Кіріспе

DECtape, бастапқыда Microtape деп аталған, көптеген Digital Equipment Corporation компьютерлерімен қолданылған магниттік таспалы дерек сақтау құралы, оның ішінде PDP 6, PDP 8, LINC 8, PDP 9, PDP 10, PDP 11, PDP 12 және PDP 15. DEC-тің 32 биттік жүйелерінде VAX/VMS қолдауы іске асырылды, бірақ ол өнімдер тізіміне ресми түрде енбеді. DECtape-тар кең және әрқайсысы жеке оқылатын немесе жазылатын дерек блоктарына форматталған. Әрбір таспа 184К 12 биттік PDP 8 сөзін немесе 144К 18 биттік сөзді сақтай алады. Блоктың көлемі 128 12 биттік сөз (12 биттік машиналар үшін) немесе 256 18 биттік сөз (басқа машиналар үшін – 16, 18, 32 немесе 36 биттік жүйелер). Бағдарламалау тұрғысынан қарағанда, жүйе блокқа бағдарланған және кездейсоқ іздеуге мүмкіндік беретіндіктен, DECtape өте баяу дискілік жетек сияқты жұмыс істейді.

Шығу тегі

DECtape LINCtape таспа жүйесінен туындады. LINCtape дизайны, оның ішінде LINCtape, мемлекеттік қаржыландырылғандықтан, жалпыға қолжетімді етуге берілді. LINCtape дискілерін Digital компаниясының ішінде бірнеше компаниялар өндірді. LINCtape-тің бастауы Ричард Л. Бест және Т. С. Стоккбренд жасаған тарихи Линкольн зертханасының TX 2 компьютері үшін магниттік таспа жүйесінде жатыр. TX 2 Tape System – LINCtape-тің тікелей атасы, екі қосымша бес жолды және тікелей жетекті таспа тасымалын қамтиды, бірақ физикалық үйлесімсіз таспа форматын қолданады (1⁄2 дюймдік таспа 10 дюймдік катушкаларда, ал LINC таспасы және DECtape 4 дюймдік катушкаларда 3⁄4 дюймдік таспаны қолданады). Digital бастапқыда 550 типті Микротаспалық Басқару және 555 типті Екілік Микротаспалық Тасымалды PDP 1 және PDP 4 компьютерлері үшін сыртқы құрылғы ретінде ұсынды, екеуі де 18 биттік машиналар. DEC осы сыртқы құрылғылардың қолжетімділігін 1963 жылдың наурыз және мамыр айларында жариялады, ал қараша айына қарай 12 биттік PDP 5 және 36 биттік PDP 6 үшін өнімді ұсыну жоспарланған, тіпті бұл жазу форматын өзгертуді қажет етті. 550 типті контроллердің бастапқы сипаттамалары LINCtape-ден асып түсетін маңызды жетістік – екі бағытта оқу және жазу мүмкіндігін талқылайды. 1964 жылдың соңында 555 типті тасымалдау DECtape тасымалы ретінде сатыла бастады. LINC-те қолданылатын таспа тасымалы 555 типті тасымалдауға ұқсас, бірдей интерфейс сигналдарымен және бірдей физикалық таспа ортасымен. Алайда LINC және DEC контроллерлері үйлесімсіз, ал беру және қабылдау катушкаларының орналасуы LINC және DEC таспа форматтары арасында кері өзгертілді. LINCtape жоғары жылдамдықты екі бағытты блок іздеуін қолдайды, бірақ деректерді оқу және жазу операцияларын тек алға бағытта ғана жүзеге асырады. DECtape екі бағытта оқу және жазу мүмкіндігін қамтамасыз ету үшін едәуір өзгеше белгілеу жолы форматын қолданады, бірақ барлық DECtape контроллерлері кері оқуды қолдамайды. DEC 1964 жылдың соңында DECtape-ке енгізілген жетілдірілген мүмкіндіктерге патент алды. Осы патентте көрсетілген өнертапқыш Томас Стоккбренд LINC таспасы алынған TX 2 таспа жүйесі туралы мақаланың авторы. Бұл бір арнада "жоғалу" мүмкін еді; тіпті тесік соққысымен таспаға жасалған тесік те оқудың сәтсіздігіне әкелмейді. DECtape-тің ерекше жоғары сенімділігінің тағы бір себебі – ламинатталған таспаны қолдану: магниттік оксид екі қабат милардың арасында орналасқан, басқа магниттік таспа түрлеріндегідей бетте емес. Бұл таспаның магниттік оксид қабаты тозығына дейін мыңдаған рет таспа басынан өтуіне мүмкіндік береді, бұл уақытты бөлісу жүйелеріндегі интенсивті алмасу файлдарын пайдалануда болмаған жағдай. DECtape-тің негізгі беріктігі мен сенімділігі 1970-ші жылдардың басында таспа катушкасын орнату орталықтарының дизайны өзгертілген кезде айқын болды. Бастапқы металл өңделген орталық, ұстап тұратын серіппесімен, төмен құнмен бір бөліктен жасалған пластик орталықпен, "теңіз жұлдызы" немесе "гүл" пішіндес 6 иілгіш қолмен ауыстырылды. Бұл жаңа дизайнды орталықтардың ақаулы партиясы жаңа DECtape дискілерімен бірге жіберілген кезде, орталықтар уақыт өте келе босатыла бастады. Нәтижесінде DECtape катушкалары дисктерден құлайтын болды, әдетте толық жылдамдықпен айналып тұрғанда, мысалы, аяқтан аяққа іздеу кезінде. Таспаның орамы еденге құлап, түзу сызықпен немесе шеңбермен айналып, көбінесе ілмексіз қатып, таспаны түйістіретін. Осы қорқынышты көрініске қарамастан, үрейленген пайдаланушылар таспаны мұқият шешіп, оны еңбектеп қайтадан таспа катушкасына орап, содан кейін орталыққа қайта орнататын, катушканы тығыз ұстау үшін қағазтан жасалған төсемді пайдаланатын. Бұзылған DECtape-тегі деректер көбінесе толық қалпына келтіріліп, басқа таспаға көшірілуі мүмкін, егер бастапқы таспа бірнеше рет бүгілген болса, созылмаған немесе жыртылмаған болса. DEC ақаулы орталықтарды ауыстыру үшін дереу Инженерлік өзгерту бұйрығын (ECO) шығарды, мәселені шешу үшін. Соңында, көп пайдаланылған немесе дұрыс пайдаланбаған DECtape сенімділігін жоғалта бастайды. Операциялық жүйе әдетте сәтсіз оқылатын операцияны қайталап орындауға бағдарламаланған, бұл көбінесе бірнеше әрекеттен кейін сәтті аяқталады. Тәжірибелі DECtape пайдаланушылары таспа басынан бірнеше рет алға-артқа өткізілгенде DECtape-тің ерекше "аяқ жағып" қозғалысын байқауға үйренді және таспаны одан әрі пайдаланудан шығарып тастады.

DECtape II

DECtape II 1978 жыл шамасында ұсынылды және ұқсас блок құрылымына ие, бірақ әлдеқайда кішкентай таспаны пайдаланады (аудио компакт-кассетаның енімен бірдей). Таспа арнайы, алдын ала форматталған DC150 шағын картриджінде сақталады, ол текстуралы алюминий тақтасына бекітілген мөлдір пластикалық қаптамадан тұрады. Картридж өлшемдері – . TU58 DECtape II дискісінде RS 232 сериялық интерфейсі бар, бұл Digital процессорларында кең таралған стандартты сериялық порттармен оны пайдалануға мүмкіндік береді. Төмен құнының арқасында TU58 бірнеше жүйеге (VT103, PDP 11/24 және /44, сондай-ақ VAX 11/730 және /750) бағдарламалық өнімдерді тарату және диагностикалық бағдарламалар мен микрокодты жүктеу үшін DEC стандартты құрылғысы ретінде орнатылды. TU58-дің алғашқы нұсқасы Digital қолданған буферленбеген UART-тар үшін өте қатаң уақыт шектеулерін қойды, бірақ кейінірек жасалған микробағдарламалық жаңарту ағынды басқару мәселелерін жеңілдетті. RT11 операциялық жүйесін TU58-ден жүктеуге болады, бірақ таспалық дискіге қол жеткізу уақытының салыстырмалы түрде баяу болуы, жүйеге шыдамсыз пайдаланушы үшін қиындық тудыруы мүмкін. DECtape-тің бұрынғы нұсқасы сияқты, және VAX 11/780-де қолданылатын RX01 дискеталары сияқты, DECtape II картриджінің сыйымдылығы шамамен 256 килобайтқа тең. Түпнұсқа DECtape таспаларынан айырмашылығы, DECtape II картридждерін соңғы пайдаланушыларға сатылатын таспалық дискінің тасымалдауыштарында форматтауға болмайды және оларды зауытта алдын ала форматталған күйде сатып алу керек. TU58 Automatix Autovision машиналық көру жүйесі және AI32 робот контроллері сияқты басқа компьютерлермен де қолданылады. DOS-та жұмыс істейтін қазіргі заманғы компьютерлер үшін TU58 драйвері қол жетімді. Алғашқы өндірістегі TU58-де сенімділік және деректер алмасу мәселелері болды, бірақ олар ақырында шешілді. Дегенмен, төмен құны бар дискета технологиясының жылдам дамуы, оның жоғары жылдамдық артықшылығын пайдаланып, DECtape II-ді озып кетті және оны қолданудан шығарды.