Рави Шастри: Үндістан крикетінің ойыншысы, жаттықтырушысы және комментаторы

Кіріспе

Үндістан крикетшісі, жаттықтырушысы және комментаторы (1962 жылы туған)

Равишанкар Джаядрита Шастри (1962 жылдың 27 мамырында туған) – Үндістан ұлттық крикет командасының бұрынғы бас жаттықтырушысы және крикет комментаторы. Ойыншы ретінде ол 1981 жылдан 1992 жылға дейін Тест матчтары мен Бір күндік халықаралық матчтарда Үндістан ұлттық құрамасы үшін өнер көрсетті. Карьерасын сол қолмен айналдыратын боулер ретінде бастағанмен, кейіннен ол шабуылдайтын ойыншыға айналды. Шастри 1983 жылғы Крикет әлем чемпионатында жеңіске жеткен Үндістан құрамасының құрамында болды. 2024 жылдың 24 қаңтарында өткен «NAMAN» жылдық марапаттау кешінде ол C. K. Найдуның өмірлік жетістіктері үшін сыйлығын алды. Крикетші ретінде Шастри өзінің «чапати» (жамбастан соққы) деп аталатын әдеттегі қорғаныс стилімен ерекшеленді, бірақ қажет болған жағдайда соққы жылдамдығын арттыра білді. Оның орташа еңбіктің биіктігінен (190 см) және тік тұру қалыпынан жылдам боулингке қарсы шектеулі соққыларға ие болды, бірақ айналдыратын боулингке қарсы жоғары соққыны тиімді пайдаланды. Рави ашылушы шабуылшы немесе ортаңғы қатарда ойнады. Оның мансабындағы ең жарқын сәт 1985 жылы Австралияда өткен Крикет әлем чемпионатында «Чемпиондардың чемпионы» атанған кез болды. Сол маусымда, 1985 жылдың 10 қаңтарында ол бірінші сыныптық крикетте бір оверде алты алтылық соққан Батыс Үндістандық Гарри Соберстің рекордын теңестірді. Ол капитандыққа үміткер ретінде қарастырылды, бірақ крикеттен тыс беделі, жарақаттары және маңызды сәттерде формасын жоғалтуға бейімділігі оның тек бір Тест матчында ғана Үндістан құрамасын басқарғанына себеп болды. Үндістандық крикетте ол Бомбей үшін ойнап, соңғы ойын жылында Ранжи кубогын жеңіп алды. Сонымен қатар, ол Гламорган үшін төрт маусымдық округтік крикетте өнер көрсетті. 31 жасында қайталап тұратын тізе жарақатына байланысты карьерасын аяқтауға мәжбүр болды. Үндістанның матчтарында BCCI атынан комментарийлер берді. 2014 жылы ол Үндістанның Англияға сапарынан бастап 2015 жылғы Әлем чемпионатына дейін сегіз айға созылған кезеңде Үндістан крикет құрамасының директоры болды. 2017 жылдың 13 шілдесінде ол Үндістан крикет командасының бас жаттықтырушысы болып тағайындалды. 2019 жылдың 16 тамызында ол ересектер құрамасының бас жаттықтырушысы болып қайта тағайындалды және 2021 жылғы Т20 Әлем чемпионатына дейін осы лауазымда қалды.

Ravishankar Jayadritha Shastri (born 27 May 1962) is a former head coach of the India national cricket team and a cricket commentator. As a player, he played for the India national cricket team between 1981 and 1992 in both Test matches and One Day Internationals. Although he started his career as a left arm spin bowler, he later transformed into a batting all rounder. Shastri was a member of the Indian team that won the 1983 Cricket World Cup. He won C. K Naydu lifetime achievement award at Indian cricket team annual award show NAMAN on 24/01/2024. As a cricketer, Shastri was essentially defensive with his trademark "chapathi" (a flick off the pads), but he could raise his strike rate when required. Due to his above average height (he stood 6' 3" tall) and an upright stance, he had a limited number of shots against fast bowling, but was able to put the lofted shot to good use against spin bowling. Ravi played either as an opening batsman or in the middle order. The highlight of his career was when he was elected Champion of Champions in the World Championship of Cricket in Australia in 1985. In the same season, on 10 January 1985, he equaled West Indian Garry Sobers's record of hitting six sixes in an over in first class cricket. He was regarded as a potential captain, but his image outside cricket, injuries and tendency to lose form at crucial times meant that he captained India in only one Test match. In domestic cricket, he played for Bombay and led them to the Ranji Trophy title in his final year of playing. He also played four seasons of county cricket for Glamorgan. He was forced to retire aged 31 due to a recurring knee injury. He has done commentary on behalf of BCCI in the matches that India play. In 2014, he became the director of Indian cricket team for a period of eight months from India's tour of England until the 2015 World Cup. On 13 July 2017, he was appointed as the head coach of Indian cricket team. On 16 August 2019, he was re appointed as the head coach of the senior men's Indian team and remained in charge until the 2021 ICC T20 World Cup.

Жеке өмір

Шастри Мангалорлықтардан шыққан, Бомбей қаласында дүниеге келген және Дон Боско орта мектебінде оқыған. Оқушы кезінде крикетке адал болды. Дон Боско (Матунга) командасы сапында ойнаған Шастри 1976 жылғы мектептер аралық Гильс Шилд турнирінің финалына жетіп, ақырында Сент-Мэри командасынан жеңілді, олардың құрамында болашақ екі Ранжи ойыншысы – Шишир Хаттиангади және Джигнеш Сангани болды. Келесі жылы Шастридің капитаны болған Дон Боско 1977 жылы Гильс Шилд турнирін жеңіп алды, бұл сол мектеп тарихындағы тұңғыш рет болды. Мектепте оның жаттықтырушысы Б. Д. Десай болды, ол бұрын Татас және Дадар одағының ойыншысы болған. Дон Боско мектептердегі крикетте күшті команда ретінде танылмаса да, Шастри кейін коммерция мамандығын оқыған Р. А. Подар колледжі көптеген талантты крикетшілерді тәрбиеледі. Васант Амлади және әсіресе В. С. "Маршалл" Патил Шастридің крикетші ретінде қалыптасуына зор үлес қосты. Мумбайда болмағанда Шастри Алибаг қаласында тұрады.

Отандық мансап

ЖШС-дегі соңғы жылында ол Ранжи трофиінде Бомбей командасының құрамына таңдалды. 17 жасында және 292 күнінде ол Бомбей үшін ойнаған ең жас крикетші болды. 1980–1981 жылдары 19 жасқа дейінгі жастардың құрамасы Пакистанға сапар шегеді. Шастриді соңғы минутта ұлттық бапкер Хему Адхикари жаттықтыру лагеріне қосты. Шастри екі команданың бірін сынақ ойынында басқарды, содан кейін оған 19 жасқа дейінгі команданы басқару тапсырылды. Алайда турне тоқтатылды. Кейін команда Шри-Ланкаға барды, бірақ ойындар жиі жаңбырмен тоқтатылды. Оның алғашқы екі Ранжи маусымдағы бірден-бір елеулі жетістігі – 6/61 боулинг көрсеткіші, оны ол 1979–80 жылғы Ранжи финалында Делиге қарсы ұтып алды, бірақ Бомбей жеңілді. Келесі маусымда Канпурда Уттар Прадешке қарсы ойнаған кезде, ол Жаңа Зеландияға саяхаттайтын құрамаға шақырылды. Шастри Веллингтонға бірінші тестіден бір түн бұрын келді. Оның тестілік крикеттегі алғашқы овері Жаңа Зеландия капитаны Джефф Ховартқа қарсы таза овер болды. Екінші иннингте ол төрт доптан үш жеребе алды, барлығы Дилип Венгсарканың аулауынан. Үшінші тестте ол жеті жеребе алып, ойынның үздік ойыншысы атағын жеңіп алды, ал сериядағы 15 жеребесі екі жақ үшін де ең жоғары көрсеткіш болды. 1984–1985 жылғы Ранжи финалы Үндістанның ішкі крикет тарихындағы ең керемет матчтардың бірі болды. Ұйқысы кеткен Гаваскар жеребе тастап, ұтып алды. Ол көзін жұмып, Бомбей 3 есеге 42-ге қалды. Бесінші нөмірде ұрған ол Ранжи трофиіндегі 20-шы және соңғы жүзін соғып, Бомбейді 333-ке жеткізді. Шастри 29 ұпай жинағаннан кейін, қолға соққы беріп, боулингке түсіп қалды. Делидің алғашқы қиындықтары болды, оларды Четтан Чуахан құтқарып қалды, ол өзінің соңғы бірінші сыныптық матчында сынған саусағымен ұрды. Алғашқы ойында Ажай Шарма жүз ұпай соғып, Делидің бағын 9 ұпайға ұтып алды. Жарыс ережелері бойынша тең нәтижеге қол жеткізген жағдайда бірінші иннингте басымдыққа ие болған команда жеңімпаз деп жарияланады. Екі күн мен 100 минут қалғанда Бомбей тез ұпай жинауға кірісті. Төртінші күні ойынға 46 мыңға жуық адам келді, ал ұйымдастырушылардың билеттері түгесілді. Шастри 76 ұпай жинап, Бомбейдің жеңісі үшін Делиге бір күн мен тоқсан минутта 300 ұпай жеткізуді міндеттеді. Бірнеше рет соққы бергеннен басқа, доп баяу айналып, ұрысшылардың соққыларын ойнатуға жеткілікті уақыт берді. Соңғы күннің басында Дели 95 ұпайға жеңіліссіз жетті, содан кейін күйреп түсті. Оның алғашқы жеребесі Чуахан болды, ол аут деп жарияланды, доп оның бетінен айналып, оған тиіспей қалды. Матчтың барысы күрт өзгерді, ал ұрысшылар өз басынан айырылды. Гуршаран Сингх соққысыз ойнап, Кирти Азад соққысыз ойнап, Суриндер Ханна бірнеше соққыдан кейін аут болды. Шастри 8/91 алып, Бомбей 90 ұпаймен жеңіске жетті. Ранжи трофиінің 50 жылдығында бұл олардың 30-шы жеңісі болды. 1985–1986 жылдары Австралияға жасаған турнеден кейін ол боулингтен де төмендеді. Бомбей "Ранжи" кубогының жартылай финалында Харьянадан жеңіліп қалды, бірақ Батыс аймақ "Дюлип" кубогын жеңіп алды. Оның ең үлкен үлесі Тривендрумда Солтүстік аймаққа қарсы жартылай финалдағы шайқаста болды. Ранжи финалындағыдай, Солтүстік соңғы күні 145 ұпайға 8 жеребе алып, жеңіске жетуі мүмкін еді. Ол "Дюлип" кубогының ширек және жартылай финалдарында жүз ұпай соғып, бірақ Батыс аймағы соңғы матчта бірінші иннингтерде Оңтүстікке жеңілді. Шастридің маусымдағы 50 ұпайдан жоғары соққан жалғыз ойыны – Джейпурдағы тестіде Пакистанға қарсы 125 ұпай болды. Ол бір күндік серияның үздік ойыншысы атағын жеңіп алды. Пәкістанға қарсы бірінші бір күндік матчта ол алғаш рет Ұлттық құраманың капитаны болды, 50 ұпай жинап, үш жеребе алды. Ол Калькуттада 4 және Хайдарабадта 69* жеребе алып, екі шайқаста үздік шықты. Кейін Нагпурда Ұлттық құрама үлкен мақсатқа қарсы тұрғанда, ол 40 доптан 52 ұпай жинады. 1987 жылы "Гламорган" футбол клубы Шастримен келісімшарт жасады. 1990 жылы Ұлттық құраманың Англияға жасаған турнесіне байланысты үзіліспен 1991 жылға дейін олармен бірге болды. Шастридің қатысуы сол екі маусымда бірінші сыныптық кестеде төменгі орынға ие болған округтің табысына көп әсер етпеді. Шастри 1989 жылы 1000-нан астам ұпай жинап, Миддлсекске қарсы екі таймда жүз ұпай соғып, үздік болды. Оның ең жақсы боулинг көрсеткіші – 7/49 (11/90) – 1988 жылы Ланкаширге қарсы болды, онда ол "Уисден" журналына сәйкес "ойнауға жарамсыз" болды. Алманахта Шастридің бұғазға отыруға асығып бара жатқаны жазылған. 1988 жыл – Гламорганның бір күндік матчтардағы ең жақсы маусымы болды. Олар 1987 жылы 14-ші орындан 5-ші орынға көтеріліп, "Бенсон және Хеджес" кубогының жартылай финалына жетті. Шастри 1988 жылғы жексенбі лигасының матчтарында 14 алтылықпен ең көп алтылық соққан ойыншы атағын жеңіп алды. Ол 1987 жылы Лордс стадионында өткен MCC бицентендік матчында "Әлемнің қалған бөлігінен" құралған команданың құрамында болды. Бомбей 1993–1994 жылғы Ранжи трофиінің Батыс аймақтық лигасынан өтіп, барлық төрт матчты үлкен есеппен жеңіп алды – бұл өте сирек кездесетін жағдай. Тест ойыншылары жоқ болғандықтан, Шастри нокаут матчтарында жас команданы басқарды. Бомбей жартылай финалда Харьянаны иннингпен және 202 ұпаймен жеңіп алды, бірақ келесі раундта Карнатакаға қарсы қиындыққа тап болды. 406 ұпайға қарсы Бомбей алғашқы алты ойыншысын 174 ұпайға жоғалтты, содан кейін Шастри мен Саирадж Бахутуле алты сағатта 259 ұпай жинады. Шастринің жеке көрсеткіші 151 ұпайды құрады. Бомбей соңғы күнің көп бөлігінде жеңіске жетіп, бірінші иннингте басымдыққа ие болды. Шастри маусымда 612 ұпай жинап, 15 оверде 17 жеребе алды. Бомбей төмен ұпайлы финалда Бенгалды жеңіп, Ранжи трофиін жеңіп алды. Бұл олардың тоғыз жыл бұрын Делиге қарсы тарихи жеңісінен бергі бірінші чемпионаттары болды. 1994 жылдың қыркүйегінде Шри-Ланкада Singer World Series жарысын жамылғанда, Шастри бірінші сыныптық крикеттен зейнеткерлік туралы хабарлады.

In his last year at the junior college, he was selected to represent the Bombay team in the Ranji Trophy. At 17 years and 292 days, he was then the youngest cricketer to play for Bombay. An Indian under 19 team was scheduled to tour Pakistan in 1980–81. Shastri was included in the coaching camp at the last minute by the National Coach Hemu Adhikari. Shastri captained one of the two teams in a trial game and was then asked to lead the Indian Under 19 team. The tour, however, was cancelled. The team later went to Sri Lanka, but the games were frequently interrupted by rain. His only notable achievement in his first two Ranji seasons were bowling figures of 6 61, which he took against Delhi in the 1979–80 Ranji final that Bombay lost. While he was playing against Uttar Pradesh at Kanpur in the next season, he was called up to the squad touring New Zealand to stand in for the injured left arm spinner Dilip Doshi. Shastri arrived in Wellington the night before the first Test. His first over in Test cricket was a maiden to the New Zealand captain Geoff Howarth. In the second innings, he took 3 wickets in four balls, all to catches by Dilip Vengsarkar, to bring a quick close to the New Zealand innings. In the third Test, his seven wickets won him the man of the match award, while his 15 wickets in the series were the highest for either side. The Ranji final of 1984/85 turned out to be one of the finest matches in Indian domestic cricket history. A sleepy Gavaskar won the toss and batted. He could hardly close his eyes before Bombay was 3 down for 42. Batting at No.5, he scored his 20th and last Ranji Trophy hundred and took Bombay to 333. Shastri made 29 before he was bowled attempting to cut an arm–ball. Delhi was in early trouble before they were rescued by Chetan Chauhan, batting with a fractured finger in his last first class match. Ajay Sharma, in his first season, scored a hundred and took Delhi into the lead with nine wickets down. The rules of the competition specified that in the event of a draw, the team with the first innings lead would be declared the winners. With two days and 100 minutes left, Bombay went for quick runs. A crowd of about 46,000 turned up for match on the fourth day and the organizers ran out of tickets. Shastri top scored with 76 as Bombay set Delhi 300 to win in a day and ninety minutes. Except for the odd delivery, the ball spun slowly and afforded enough time for the batsmen to play their strokes. Early on the final day, Delhi reached 95 for no loss and then collapsed. His first wicket was Chauhan who was declared out caught behind with the ball having spun across the face of the bat without apparently touching it. The match changed dramatically and the batsmen lost their head. Gursharan Singh was lbw playing no stroke, Kirti Azad played on, Surinder Khanna was stumped after a few slogs. Shastri took 8 for 91; Bombay won by 90 runs. In the 50th year of Ranji trophy, it was their 30th title. After the tour of Australia in 1985–86, he also began to decline as a bowler. Bombay lost to Haryana in the semifinal of the Ranji trophy but West Zone won the Duleep Trophy. His major contribution was as a bowler in the semifinal against North Zone on a flat wicket at Trivandrum. Like in the Ranji final, North looked the likely winner going into the last day, before he took 8 for 145. He scored hundreds in the quarterfinal and semifinal of the Duleep trophy, but West Zone lost to South on first innings lead in the latter match. Shastri's only other score over fifty in the season was a particularly dull 125 against Pakistan in the Jaipur Test. He did well enough to be the man of the one day series. In the first one day match against Pakistan he captained India for the first time, scoring 50 and taking three wickets. He took four wickets at Calcutta and 69* at Hyderabad in two thrilling finishes. Later at Nagpur with India facing a big target, he scored 52 in 40 balls. In 1987, Glamorgan contracted Shastri to play for them. He stayed with them until 1991, with a break in 1990 due to India's tour of England. Shastri's presence did little for the fortunes of the county which finished at the bottom of the first class table in two of those seasons. Shastri topped 1000 runs in 1989 and scored hundreds in both innings against Middlesex. His best bowling performance of 7 for 49 (11 for 90) in the match came against Lancashire in 1988, where he got bounce and turn and was 'unplayable' according to Wisden. The almanack noticed that Shastri was already becoming reluctant to bowl. 1988 was by far the best of the seasons for Glamorgan in one day matches. They finished 5th in the Sunday League – up from 14 in 1987 – and reached the semifinal of the Benson & Hedges Cup. Shastri won the leading six hitter award for the Sunday league matches of 1988 with 14 sixes. He was part of the MCC team that played a Rest of the World team in the MCC bicentennial match at Lord's in 1987. Bombay breezed through the West Zone league of the 1993–94 Ranji Trophy winning all four matches – a very rare feat – by big margins. With the Test players away, Shastri captained the young team in the knockout matches. Bombay defeated Haryana by an innings and 202 runs in the pre quarter final but ran into trouble against Karnataka in the next round. Against 406, Bombay lost their first six for 174, before Shastri and Sairaj Bahutule added 259 in six hours. Shastri's individual score was 151. Bombay survived the best part of the last day to win on first innings lead. Shastri scored 612 runs in the season and took 17 wickets at 15. Bombay went on to beat Bengal in a low scoring final to lift the Ranji Trophy. It was their first championship since the famous win against Delhi nine years ago. In September 1994, while in Sri Lanka covering the Singer World Series, Shastri announced his retirement from first class cricket.

Алғашқы жылдары

Тест дебютіне дейін он сегіз ай ішінде Шастри ұпап беру реті бойынша оншы орыннан бастап, ашылушы ойыншыға дейін көтерілді. "Оның тыныш, салмақты ойыны төменгі қатарда" деп Wisden өз алғашқы сериясы туралы жазды, "оның пайдалы жан-жақты ойыншыға айналу мүмкіндігін көрсетті, ал оның алаңдағы шеберлігі де артықшылық болды". Карьерасының соңына қарай ол біріншіден онға дейінгі барлық позицияларда ойнады. Өзінің мойындауынша, Шастри 1983 жылғы әлем чемпионатының көптеген маңызды ойындарына қосылмады. Сол жылдың соңындағы Батыс Индияға қарсы серияда ол Батыс Индияның үстемдік құратын жылдам добысымен күрескенде қайтадан батылдығымен көзге түсті.

Қадірлі қыста

1984 жылдың қазан айында Үндістан алты жылдың ішінде үшінші рет Пакистанға сапарлады. Лахордағы тест матчында Үндістан 156 ұпайға дейін құлдырап, Пакистан 428 ұпай жинады, содан кейін Үндістанға екінші мүмкіндік берілді. Соңғы күні Үндістан 92 ұпаймен қалып, 6 калибтің қорғанында болды, бірақ Шастри мен Мохиндер Амарнаттың 126 ұпайлық серіктестігі оларды құтқарды. Шастри 71 ұпай жинаса, Амарнат 101* ұпай жинады. Шастри Фейсалабадтағы келесі тестте одан да табысты болды, онда ол 139 ұпай жинап, Сандип Патилмен 200 ұпайлық серіктестік құрды. Индира Гандинің қазасынан кейін соңғы тест матчы және турдың қалған бөлігі тоқтатылды. Шастри болашақ капитан ретінде дайындалып жатқанына белгілер көрінді. Үндістанның капитаны Сунил Гаваскар карьерасының соңына жақындап қалғанда, оның орнын өткен маусымда команданы жетектеген Капил Дев алмастыруға тиіс болды. Шастри келесі кезекте тұрғандай көрінді. 1984 жылдың басында ол «Жас Үндістан» командасын Зимбабвеге бастап барды. Қараша айында Англия құрамасына қарсы өткен ойында 25 жасқа дейінгі Үндістан құрамасын жеңіске жеткізді – Англияның 50 жыл ішіндегі алғашқы жеңілісі. Осы кезде Шастри бір күндік матчтарда да жиі бастапқы құрамда ойнай бастады. Қазан айында Австралияға қарсы 102 ұпай жинады – Үндістанның бір күндік матчтардағы екінші жүзі. Шастри 1983 жылғы әлем чемпионатының екі матчында Гаваскардың орнына шығып, Шрикантпен бірге бастапқы құрамда ойнады. Олардың үшінші серіктестігі Куттакта 188 ұпаймен бірінші калиб үшін жаңа әлемдік рекордты орнатты. Кейіннен бұл серіктестік Үндістанның Австралиядағы WCC турнирінде жеңіске жетуіне негіз болды. Шастридің табысы Англияға қарсы тест матчтарында да жалғасты. Бомбейдегі тестте оның қақпашы Сайед Кирманимен 235 ұпайлық серіктестігі Үндістанның жеңісіне әкелді. Оның 142 ұпайы Фейсалабадтағы 139 ұпайынан жоғары болды. Калькуттадағы үшінші тестте Шастри 357 доппен және 455 минутта 111 ұпай жинады, бірақ оның ойынына жаңбыр көп бөгет қойды. Мохаммад Азхаруддинмен бірге бесінші калиб үшін 214 ұпай қосты, бұл да Үндістанның тағы бір рекорды болды. Үндістан соңғы күнінің соңында екінші иннингті бастағанда, ол бастапқы құрамда ойнау үшін жіберілді, осылайша тест матчының бес күнінде де соққыға түскен аз ғана ойыншылардың бірі болды. Шастри Бародаға қарсы Бомбей үшін Батыс аймақтағы Ранжи матчында тағы бір рекорд орнатты. Оның алғашқы жүзі 72 минутта 80 доптан соғылды, онда 9 төрттік және 4 алтылық болды. Екінші жүзге 41 минут пен 43 доп жетті. Оның 123 доптан, 113 минуттан тұратын 200* ұпайы бірінші сынып тарихындағы ең жылдам қос жүздікке айналды, бұрынғы рекордты 7 минутқа ұтып, 13 төрттік және 13 алтылықтан тұрды. Алты алтылықтың барлығы сол жақ қол спиннері Тилак Радждің бір оверінен соғылды. Алтылықтардың саны бойынша бұл көрсеткіш 1926 жылы Бомбей спорт залында МКК командасына қарсы 11 алтылық соққан С.К. Найудудың 58 жылдық үнділік рекордын ұтты. Шастридің Гхулам Паркармен 204* ұпайлық алтыншы калибтік серіктестігі, Паркардың үлесіне бар болғаны 33 ұпай тигенімен, 83 минутқа созылды. Бароданың екінші иннингінде Шастри төрт оверде екі калибті құлатты.

In October 1984, India toured Pakistan for the third time in six years. The Lahore Test saw India collapse to 156 against Pakistan's 428, and follow on. India went into the last day trailing by 92 with six wickets in hand but were saved by a fifth wicket partnership of 126 between Shastri and Mohinder Amarnath. Shastri scored 71, while Amarnath made 101*. Shastri was even more successful in the next Test at Faisalabad, where he scored 139 and shared a stand of 200 with Sandeep Patil. The last Test and the remainder of the tour were cancelled because of the assassination of Indira Gandhi. There were already signals that Shastri was being groomed as a future captain. Indian captain Sunil Gavaskar was coming to the end of his career and Kapil Dev, who had led India in the previous season, was expected to succeed him. Shastri appeared to be the next in line. He led the Young India side to Zimbabwe in early 1984. Against the touring English side in November, he led the India Under–25 to an innings win the first defeat of England in a tour match in India for fifty years. Around this time, Shastri also began to open the innings regularly in one day games. He scored 102 against Australia in October – India's second hundred in ODIs – and made the same score against England at Cuttack in December. Shastri had stood in for Gavaskar and opened with Srikkanth in two matches of the 1983 World Cup. The third time that they opened was at Cuttack and they set a world record of 188 for the first wicket. Later in the season, this partnership was to form the foundation for the Indian triumph in the WCC in Australia. Shastri's success continued in Test matches against England. In the Bombay Test his 235 run stand with wicket keeper Syed Kirmani led to victory for India. His 142 improved upon the 139 at Faisalabad as his highest score. In the third Test at Kolkata, Shastri made 111 in 357 balls and 455 minutes, though his innings was heavily interrupted by rain. With Mohammad Azharuddin he added 214 for the fifth wicket, another Indian record. When India started the second innings late in the final day, he was sent in to open, thus becoming one of the few batsmen to bat on all five days of a Test. Shastri set another record for Bombay against Baroda in a West Zone Ranji match. His first hundred came up in 72 minutes and 80 balls and included nine fours and four sixes. The second took just 41 minutes and 43 balls. His 123 ball, 113 minute 200* became the fastest double hundred in first class history, beating the previous record by 7 minutes, and included 13 fours and 13 sixes. Six of the sixes came off a single over of the left arm spinner Tilak Raj. In terms of the number of sixes, it bettered the 58 year old Indian record of CK Nayudu who had struck 11 sixes against a touring MCC team at Bombay Gymkhana in 1926–7. Shastri's unfinished sixth wicket stand of 204* with Ghulam Parkar, who contributed only 33 to the partnership, took only 83 minutes. In Baroda's second innings, Shastri took two wickets in four overs.

Криктің әлем чемпионаты - 1985

Пәкістанда өткен бірнеше сериялар мен 1983 жылғы әлем чемпионатының финалынан басқа, Австралиядағы Крикет әлем чемпионаты Үндістанда шетелдегі крикет матчтарының тікелей эфирде көрсетілуінің алғашқы жағдайы болды. WCC-де Үндістан барлық матчтарды сенімді түрде жеңіп шықты. WCC Викторияның құрылғанына 150 жыл толуының құрметіне ұйымдастырылған, бірақ финалда Үндістан мен Пәкістан командалары кездесті. Шастри турнирді баяу бастады, бірақ соңғы үш матчта 50-ден астам ұпай жинады. Шрикант та үш рет 50-ден астам ұпай соғып, Үндістан Австралияға қарсы және финалда жүздік ашылу серіктестіктерін жасады. Үндістан әр матчқа екі спиннермен шықты. Бұл үшін барлық матчтар Мельбурн мен Сиднейде өткізілуіне көмектесті, себебі бұл жерлерде бұрылысқа мүмкіндік беретін трассалар мен ұзақ шекаралар бар. Сиварамакришнан мен Шастри бес матчта барлығы 18 викетке ие болды. 182 ұпай мен 8 викет алғаны үшін Шастри турнирдің "Чемпиондардың чемпионы" атанды. Ол өз еңбегі үшін "Ауди 100" көлігін жеңіп алды. Премьер-министр Ражив Гандидің арнайы бұйрығымен Үндістанның кеден қызметі оның импортына қатысты әдеттегідей салмақты баж салығын алып тастады.

1985 жылғы вице-капитан

Екі аптадан кейін Үндістан Шаржадағы Ротман кубогын жеңіп, Пәкістан мен Австралияны ұтты. Пәкістанға қарсы жеңіс ерекше есте қалды, себебі Үндістан бар болғаны 125 ұпайды қорғады. Шастри мен Шива доппен сәтті серіктестіктерін жалғастырды. Осы турнирде Шастри алғаш рет Үндістан құрамасының вице-капитаны болды. Гаваскар турнир басталар алдында WCC турнирінің соңында капитандықтан кету туралы шешімін жариялаған еді. Финалға дейін Австралияның бұрынғы капитаны Йен Чаппелл, Үндістан крикетінің қадірін біліп, Гаваскар Шастри оның орнын баса алғанша капитандығын жалғастыруы керек деді. Шастри 1985–86 маусымында Капил Девтің вице-капитаны ретінде қызмет етті. Бұл маусым мен 1986 жылғы Англияға сапар оған орташа болды. 1986–87 жылдары Австралия, Шри-Ланка және Пәкістан Үндістанға гастрольде болды. Шастри Мадрастағы Австралияға қарсы тестілік матчта шешуші рөл атқарып, 62 және 48* ұпай жинады. Үндістанның ортаңғы қатары құлағанда және Үндістан ұпай жинауда қалып қойғанда, оның шашыратып тастаған Грег Мэтьюсқа қарсы екі алтылығы тиімді болды. Бомбейдегі соңғы тестіде ол 121* ұпай жинады. Көбінесе болатындай, матч бірінші және төртінші жылдамдықпен өтті. Ол елулікке жеткен соңғы ұпай үшін шамамен 30 минут күтті, ал тоқсандықтарда екі есе ұзақ күтті. Дегенмен ол алты алтылық соқты, оның үшеуі жүздікке жеткеннен кейін. Сол жақтан келген жылдам допшы Брюс Ридке қарсы соққан алып алтылық – лонгон асып кеткен кросс-биттей соққы – ерекше есте қалды. Бір иннингте алты алтылық соғу сол кездегі Үндістан рекорды болды. Бірақ ол осы ойында 164* ұпай жинаған Дилип Венгсаркардан басым түсті. Олар алтыншы қақпаға 298* рекордтық серіктестік жасады. 1987 жылдың басында ол «That’s Cricket» атты 15 минуттық жаттығулар сериясын ұсынды. Бұл бағдарлама жексенбі күндері таңертең ұлттық «Дордаршан» арнасында көрсетілді. Актер Амрита Сингхпен қарым-қатынаста болғаны туралы да қауесет тарады. Үндістан Бангалордегі соңғы тестіде жеңіліп, 1986–87 жылдарғы Пәкістанға қарсы сериядан шықты. Капил Девтің капитандық шешімдері БАҚ-та кеңінен сынға ілікті. Таңдау комиссиясы оны 1987–88 маусымының басындағы «Рилайенс» әлем чемпионатында капитан ретінде қалдырды. Шастри «Рилайенс» кубогында соққымен сәтті ойнамады, бірақ тағы бір сол жақ айналдырушы Маниндер Сингхпен сәтті боулингтік серіктестік құрды. Үндістан өз тобында бірінші орын алды, бірақ жартылай финалда Англияға есе жіберді. Капил Дев жеңіске жету мүмкіндігі болғанда терең ортаға қақпаны ұшырып жібергені үшін тағы да сынға ілікті.

Two weeks later India won the Rothman's cup in Sharjah beating Pakistan and Australia. The victory against Pakistan was particularly memorable because India defended a total of only 125. Shastri and Siva continued their successful partnership with the ball. It was for this tournament that Shastri served as the Indian vice captain for the first time. Gavaskar had announced his decision to resign his captaincy at the end of the WCC before the tournament began. Before the final, former Australian captain Ian Chappell suggested that for the good of Indian cricket, Gavaskar should continue as the captain until Shastri could take over from him. Shastri continued as vice captain to Kapil Dev in the 1985–86 season. This season and the England tour of 1986 were ordinary ones for him. Australia, Sri Lanka and Pakistan toured India in 1986–87. Shastri played a crucial role in the Tied Test at Madras against Australia, scoring 62 and 48*. When Indian middle order collapsed and India fell behind the run rate, his two sixes in quick succession off off–spinner Greg Matthews came in handy. In the final Test at Bombay he scored 121*. As was becoming increasingly common, it was played in first and fourth gear. He hung around for around 30 minutes for the last run for his fifty and twice as long in the nineties. Yet he hit six sixes, three of which came after he completed his hundred. The huge six off left arm fast bowler Bruce Reid – a cross batted heave that went over longon – was particularly memorable. Six sixes in an innings was an Indian record at the time. But he was outshone by Dilip Vengsarkar who scored 164* in the same innings. They added a record 298* for the sixth wicket. In early 1987, he presented a 15 minute coaching series which went by the name 'That's Cricket'. This was aired on the national channel Doordarshan on Sunday mornings. There were even rumours of an involvement with actress Amrita Singh. India lost the final Test at Bangalore to lose the 1986–87 series against Pakistan. Kapil Dev was widely criticised in the media for his captaincy. The selectors retained him as captain in the Reliance World Cup at the beginning of the 1987–88 season. Shastri failed with the bat in the Reliance Cup but formed a successful bowling partnership with Maninder Singh, another left arm spinner. India topped its group but went down to England in the semifinal. Kapil Dev received more criticisms for skying a catch to deep midwicket when a win was still a possibility.

Капитандық саны 1987

Осы шақта Венгсаркар Капилдің орнын басатын ең басты кандидат ретінде көзге түсті. Ол 1986 жылы Англиядағы сериядан бастап, тамаша ойын көрсетіп келді. 1987 жылы жаңадан құрылған Deloitte рейтингісі (қазіргі LG рейтингісінің алдағысы) оны әлемдегі ең үздік соққышы деп бағалады. Үндістандық іріктеушілер әдетте команданың ең жақсы ойыншысын капитан етіп тағайындайды. Сондықтан, Вест-Индияға қарсы үйдегі серия алдында Капил қызметтен босатылып, Венгсаркар Үндістан құрамасының капитаны болды. Венгсаркар үшінші сынақ матчында сол қолын сындырып алды, ал Шастри өзінің сынақ карьерасында тұңғыш рет Үндістан құрамасын басқарды. Мадрастағы дайындықтан өтпеген, бұрылысқа бейім трассада Үндістан жеребе тастап, алдымен соққы жасауды жөн көрді. Жаңадан қосылған Нарендра Хирвани 16 қақпаға 136 доп тастап, Үндістан 255 ұпаймен жеңіске жетіп, серияны 1–1 есебімен теңестірді. Бұдан басқа, Шастри соққымен де, доппен де көп еңбек етпеді. Вест-Индия құрамасы бір күндік матчтардың жетісінде жеңіске жетті, оның алтауында ол капитан болды. Ал Венгсаркар газетке мақала жазғаны үшін BCCI-ден 6 айға тоқтатылды. Сәуір айында Шастри Шаржада өткен үш елдің турнирінде де капитандық қызметін жалғастырды. Шри-Ланка және Жаңа Зеландия да қатысты, Үндістан оңай жеңіске жетті.

1989 жылы жұмыстан босатылып, вице-капитан болды

1989 жылдың басында Үндістан Вест-Индияға сапар жасады. Жалпы есебінде сәтсіз болғанымен, Шастри бұл серияда екі команданың арасындағы ең жақсы ойынды көрсетті. Ол екінші тест матчында Бриджтаунда өтті. Бірінші иннингсте 56 ұпайға қалып қойған Үндістан екінші иннингсте 63 ұпайға 6 қақпадан айырылды. Үшінші нөмірде ойнаған Шастри 251-нің ішінде батыл 107 ұпай жинап, соңғы болып шықты. Карьерасын аяқтаған кезде ол бұл ойынды өзінің ең керемет ойыны деп еске алды. Допты лақтырушылар Малкольм Маршалл, Куртли Амброуз, Кортни Уолш және Иан Бишоп болды, ал жағдай қиын болды. Отанына қайтып келе жатқанда көптеген үндістандық ойыншылар АҚШ-та көрсету матчына қатысты. BCCI ойыншыларды дисквалификациялады. Бұл шешім кейіннен қайтарылып алынса да, Венгсаркаров қызметтен босатылды. Шрикант жаңа капитан болды, ал Шастри тағы да оның орынбасары атанды. Пәкістандағы нәтижесіз сериядан кейін екеуі де 1990 жылы Жаңа Зеландияға сапардан шығарылды. Әзһарұддин тәжірибелік команданы басқарды, оны таңдау комиссиясы "тоқсандар командасы" деп атады. Бірнеше апта ішінде бұл фраза әзілге айналды. Шастри сол жазда Англияға вице-капитан ретінде қайта шақырылды.

Үндістандық жаз

Шастридің мансабы 1990 жылғы Англияға жасаған турнеге дейін қиындыққа толы болды, онда ол үш тестілік серияда екі жүздік соқты. Үндістан құрамасының ойынды ашқан ол, Лордста Англияның үлкен есебіне жауап ретінде 100 ұпай жинады. Бұл ауыр еңбек болды, Шастри жиі ойнап, қағылып қалатын, ал көптеген ұпайларын әдеттегі соққыларымен және итерілулерімен жинады. Ойынының соңында ол агрессивтілік танытып, ағылшын спиншісі Эдди Хеммингстің қақпасына екі төрттік және бір алтылық соғып, жүзге жетті. Овалда ол 187 ұпай жинады. Журналист және комментатор Харша Бхогледің осы ойын туралы айтқандары Шастридің көптеген маңызды ойындарына сай келеді: Шастридің соққысын тамашалау – Құтаб-Минарды таңданумен бірдей; биік, мәңгілік, берік. Оны стилі үшін емес, қасиеттері үшін бағалайсыз. Тоғыз сағат 21 минут бойы ол Англияның шабуылын тоқтатып, артында қалдырған мүсіні табандылық пен шеберлікті бейнеледі. Шлем астында әдеттегідей, сөзсіз бет болды, бірақ оның көздеріндегі нық қадамды көруге болады, өйткені ол викетке бекініп, тамыр жайып, жеміс берді. Жарғақ кейде шешімін жоғалтқан, бірақ ақыл оны қайтадан дұрыс жолға салып, тіпті ескерту ретінде, жарғақ кеңірек және тік өсті. Ол ешқашан Гаваскар болмауы мүмкін, бірақ ол кем дегенде, ұлы ойыншының қасиеттерін көрсетеді, тіпті оның орнына болса да. Оның қақпасын ешқашан тастамайтынын білуге де қуаныштымыз, өйткені оның қақпасын ешкім осылай қатаң сақтай алмайды. Овалдағы ойыннан кейін Шастри өзінің мансабындағы ең жақсы көрсеткішін – 217 ұпайды жинады, ал бір аптадан кейін сол қарсыластарға қарсы өткен бір күндік матчта 101* ұпай соғып, соңғы допта екілік соққымен жүзге жетті. Келесі жылы Оңтүстік Африка халықаралық крикетке оралғаннан кейін өткен алғашқы бір күндік серияда ол Делиде 109 ұпай жинады, бұл оның төртінші және соңғы бір күндік жүздігі болды. Көптеген турнирлер тоқтатылғандықтан, Үндістан сол кезде үйде аз матч өткізді. 1991 жылдың соңында Үндістан бес тестілік серияға Австралияға барды, содан кейін Әлем чемпионаты өтті. 9-арна бұл турнирді «Үндістанның жазы» деп атады. Серия Үндістан үшін апатқа ұшырады – олар төрт тестіде жеңіліске ұшырады және төрешілердің шешімдеріне қатысты көптеген даулар туды. Бірақ ол Шастри мен Капил Девтің мансабындағы соңғы жетістіктерді де көрсетті. Шастри Әлем чемпионатының алғашқы матчында Австралияға қарсы 15 допқа 5 қақпа соқты. Бұл бір күндік матчта үндістандық ойыншының ең жақсы көрсеткіші болды. Көптеген қақпалар бекер жеңіліс болды, үш ойыншы аяқ жағында ұсталды, ал тағы біреуі шығарылды. Сиднейдегі үшінші тестіде ол тестілік крикеттегі жалғыз қос жүздігін соқты, бұл Австралияға қарсы үндістандық ойыншының алғашқы көрсеткіші болды. Ол 60-шы минуттарда өзінің доптарынан дебют жасаған австралиялық спинші Шейн Уорннан құтылды. Жаңбырдың жиі тоқтауынан кейін төртінші күні ол жүзге жетті, ал Уорннан соққан алтылық 150 ұпайға жеткізді. Тоғыз жарым сағаттан кейін ол Уорнға шаршаған соққы берді, 17 төрттік және екі алтылықпен 206 ұпай жинады, осылайша Уорнның тестілік крикеттегі алғашқы құрбаны болды. Осы ойын барысында оның мансабын аяқтауға себеп болатын тізе жарақаты да бірінші рет пайда болды. Үндістан бұл ойынға төрт жылдам доп тастаушымен және тұрақты спиншілерсіз кірді. Шастри сол кезде жартылай доп тастаушы болды. Соңғы күні доптың жылдамдығы артты. Шастри екінші таймда төрт қақпа соқты, ал Австралия ойын уақытын сақтап, тең түсті. Үндістан тағы бір спинші болғанда жеңіске жете алатын еді.

Shastri's career generally remained a struggle until the England tour of 1990 where he scored two hundreds in the three Test rubber. Opening the innings for India, he began with an even 100 in India's reply to a huge England score at Lord's. It was a hard working innings and Shastri played and missed often with most of the runs came with his usual flicks and nudges. Towards the end of his innings, he grew aggressive, reaching his hundred by hitting the English off spinner Eddie Hemmings for two fours and a six in an over, and departed immediately attempting another big hit. He topped this with 187 at the Oval. Journalist and commentator Harsha Bhogle's description of this innings holds true for many of Shastri's major efforts:

Watching Shastri bat is like admiring the Qutub Minar; tall, timeless, solid. You admire it for the virtues, not for its style. For nine hours and 21 minutes, he chiselled away the England attack and the sculpture that he left behind represented perseverance and craft. There was the usual stoic, expressionless face under the helmet, but you could see the determination in his eyes as he planted himself at the wicket, struck root and bore fruit. Only occasionally, the bat wavered in its resolve but the mind put it on the right path again, almost in admonishment, and the bat grew broader and straighter He may never be a Gavaskar, but he at least represents the great man's virtues, even if by proxy. It would be a relief too, to know that he will never throw away his wicket for nobody guards his crease more fiercely. Following the innings at the Oval, Shastri scored his career best score of 217 in the Irani trophy in the opening match of the Indian season and a top score of 88 on a very bad wicket in the Chandigarh Test against Sri Lanka. He carried his bat for 101* against the same opponents in a one day match a week later, reaching the hundred with a two off the last ball. Next year in South Africa's first ever ODI series on their return to international cricket, he scored 109 at Delhi, his fourth and last one day hundred. A series of abandoned tours meant India played few matches at home at this time. At the end of 1991, India travelled to Australia for a five Test series, to be followed by the World Cup. Channel 9 dubbed it the Indian Summer. The series was a disaster for India – they lost four of the Tests – and was rife with umpiring controversies. But it also saw the final flourishes in the careers of Shastri and Kapil Dev. Shastri took 5 wickets for 15 runs against Australia in an early match in the World Series Cup. It was then the best bowling figures by an Indian in ODIs. Most of the wickets were gratuitously earned, though – three batsmen were caught on the legside boundary and another stumped. In the third Test at Sydney, he scored his only double hundred in Test cricket, the first by an Indian against Australia. He was dropped in the sixties by the Australian leg spinner Shane Warne, who was making his debut, off his own bowling. Amidst frequent interruptions by rain, he completed his hundred early on the fourth day and a six off Warne brought up the 150. He finally fell to a tired shot at Warne after nine and a half hours, scoring 206 with 17 fours and the two sixes, thus becoming Warne's first Test wicket. It was also during this innings that the knee injury that would soon end his career appeared for the first time. India had gone into the match with four pace bowlers and no regular spinners. Shastri was little more than a part time bowler by this time. By the final day, pitch started taking spin. Shastri took four wickets in the second innings and Australia just about beat the clock to draw the match. India could well have won the match with another spinner.

Карьерасының соңғы жылдары

Қалған WSC матчтары Сидней тестісінен кейін өтті. Австралияға қарсы екінші финалда Шастридің тізе жарақаты нашарлады. Ойынның соңғы кезеңінде ол тұрып, күшпен соғуға мәжбүр болды. Бірнеше жылдам жүгірістен кейін, сәл қатемен ортаға түсіп қалды. Ол қалған екі тестілік матчты өткізіп жіберді, екеуінде де Үндістан жеңілді. Біраз уақыт бойы Австралия мен Жаңа Зеландияда өтетін әлем чемпионатына қатыса алатыны күмәнді болды, бірақ соңғы сәтте құрамаға енді. Екінші матчта Үндістан 50 оверде Австралияға қарсы 238 ұпайды қуып жеңіске жетпеді. Жаңбыр салдарынан мақсат 47 оверде 236 ұпайға түзетілді. Шастри 25 ұпайға 67 доп салды, ал Үндістан бір ұпаймен жеңілді. Жеңіліске оның кінәлі екені айтылып, турнирдің қалған матчтарынан шығарылды. Келесі маусымда Оңтүстік Африка Үндістан құрамасын алғашқы турға шақырды. Шастри төрт тестінің барлығында да алаңға шығып, ұпай жинауға тырысты. Бір ғана жақсы жағдай – 16 допқа 27 ұпай, Үндістанның «Сентурион» паркіндегі бір күндік жеңісі. Ол осы сериядағы бір күндік матчтарда төмен қатарда ойнады. Австралияға қарсы әлем чемпионатындағы ойын туралы кейін ол өзінің нақты рөлін білгенін айтты. Оңтүстік Африка сериясынан кейін Үндістан Англияға қарсы ойын өткізді. Тизе жарақаты серия алдында қайтадан пайда болып, Шастриді сегіз айға крикеттен шеттетті. Ол енді халықаралық крикетте Үндістан құрамасынан орын алмады.

Зейнеткерліктен кейін

1990 жылы 18 наурызда Шастри Риту Сингхке үйленді. Олардың Әлеха Шастри есімді бір қызы бар. 22 жыл үйленген соң Шастри ажырасуға өтініш берді. 1995 жылы наурыз айында Мумбайда өткен World Masters турнирінде ол телекомментатор ретінде алғаш рет жұмыс істеді. 2007 жылы Бангладешке жасаған сапары барысында ол Үндістан крикет құрамасын уақытша жаттықтырды. 2008 жылғы жазғы Олимпиаданың Оман кезеңіндегі алау эстафетасының мәшһүр алаушысы болып тағайындалды.

Жаттықтырушылық мансап

2017 жылдың шілдесінде бұрынғы команда директоры Шастри, Крикет кеңес комитеті (CAC) – Соурав Гангули, Сачин Тендулкар және ВВС Лакшманнан тұратын құрамы арқылы ұлттық құраманың бас бапкері болып тағайындалды. Келісімшарт бойынша оған жылына 8 крор рупий төленеді. Бұл оның ізашары Анил Кумблден 1,5 крор рупийге артық. 2019 жылғы Әлем кубогы өтіп жатқанда, 13 маусымда BCCI Шастридің келісімшартын турнирден кейін 45 күнге ұзартты. 2019 жылдың 16 тамызында ол үнді ерлер құрамасының бас бапкері қызметіне қайта тағайындалды, оның жаңа келісімшарты 2021 жылы Үндістанда өтетін ICC T20 Әлем кубогына дейін күшінде болады.

Аңыздар лигасы

2021 жылдың қараша айында Шастри Үндістан ұлттық крикет құрамасының бапкерлігінен кетіп, Легендтер лигасының комиссары болып тағайындалды.

Танымал мәдениетте

2016 жылы Тони Д’Сузаның режиссерлік етуімен шыққан «Ажар» атты Болливуд фильмі 90-шы жылдардың соңы мен 2000-шы жылдардағы матчтарды бұрмалау оқиғалары мен Мұхаммед Ажаруддиннің осы оқиғадағы рөліне арналған. Фильмде Шастри рөлін Гаутам Гулати сомдады. Алайда, фильмде Шастри кейіпі өте жағымсыз жарықтан көрсетілген, оны әйелдерге құмар адам ретінде бейнелейді. Осы жағымсыз бейнелеуге байланысты Шастри фильм жасаушыларды сынап, фильмді көруге ниеті жоқ екенін мәлімдеді. 2021 жылы шыққан «83» үнді фильмінде Шастри рөлін Дахрия Карва ойнайды, бұл фильм Үндістанның әлем чемпионатындағы жеңісіне негізделген.