Кіріспе

Жаңа Зеландиялық крикетші

Шейн Эдвард Бонд (7 маусым 1975 жылы туған) – Жаңа Зеландиялық крикет жаттықтырушысы және бұрынғы крикетші, қазіргі кезде Раджастан Ройалз командасының боулинг жаттықтырушысы. Ол "Сэр Ричард Хэдлиден кейінгі Жаңа Зеландияның ең үздік жылдам добылаушысы" деп сипатталады және көбінесе өз дәуіріндегі ең ұлы жылдам добылаушылардың бірі саналады. Бонд Тест, ODI және Twenty20 International крикетінде Жаңа Зеландияны өкілдік етті, сондай-ақ Жаңа Зеландияның отандық крикетінде Кентербери және Англияның отандық крикетінде Уорвикшир командаларында ойнады. Оң қолмен жылдам добылайтын Бондтың ең жылдам тіркелген добы 2003 жылғы Әлем чемпионатында Үндістанға қарсы өткен ойында сағатына 156,4 км/сағатқа жеткен. Бондтың карьерасы жарақаттармен, әсіресе арқаның қайталама стресс-жарақаттарымен қиындыққа тап болды. 2004 жылы ол жарақаттың алдын алу үшін операция жасады, бірақ бұл толыққанды сәтті болмады. Кейінірек ол арқа, тізе жарақаттары және іш қуысының жарылуынан зардап шекті. Бұл мәселелер, оның толық кәсіби крикет карьерасын кешіктірумен бірге, халықаралық және отандық крикеттегі қатысуын шектеді. 2001/02 маусымында дебют жасағаннан бері ол Жаңа Зеландия үшін бар болғаны 18 Тест матчында ойнады және 2009 жылдың желтоқсан айында 34 жасында Тест крикетінен зейнеткерлікке шықты. Оның халықаралық карьерасы 18 айға тоқтап қалды, себебі Бонд 2008 жылдың наурыз айында «бунтар» Үндістан крикет лигасының Delhi Giants командасымен байланысқа түсті, бұл Жаңа Зеландия крикет кеңесінің 2008 жылдың қаңтарында оның орталық шартын тоқтатуына себеп болды. Алайда, 2009 жылдың маусым айында Бонд «бунтар» лигамен байланысын үзді және ұлттық құрамаға қайтадан шақырылуға дайын екенін мәлімдеді. 2010 жылдың қаңтарында Бонд Үндістан Премьер-лигасының 3-ші маусымында Kolkata Knight Riders командасының құрамына ілікті. 2010 жылдың 13 мамырында ол барлық форматтағы ойыннан зейнеткерлікке шықты және Үндістан Премьер-лигасының 4-ші маусымында ойнамады. Brydon Coverdale ESPNcricinfo сайтында оны Жаңа Зеландияның ең үздік жылдам добылаушысы деп сипаттады. Қазіргі уақытта Бондтың Тест матчтарындағы добылаудың ең жақсы көрсеткіші бар (кем дегенде 2500 добылау жасаған добылаушылар арасында), ол Джордж Ломаннан кейін екінші орында тұр.

Жеке өмір

Бонд Папануи орта мектебінде білім алған. Ол Трейси Бондқа үйленген және үш баласы бар. Халықаралық ойыншы болғанға дейін ол Крайстчерч қаласында полиция қызметкері болды. Ол – Те Рунанга о Нгай Таху төрағасы, сэр Марк Соломонның туысы.

Отандық мансап

Бонд 1997 жылғы 20 қаңтарда Кентербери клубы сапында Орталық округтерге қарсы өткен матчта бірінші сыныптық дебютін жасады. Ол 21 жас 7 айлық шағында бірінші сыныптық деңгейде өнер көрсетті, бұл оның жасы үшін салыстырмалы түрде кеш болатын. Карьерасының алғашқы жылдарында ол бірінші сыныптық крикеттен көп ойнаған жоқ, алғашқы үш маусымда Кентербери үшін бар болғаны 12 матч өткізді. Оның алғашқы үш маусымдағы боулинг көрсеткіштері жақсы болғанымен, ерекше көзге түспеді. 1999 жылғы қарашада Жаңа Зеландия полициясына қабылдағаннан кейін Бонд бір жылға кәсіби крикеттен қол үзді, бұл оған крикет карьерасын дамытуға уақыт қалдырмады. 2000/01 маусымда ол Кентербери үшін бірнеше ойынға қатысып, бір жылдық үзілістен кейін де жақсы нәтижелер көрсетті. 2001/02 маусымының басында ол алғашқы халықаралық мүмкіндікке ие болды, бірақ жарақаттар мен халықаралық міндеттемелерге байланысты ол көбінесе Кентербери үшін ойнай алмады және жеті маусым ішінде сегіз Мемлекеттік чемпионатта және он Мемлекеттік қалқан турнирінде ғана қатысты. 2002 жылы ол қысқа мерзімге ағылшын графтық крикетіне қатысып, Уорвикшир сапында графтық чемпионаттың үш матчында өнер көрсетті, онда допты лақтыруда орташа табысқа жетті. 2008 жылы ол Англияға қайтып, Гэмпшир клубы үшін бірнеше матч ойнады. Үндістан крикет лигасы аясында Бонд 2008 жылғы наурыз-сәуір айларында Дели Гиантс командасы үшін жиырмадан астам (Twenty20) жеті ойында қатысты, бірақ көп табысқа жете алмады, бар болғаны 86.50 орташа есебімен екі қақпа алды.

ICL-ге ауысу

2008 жылдың қаңтар айында Оңтүстік Африкадағы турда алған жарақатынан жазылып жатқанда, Бондтың ресми емес Үндістан Крикет Лигасында ойнауға қол қойғаны жарияланды. Бұл оның халықаралық карьерасына қауіп төндірді, себебі бірнеше күн бұрын Жаңа Зеландия Крикеті іріктеушілерді осы лигамен байланысы бар ойыншыларды таңдамауға ынталандырғанын мәлімдеген еді. Осының салдарынан, айдың соңында Бондтың Жаңа Зеландия Крикетімен келісімшарты тоқтатылды, өйткені Халықаралық Крикет Кеңесі (ICC) келісімшарты бар ойыншылардың ICL-ге қатысуына тыйым салды. Бонд өзінің кітабында ICL үшін ойнағанына ешқандай өкініш білдірмейтінін және бастапқыда Жаңа Зеландия Крикеті оның әлі де Жаңа Зеландия құрамасынан ойнай алатынына сендіргенін жазды. Ол лигадан бас тарту себебін Жаңа Зеландия жақсы жалақы бергенімен, оның крикет карьерасы аяқталғаннан кейін отбасының болашағын қамтамасыз етуге жеткіліксіз екендігімен түсіндірді. Сондықтан ол ICL-ден ақша тауып, отбасының болашағына кепілдік берді. Сондай-ақ, ол өкініш білдірмейтінін және дезертирлік жасағаны үшін "саяси құрбан" болғанын айтты. 2009 жылдың маусым айында ICL-мен келісімшартын тоқтатқаннан кейін ол халықаралық крикетке қайта оралды. 2009 жылдың мамыр айында Үндістан Крикет Лигасы бірнеше ойыншылардың келісімшарттарынан босатылғанын хабарлады, ал маусым айында Бонд Жаңа Зеландия Крикетіне ресми емес лигамен байланысын үзіп, ұлттық құрамаға іріктелуге мүмкіндік алғанын растады. Ол 2009/10 маусымына орталық келісімшарт алды.

Гэмпшир

2008 жылдың 22 ақпанында Бонд Англияның Хэмпшир крикет командасына қосылды. Бонд клуб үшін төрт округтік чемпионат матчында ойнады, 19.21 орташа есеппен 19 қақпа алды, ең жақсы көрсеткіші 7/66, ол Суссекске қарсы дебюттік матчта тіркелді. Бұл Бондтың клуб үшін алған екі бес қақпалық сериясының бірі болды. Сонымен қатар, Бонд Хэмпшир үшін А тізіміндегі үш матчта ойнады, 17.00 орташа есеппен 3 қақпа алды, ең жақсы көрсеткіші 3–11.

Үнді премьер-лигасы

IPL-дің үшінші маусымында өткен аукционда Шейн Бонд ең басты ойыншылардың бірі болды, оның соңғы құны 750 000 АҚШ долларынан асып, 750 000 доллардан артық сомадағы құпия бонус есебінен одан да жоғары болды. Оның қызметін Шахрух Ханға тиесілі "Колката Найт Райдерс" клубы сатып алды.

Халықаралық мансап

Бондтың халықаралық деңгейдегі алғашқы мүмкіндігі 2001/02 маусымының басында туды, ол Жаңа Зеландия академиясының Австралия академиясына қарсы ойында жақсы өнер көрсеткеннен кейін, Австралияға сапар шегу үшін Тест құрамасына шақырылды. Ол Хобарттағы екінші Тест матчында дебют жасады, оның жоғары жылдамдығы есебінен Крис Мартинге қарағанда таңдалып алынды. Жаңбыр салдарынан өтетін ойында ол өте ұмытылатын дебют өткізді, Австралияның жалғыз иннингсінде 135-ке 1 қақпа алды. Перттегі үшінші Тестте де жағдайы жақсы болған жоқ, матч тең түскенде 154-ке 2 қақпа алды. Содан кейін, 2001–02 жылғы Австралия және Оңтүстік Африкаға қарсы VB сериясында ол тоғыз ойында 21 қақпа алып, турнирдің үздік ойыншысы сыйлығына ие болды. Турнирден кейін ол табан жарақаттанып, осы жарақаттар оның мансабын қиындатты, бірақ 2002 жылы Батыс Индияға жасаған Жаңа Зеландия турына оралды. Ол Кариб теңізіндегі алғашқы жеңісте команданың ең көп қақпа алған ойыншысы болды. Бонд үздік боулинг көрсетіп, 2003 жылғы Әлем Кубогында Жаңа Зеландияның боулинг көрсеткіштері бойынша көшбасшы болды.

Жарақаттар

Турнирден кейін көп ұзамай оның арқасында стресс-жарақат пайда болды, соның салдарынан титан таяқшасы орнату қажет болды. Бастапқыда ол 2004 жылдың ақпан айында қайта оралуды жоспарлаған, алайда 2005 жылдың тамызына дейін алаңға шыға алмады. Бірақ Бондтың жаңадан жасалған лақтыру техникасы бұрынғысынан кем емес екенін көрсетті: ол қайта ойнаған екінші матчында Үндістанға қарсы 19 тартуға 6 қақпа алды.

Қайту

2009 жылдың қыркүйегінде ол Жаңа Зеландияның құрамасынан тағы бір рет киім киді, Коломбодағы Шри-Ланкаға қарсы Twenty20 матчында. Ол Тест құрамасына қайта оралды және Дюнединдегі Пәкістанға қарсы Тест матчында жеңіске жеткілікті күш жинады. Кездейсоқ жарақат салдарынан ол серияның ортасында алаңнан шығарылды, содан кейін Тест матчтарын тоқтатып, шектеулі форматтағы крикетке назар аударуға шешім қабылдады. 2010 жылдың қаңтар айында ол Мумбайда өткен үшінші IPL аукционындағы ең қымбат ойыншылардың бірі болды, Колката Найт Райдерс командасы оны 750 000 долларға сатып алды.

Жетістіктері мен марапаттары

Бонд карьерасы бойы Австралияға қарсы үлкен табыстарға қол жеткізді. 26 қаңтар 2002 жылы ол 5/25 есебімен Австралияны жеңіп, Жаңа Зеландияға жеңіс сыйлады. Крикет әлем чемпионатында Бонд тағы да Австралияға қарсы 6/23 нәтиже көрсетті (сол кездегі бір күндік матчтарда Жаңа Зеландияның ең жақсы боулинг көрсеткіші) – оның ішінде Ян Харви мен Брэд Хоггты қатарынан екі добымен алыстырды. Бонд арқасымен мәселелерге тап болды, бұл нәзік тіндердің зақымдануына әкелді. Осы жарақаттар оны көптеген халықаралық матчтардан шеттетуге себеп болды. Вест-Индияға қарсы өткен Тест матчында Бонд 5–69 нәтиже көрсетті, бұл 13 халықаралық Тест матчындағы төртінші бес қақпалы ойыны болды және ол матчтың үздік ойыншысы атағын жеңіп алды. Ол бұл өзінің ең жақсы боулингтік әрекеттерінің бірі екенін айтты. Жаңа Зеландия Вест-Индияны 27 ұпаймен жеңді. 14 қаңтар 2007 жылы Бонд Белерив Овалдағы бір күндік халықаралық матчта Австралияға қарсы соңғы оверде хет-трик жасады, Камерон Уайт, Эндрю Саймондс және Натан Браккенді қатарынан алыстырып, шектеулі оверлік халықаралық крикетте хет-трик жасаған екінші Жаңа Зеландиялық ойыншы атанды, бірақ ойын 105 ұпаймен ұтылып қалды. Көп ұзамай, 23 қаңтар 2007 жылы Бонд тарихта 100 бір күндік қақпа алған екінші жылдам боулер болды, Пәкістандық Сақлайн Муштактан бір матч қалып қойды және 100 қақпаға жеткен ең жылдам боулер атанды. Дегенмен, Бондқа бұл жетістікке жету үшін пакистандыққа қарағанда 54 добы аз қажет болды және ол добы санын есептегенде 100 қақпаға ең жылдам жеткен боулер болды. 16 ақпан 2007 жылы Бонд 2007 жылғы Chappell Hadlee Trophy турнирінде 5–23 нәтиже көрсетті, бұл оның төртінші бес қақпалы ойыны болды. Бұл Жаңа Зеландияға Австралияны 149 ұпаймен жеңіп, 10 ұпаймен жеңіске жетуге мүмкіндік берді, ал Австралиялықтар бір күндік матчтағы ең ауыр жеңіліске ұшырады. Ол Chappell Hadlee сериясының соңғы матчын өткізіп жібергенімен, Chappell Hadlee Trophy тарихында алғаш рет 3–0 есебімен жеңіске жетуде маңызды рөл атқарды. 16 мамыр 2007 жылы Шейн Бонд 2006/2007 маусымындағы Жаңа Зеландияның үздік крикетшісі және сол маусымдағы ең үздік боулер атанды. Қыркүйек айында Бонд өткен жылғы ең жақсы нәтиже көрсеткен Тест командасының құрамына енді. Оның тіркеуін жоюға талпыныс жасалғанына қарамастан, Шейн Бондқа ЕЦБ округтік чемпионатында Гэмпшир клубында ойнауға рұқсат берілді. 16 сәуір 2008 жылы ол 2007 жылғы чемпион Сассекске қарсы тұңғыш рет өнер көрсетті, бірінші иннингте 7–66 нәтиже көрсетті. 27 қараша 2009 жылы Бонд Пәкістанға қарсы өткен алғашқы Тест матчында Жаңа Зеландия үшін бесінші бес қақпалы ойын жасады. 2017 жылдың тамызында Бонд бір күндік матчтарда 100 қақпа алған ең жылдам Жаңа Зеландиялық крикетші болды. Ол бұл жетістікке 2007 жылдың қаңтарында 54 матчта қол жеткізді. Одан жақсы нәтиже көрсеткендер – Сақлайн Муштак (53 матч, 1997 жылдың мамыры) және Митчелл Старк (53 матч, 2016 жылдың тамызы).

Зейнеткерлік

2009 жылдың желтоқсан айында Бонд жылдар бойы мазалаған жарақаттарына байланысты тестілік крикеттен қанағаттанбайтынын жариялады. Ол мансабын шектеулі форматтардағы ойында ұзартуға ниеттенгенін айтты. Тестілік крикеттегі карьерасын 18 матчта 87 қақпа алған, орташа көрсеткіші 22,09 және соққы жылдамдығы 38,7 болған күйде аяқтады. 2010 жылдың 14 мамырында Шейн Бонд 2010 жылғы ICC World Twenty20 турнирінен кейін барлық халықаралық крикеттен кетуін мәлімдеді. Ол Хэдлиден кейінгі дәуірде "Blackcaps" құрамасы үшін ойнаған ең үздік боулингші деп есептеледі.

Ойын стилі

Бонд сағатына 145 км астам жылдамдықпен доп тастай алатын жылдам доп тастаушы еді. Ол алғаш рет 2001/02 маусымында сағатына 150 км жылдамдықтан асып түскені тіркелді. Басқа жылдам доп тастаушыларға қарағанда, Бонд жылдамдықты бақылау және дәлдікпен үйлестірді, бұл оған барлық форматта сәттілікке қол жеткізуге көмектесті. Кем дегенде 1000 доп тастаған ойыншылардың арасында ол ODI-де ең жақсы соққы көрсеткішімен (29.2) және ең жақсы орташа көрсеткішімен (20.88) тоғызыншы орында тұр. Тест матчтарында, статистиканы кем дегенде 2000 доп тастаған ойыншылармен шектелгенде, оның соққы көрсеткіші (38.8) барлық уақыттардағы тізімде үшінші орында, ал қазіргі заманда (1900 жылдан бері ойнайтын) 40-тан төмен көрсеткіштің жалғыз иесі. Оның бір қақпаға жұмсаған орташа ұпайы 22.39 құрады. Бонд әдетте соңғы қатарда, тоғызыншы немесе одан да кейінгі нөмірде ойнайтын, бірақ ойын соңында жылдам ұпай жинауға қабілетті еді. Бонд бір-екі шекаралық соққымен ойынды аяқтауға шамасы жететін.

Жаттықтырушылық мансап

Шейн Бонд 2012 жылдың қазан айында Жаңа Зеландия крикет командасының боулинг жаттықтырушысы болып тағайындалды. 2015 жылғы Крикет әлем чемпионатында Жаңа Зеландия финалға жеткеннен кейін ол осы лауазымнан кетті. Ол 3 жылдық мерзімінде Жаңа Зеландия командасының, әсіресе Трент Болт пен Тим Саутхидің ойын деңгейін жақсартуға зор үлес қосты. 2015 жылы «Мумбаи Индианс» командасының боулинг жаттықтырушысы болды, ал 2016 жылдан бері Марк Ричардсон, Ян Смит және Саймон Доуллмен бірге Sky Sports телеарнасында комментатор болып жұмыс істеп келеді. Бонд 2015 жылы «Биг-Бэш» лигасында «Брисбен Хит» командасының көмекші жаттықтырушысы болды, ол бас жаттықтырушы Дэниел Ветторидің жетекшілігінде жұмыс істеді. 2018 жылдың наурыз айында ол «Сидней Тандер» командасының бас жаттықтырушысы болып тағайындалды.

Өмірбаян

Ол өзінің барлық тәжірибелерін Дилан Кливермен бірге жазған "Шейн Бонд: Артқа қарап" автобиографиясында сипаттады.