы гол соқпағаны үшін жанкүйерлердің наразылығына ұшырады, осы кезде команда гол соғу қиындықтарын бастан өткеріп, шабуылда дағдарысқа тап болды. Шын мәнінде, «West Ham» жанкүйерлері Доуиді «Edgeley Park» стадионында тікелей эфирде көрсетілген «Stockport County» клубына қарсы өткен Лига кубогындағы таңғажайып баспен соққан өз голы үшін жақсы есте сақтайды. Содан кейін Доуи Лондон қаласының өтеу жағына, «Queens Park Rangers» (QPR) клубына ауысты, онда ол қорғаныста ойнап, «QPR» клубының резервтік командасының ойыншы-менеджері болды. Доуи сонымен қатар 1998 жылдың күзінде Рей Харфордты жұмыстан босату мен Джерри Фрэнсисті тағайындау аралығында «QPR» клубының уақытша менеджері болды.

Олдхэм Атлетик

Ойыншылық карьерасын аяқтағаннан кейін Доуи «Олдхэм Атлетик» клубының бас жаттықтырушысының көмекшісі болды. Бірақ, бас жаттықтырушы Мик Уодсворт қызметтен босатылғаннан кейін Доуи бас жаттықтырушы болып тағайындалды және клубты 2002–03 маусымында екінші дивизионның плей-офф кезеңіне жеткізді, бұл үшін көп қаржы жұмсалды. Алайда, «Олдхэм» клубы қаржылық қиындыққа тап болды және Доуи өзінің негізгі құрамының көп бөлігін жоғалтты. Клубтың сол кездегі қаржылық жағдайы соншалықты қиын болды, Доуи мен команданың қалған ойыншыларына бірнеше ай бойы жалақы төленбеді. Доуи мүмкіндігінше қызметте қалуға тырысты, бірақ отбасын асырау қажеттілігіне байланысты қызметтен кетуге мәжбүр болды.

Кристалл сарайы

2003 жылдың 21 желтоқсанында Доуи «Кристал Пэлас» клубының бас жаттықтырушысы болып тағайындалды, команданың көтеріңкі көңіл-күйі төмен және Бірінші дивизионда 19-орында тұрды. Бірақ, оның басшылығымен клуб маусым соңына дейін 23 ойында 17 жеңіске жетіп, Бірінші дивизионда алтыншы орынға ие болды, плей-оффқа қатысуға мүмкіндік алды. Бұл жетістік клубтағы атмосфера мен жаттығу режимінің толыққанды өзгерісіне байланысты болды, соның ішінде Доуи енгізген қатаң тәртіптік режимге. Жарымфиналда «Сандерлендті» жеңгеннен кейін, пенальтилер сериясінде «Уэст Хэмді» финалда бір голмен жеңіп, «Премьер-лигаға» жолдама алды. Доуидің құрамында Эндрю Джонсон сияқты перспективті футболшылар бар еді. Доуи «Кристал Пэлас» құрамына бірнеше ойыншыны қосты: ол қақпашы Габор Киралимен келісімшарт жасады, ол Джулиан Сперониге бірінші нөмірлі қақпашы орны үшін күш сынады. Кирали маусым бойы негізгі құрамда ойнады. Клуб тек бір маусым ғана сонда тұрды, маусымның соңғы күні «Чарлтон Атлетик» 2:2 есебімен тең түскенде, команда деградацияға ұшырады. Клуб Чемпиондыққа түскен кезде ол «Палас» клубында қалды, бірақ басқа «Премьер-лига» клубтары оны басқаруға шақырды деген қауесет тарады. Доуимен сөйлесу үшін «Паласқа» жақындаған клуб туралы жалғыз ресми хабар 2005 жылдың қарашасында «Портсмут» төрағасы Милан Мандарич «Палас» төрағасы Саймон Джорданға Доуимен сөйлесу үшін ұсыныс жасаған кезде болды. Джордан бұл ұсыныстан бас тартты, ал Доуи сол кезде «Сельхерст Парк» стадионында қалды. Плей-офф жарымфиналында болашақ жеңімпаз «Уотфордқа» есесін бергеннен кейін, Доуи 2006 жылдың 22 мамырында төраға Джорданмен болған келіссөздерден кейін «Кристал Пэлас» клубынан «өзара келісіммен» кетті. Ол Болтондағы отбасына жақын болуды қалағандықтан, «Кристал Пэлас» клубына өтемақы төлеусіз кетуіне рұқсат берілді. 2006 жылдың 30 мамырында «Премьер-лига» клубы «Чарлтон» Доуиді жаңа бас жаттықтырушысы ретінде таныстырғаннан кейін Джордан ашуланды. Алайда Доуи бұл жағдайдың дұрыс еместігін мәлімдеді, және «Чарлтонның» бас атқарушы директоры Питер Варни мен төрағасы Ричард Мюррей оны қолдады. Олар бұл талапты «көңіл көтеру және өкінішті жарнамалық трюк» деп атады. Іс 2007 жылдың жазында Лондонның Жоғарғы сотында қарастырылды, ал 14 маусымда құрметті судья Тугендхат Доуидің 20 және 22 мамырда «Кристал Пэлас» клубымен сөйлескенде «алдап, жалған мәлімдеме жасағанын» айтты, ол 17 және 22 мамырда «Чарлтонмен» сөйлескенін жоққа шығарды. 2008 жылы Доуи мен «Кристал Пэлас» арасындағы соттан тыс келісім «Кристал Пэлас Футбол Клубының қабылдайтын шарттары бойынша» қол жеткізілді.

Чарлтон Атлетик

Доуи «Вэлли» клубының басқаруын қабылдағанда, оған бұрынғы ешбір менеджерге қарағанда ойыншыларға жұмсау үшін көбірек қаржы берілді. Ол Джимми Флойд Хассельбайнкті трансфер етті және Скотт Карсонды соғымға алды, бірақ команданың Премьер-лига маусымын апатты бастауына тосқауыл қойа алмады. Осыған қарамастан, команда тарихында алғаш рет Лига кубогының ширек финалына өтті. Дегенмен, Доуи команданы Премьер-лиганың құлдырау аймағынан көтере алмады және бұрынғы менеджер Алан Кербишлидің жетістіктерін жалғастыра алмады. Нәтижесінде, ол және клуб 2006 жылдың 13 қарашасында, 15 ойын өткізген соң жолдары айырылысты. 2006 жылдың желтоқсан айында «Чарлтоннан» кеткеннен кейін көп ұзамай, ол «Халл Сити» клубының бос қалған бас тренерлігіне үміткер ретінде қарастырылды, бірақ ол бұл ұсыныстан бас тартты.

Ковентри қаласы

Доуи 2007 жылдың 19 ақпанында «Ковентри Сити» клубының бас жаттықтырушысы болып тағайындалды. Ол клубта бірнеше жеңіспен бірден көзге түсті, бірақ маусым соңына қарай команданың көрсеткіштері төмендеп, «Sky Blues» Чемпиондық лига кестесінде 17-орынды иеленді. 29 тамызда Доуидің есімі Мартин Аллен жұмыстан босатылғаннан кейін «Лестер Сити» клубының бос бас жаттықтырушы лауазымымен байланысты болды. «Ковентри Сити» клуб басшылығы бұл туралы мәлімдеме жасап, кез келген ұсыныс «қатты түрде қабылданбайды» деді. Гари Мегсон «Лестерден» «Болтон Уондерерс» клубына кеткеннен кейін 24 қазанда бұл әңгімелер қайта жаңғырды. Доуи бұл қылықтарға қатысты ешқандай түсіндірме бермеді. 2008 жылдың 11 ақпанында Доуи «Ковентри» клубымен жасасқан келісімшартынан босатылды, себебі басқару тобы мен клуб басшылығы арасында клубтың болашақ бағыты туралы маңызды пікір келіспеушіліктер болды.

Квинс Парк Рейнджерлері

2008 жылдың 14 мамырында «Куинс Парк Рейнджерс» клубы Луиджи де Канионың өткен аптадағы кетісінен кейін Дуиді жаңа бас жаттықтырушы етіп тағайындады. 24 қазанда команда лигада тоғызыншы орында тұрғанда, ол 15 ойын өткізген соң «QPR» бас жаттықтырушы лауазымынан босатылды.

Ньюкасл Юнайтед

2009 жылдың 1 сәуірінде «Ньюкасл Юнайтед» Алан Ширерді маусым соңына дейін бас жаттықтырушы етіп тағайындады, ал Доуи оның жаттықтырушылар құрамына қосылды.

Халл қаласы

Доуи 2010 жылдың 17 наурызында Премьер-лигалық «Халл Сити» командасының уақытша «футбол менеджменті консультанты» болып тағайындалды, Фил Браун менеджері бау-бақша демалысына жіберілгеннен кейін. Ол Йоркшир клубын Премьер-лигада қалып қоюға және элиталық дивизионда үшінші маусымын қамтамасыз етуге жетектеу міндетіне ие болды. Бірақ, 2010 жылдың 24 сәуірінде «Халл Сити» өз алаңында «Сандерлендтен» 1:0 есебімен жеңілгенімен және құлдыраудан сақтанбаққа тырысып жатқан «Вест Хэм Юнайтед» (Доуи бұл клубта екі рет ойыншы болып ойнаған) «Виган Атлетикке» қарсы ойында 3:2 есебімен жеңіске жетті, ал «Виган Атлетик» әлі де құлдырау қаупінен құтыла алмады. «Халл Сити» 2010 жылдың 3 мамырында «Виган Атлетик» ойыншысы Стив Гохуринің қосымша уақыттағы голынан кейін 2:2 есебімен тең түсті, бұл «Халл Ситидің» аман қалу үмітін бір ойын қалғанда жоқ етті.

Жеке өмір

Доуи Sky Sports News телеарнасында комментатор болып жұмыс істеді. Оның қызы Наташа Доуи – халықаралық футболшы, ол ол ерлер командасын басқарған кезде «Чарлтон Атлетик» әйелдер клубында ойнады. Доуидің Оливер мен Уильям есімді екі ұлы бар. Доуидің інісі Боб жартылай кәсіби футболшы және менеджер болған, сондай-ақ Иэнмен бірге «Кристалл Пэлас» клубында Футбол директоры болып жұмыс істеді. 2016 жылдың наурыз айында Доуи «Go To Surveys» компаниясында аймақтық сату менеджері болып жұмысқа орналасты. Ол 2005 жылы Оксфорд ағылшын сөздігіне енген «қайта жаңғыру қабілеті» деген сөзді ойлап тапты.