Кіріспе

Лексеманың сөйлеу бөлігін өзгертудің грамматикалық процесі. Тіл білімінде конверсия, сондай-ақ нөлдік тудыру немесе бос тудыру деп аталатын сөзжасамның бір түрі, бұл формалық өзгеріссіз, қолданыстағы сөзден (басқа сөйлеу бөлігінен) жаңа сөйлеу бөлігіне сөз жасауды қамтиды, яғни тек нөлді пайдаланып тудыру. Мысалы, гольфтегі «green» (жасыл) зат есімі (ойын алаңын білдіреді) түпкілікті «green» сипатынан туындаған. Сипаттардан зат есімдерге және керісінше айналу ағылшын тілінде өте көп кездеседі және ерекше назар қажет етпейді; зат есімді немесе басқа сөзді конверсиялау арқылы етістік жасау көбірек көзге түседі (мысалы, «clean» сипатынан «to clean» етістігі жасалады).

Сөздік тіркес

Етістікке айналдыру, немесе этистіктеу – есім, сын есім немесе басқа сөзден жаңа этистік жасау.

Ағылшын тілінде

Ағылшын тілінде етістікке айналу көбінесе етістік емес сөздің етістікке қарапайым түрленуін қамтиды. «Verbify» және «verb» етістіктері, біріншісі қосымша арқылы туындырылған, екіншісі тікелей туындырылған, өзінің сөздікке айналудың нәтижесі болып табылады (автологиялық сөзді қараңыз), және болжауға болатын сияқты, «verb» термині көбінесе нақтырақ қолданылады, форма өзгермейтін сөздікке айналуға сілтеме жасау үшін. (Осы нақты мағынадағы сөздікке айналу – бұл антимерияның бір түрі.) Ағылшын тіліндегі сөздікке айналудың мысалдары мыңдаған, соның ішінде ең көп қолданылатын сөздер де бар, мысалы, «пошта» және «электрондық пошта», «соққы беру», «сөйлесу», «тұз», «бұрыш», «ауыстыру», «жатын», «ұйқы», «кеме», «пойыз», «тоқтату», «ішу», «кесе», «әуелеп алу», «ыңырсу», «киіндіру», «бас айну», «ажырасу», «алдау», «қосылу» – оларды сөздікте кездестіруге болады. Осылайша, сөздікке айналу тек жаргонмен ғана шектелмейді және ағылшын тіліне көптеген жаңа тіркестер сыйлады: мысалы, «access» – «access the file» (файлға қол жеткізу), бұрын тек зат есім болған, «gain access to the file» (файлға қол жеткізу). Осыған ұқсас кең таралған мысалдарға «host» (үйлену тойын өткізу) – «host a party» және «chair» (кеңеске төрағалық ету) – «chair the meeting» жатады. «Белек» сияқты басқа туындылар аз таралған, бірақ әлі де кеңінен қолданылады. Сөздікке айналу кейбір ағылшын тілінің қолданушылары үшін жаман репутацияға ие болуы мүмкін, себебі ол неологизмдердің қуатты көзі болып табылады. Сөздікке айналудың нәтижесінде пайда болған кейбір неологизмдер прескриптивтік саясаткерлерден айтарлықтай қарсылыққа тап болуы мүмкін («impact» етістігінің мағынасы – жақсы белгілі мысал), бірақ мұндай туындылардың көпшілігі бірнеше ғасырлар бойы қолданылғаннан кейін тілдің негізгі бөлігіне айналды, енді оларға ешкім назар аудармайды. Көп жағдайда, бұл етістіктер ескі ағылшын тіліндегі зат есімдерден ерекшеленген, ал дыбыстық өзгерістер оларды бірдей формаға келтірген: оларды түрлендіру ретінде қайта талдауға болады. «Егер сөйлей білмейтін болсаң, іспен дәлелдеме» – осы формаларды қолданатын сөйлемнің мысалы. Қазіргі заманғы жаргоннан халықтық мәдениеттен алынған тікелей туындының мысалы «awkwardness, inducement of second hand embarrassment» (қатыгездік, екінші қол ұятқа қалдыру) мағынасындағы «cringe» болуы мүмкін.

Басқа тілдерде

Басқа тілдерде сөздерді етістікке айналдыру процесі көбінесе жүйелі болады. Дегенмен, мұндай процестер жиі сөздің формасын өзгертуді қамтитындықтан, оларды конверсия деп атауға болмайды. Мысалы, эсперанто тілінде кез келген сөзді i әрпімен аяқтау арқылы немесе igi және iĝi сияқты қосымшаларды қолдану арқылы етістікке айналдыруға болады. Семит тілдерінде бұл процесс көбінесе ішкі дауыстылардың өзгеруімен жүзеге асырылады, мысалы, еврей тіліндегі "גגל" ("ол/олар Google-да іздеді") сөзі, "Google" деген есімнен пайда болған. Токи Пона тілінде кез келген мағыналы сөз синтаксистік контекстке байланысты есім, етістік немесе сын есім ретінде қолданылуы мүмкін; мысалы, moku сөзі "тамақ" немесе "жеу" деген мағынаны білдіруі мүмкін.

Ағылшын тіліндегі есімнің түрленуі

Көптеген ағылшын есімдері өзгеріссіз етістіктерден жасалады: балықшының ұстағаны, серуендеуге шығу сияқты.

Құмарлық

Кейде етістік түріне келтіру жаңа сөздерді немесе әзіл сөздерді жасау үшін қолданылады. Көбінесе қарапайым түрлендіру болады, мысалы, «сыра» (beer) сөзінен «маған сыра бер» («beer me») және «көз» (eye) сөзінен «оған қара» («eye it») сияқты тіркестер жасалады. Кейде етістік түріне келтірілген сөз, сөздік бөлшегімен бірге қолданылады, мысалы, «sex it up» («жақсырақ ету») сияқты «sex» сөзі. Осы құбылысты көрсететін «Кальвин мен Хоббс» комиксі «Етістік түріне келтіру тілді бұрмалайды» («Verbing weirds language») деген тұжырыммен аяқталады, бұл «етістік» және «ерекше» сөздерінің де етістік түріне келтірілгенін көрсетеді. (Біріншісі оның герунд ретінде қолданылуында байқалады.)