Кіріспе
2004 жылы Атлантика мұхитындағы 4 категориялы дауыл «Чарли» 2004 жылы Флорида штатына соққан немесе әсер еткен төрт жеке дауылдың біріншісі болды. Олар – «Франсис», «Иван» және «Жанна» дауылдары. Сондай-ақ, бұл АҚШ-қа соққан ең күшті дауылдардың бірі еді. Бұл 2004 жылғы Атлантика дауыл маусымындағы үшінші аталатын дауыл, екінші және екінші күшті дауыл болды. «Чарли» 9-15 тамыз аралығында сақталды және ең жоғары қарқынында Саффир-Симпсон шкаласы бойынша 4 категориялы күшті дауылға жетті. Ол Оңтүстік-Батыс Флоридаға ең жоғары күшімен соқты. 1992 жылы «Эндрю» дауылы Флоридаға соққаннан бері АҚШ-қа соққан ең күшті дауыл осы болды. «Чарли» Кариб теңізі арқылы баяу жылжығаннан кейін 13 тамызда Кубаға 3 категориялы дауыл ретінде келіп, ауыр зақымдар келтіріп, төрт адамның өмірін қиды. Сол күні ол «Бони» тропикалық дауылы Флориданың Солтүстік-Батысына соққаннан кейін 22 сағаттан соң Құрғақ Тортугас аралдарынан өтті. Тарихта алғаш рет 24 сағат ішінде бір штатқа екі тропикалық циклон соқты. Ең жоғары қарқынында «Чарли» Каптива аралының Солтүстік және Солтүстік Каптива аралының Оңтүстік ұштарына соқты, содан кейін Бокелиядан өтіп, ауыр зақымдар келтірді. Содан кейін «Чарли» Пунта-Горда түбегіне шабуыл жасап, қатты зақымдар келтірді. Ол Бейбітшілік өзенінің бойымен Солтүстік-Солтүстік-Шығысқа қарай жылжуын жалғастырып, Пунта-Горда, Порт-Шарлотта, Кливленд, Форт-Огден, Нокати, Аркадия, Золфо-Спрингс, Себринг, Плэсид көлі және Ваучула қалаларын қиратты. Золфо-Спрингс қаласы екі күнге жуық уақыт бойы үлкен ағаштар, электр бағаналары, электр сымдары, трансформаторлар және қирандылар көшелерді толтырғандықтан оқшауланды. Ваучулада желдің жылдамдығына дейін желіп, қала орталығындағы ғимараттар Мейн-стритке құлап түсті. Ақырында, дауыл Орландоның орталық және шығыс бөліктері арқылы өтті, желдің жылдамдығына дейін соқты. Орландоның солтүстігіндегі Винтер-Парк қаласы да қатты зақымдарға ұшырады, өйткені оның көптеген ескі, алып емен ағаштары күшті желге төтеп бере алмады. Құлаған ағаштар электр желілерін бұзып, көліктерді қиратты, ал олардың үлкен тамырлары жер асты су және кәріз желілерін көтерді. Дауыл Дейтона-Бичтің солтүстігіндегі Ормонд-Бичтен шығарда жылдамдығы төмендеді. Дауыл 15 тамызда таңғы аспан ашылғанда Атлант мұхитындағы фронтпен сіңірілді, бұл Массачусетс штатының Оңтүстік-Шығысына жақын болды. «Чарли» ықшам, жылдам қозғалатын дауыл болғандықтан, зақымның ауқымы мен ауырлығы шектелді.
Hurricane Charley was the first of four separate hurricanes to impact or strike Florida during 2004, along with Frances, Ivan and Jeanne, as well as one of the strongest hurricanes ever to strike the United States. It was the third named storm, the second hurricane, and the second major hurricane of the 2004 Atlantic hurricane season. Charley lasted from August 9 to 15, and at its peak intensity it attained winds, making it a strong Category 4 hurricane on the Saffir–Simpson scale. It made landfall in Southwest Florida at maximum strength, making it the strongest hurricane to hit the United States since Hurricane Andrew struck Florida in 1992 and tied with Hurricane Ian as the strongest hurricane to hit southwest Florida in recorded history. After moving slowly through the Caribbean, Charley crossed Cuba on Friday, August 13 as a Category 3 hurricane, causing heavy damage and four deaths. That same day, it crossed over the Dry Tortugas, just 22 hours after Tropical Storm Bonnie had struck northwestern Florida. It was the first time in history that two tropical cyclones struck the same state in a 24 hour period. At its peak intensity of , Hurricane Charley struck the northern tip of Captiva Island and the southern tip of North Captiva Island, before crossing over Bokeelia causing severe damage. Charley then continued to produce severe damage as it made landfall on the peninsula in Punta Gorda. It continued to the north northeast along the Peace River corridor, devastating Punta Gorda, Port Charlotte, Cleveland, Fort Ogden, Nocatee, Arcadia, Zolfo Springs, Sebring, Lake Placid, and Wauchula. Zolfo Springs was isolated for nearly two days as masses of large trees, power poles, power lines, transformers, and debris filled the streets. Wauchula sustained gusts to ; buildings in the downtown areas caved onto Main Street. Ultimately, the storm passed through the central and eastern parts of the Orlando metropolitan area, still carrying winds gusting up to The city of Winter Park, north of Orlando, also sustained considerable damage since its many old, large oak trees had not experienced high winds. Falling trees tore down power utilities and smashed cars, and their huge roots lifted underground water and sewer utilities. The storm slowed as it exited the state over Ormond Beach just north of Daytona Beach. The storm was ultimately absorbed by a front in the Atlantic Ocean shortly after sunrise on August 15, near southeastern Massachusetts. Charley was a compact, fast moving storm, which limited the scope and severity of the damage.
Метеорологиялық тарих
Шарли 4 тамызда Африканың батыс жағалауынан басталып кеткен тропикалық толқын ретінде пайда болды. Ол батысқа қарай жылдам қозғалды және ашық Атлант мұхитында тұрақты түрде ұйымдасты, конвекция қисық жолақтар бойында дамыды. Бір сағаттан соң, дауыл Пунта-Гордаға соқтығысып, Порт-Шарлотта мен Шарлотта порты арқылы өтті. Кейман аралдары 11 тамызда, дауыл архипелагқа жақыннан өтер алдында бір күн бұрын дауыл туралы ескерту жариялады. Сонымен қатар, жағалаудағы аралдардан 3800 тұрғын, ал Гаванада 47000 адам ескі, қауіпсіз емес ғимараттардан қауіпсіз жерлерге көшірілді. Адамдар баспаналарға жеткізілген азық-түлікпен қамтамасыз етілді. Сонымен қатар, Кубаның оңтүстігіндегі электр желісі апаттарды болдырмау үшін тоқтатылды. Ұлттық дауыл орталығы Шарли штатта өтер алдында Флорида кілті және Кейп Сейблден Суанни өзенінің сағасына дейін дауыл туралы ескерту шығарды, ал Флориданың басқа аймақтарында тропикалық дауыл туралы ескертулер берілді. Бұл Пинеллас округі тарихындағы ең ірі эвакуация болды, бірақ тұрғындар үйлерін нығайтып, дауылды күтіп алу үшін қажетті заттарды сатып алды. Электр компаниялары күтілетін кең ауқымды тоқ кесілуіне дайындалу үшін жұмыскерлерді жұмылдырды. АҚШ Орталық қолбасшылығының (USCENTCOM) және АҚШ-тың Ирак соғысы жөніндегі әскери орталығы орналасқан МакДилл әуе күштері базасы базадағы қызметкерлерін қысқартып, көптеген операцияларын Катардың Доха қаласындағы алдыңғы штаб-пәтеріне көшірді. Жақындап келе жатқан дауыл бірнеше круиздік кемелерді бағыттарын өзгертуге мәжбүр етті.
Шарлидің шығыс Мексика шығанағында күрт күшеюі көпті таң қалдырды. Флоридаға құлауына шамамен бес сағат қалғанда, Шарли 2-ші санаттағы дауыл болды, және күшті желдері құрлыққа тигенде күшейеді деп болжанды. Құрлыққа тиісуге екі сағат қалғанда, Ұлттық дауыл орталығы арнайы хабарлама жариялады, Шарлидің 4-ші санаттағы дауылға айналғанын және Порт-Шарлотта аймағында құлауы күтіліп отырғанын хабарлады. Осы болжамның өзгеруі салдарынан Шарлотта округінің көптеген тұрғындары дауылға дайын болмады, бірақ жаңа траектория болжамы бұрынғы болжамның қателік шегінде болды. Ұлттық дауыл орталығының стажер-болжаушысы Робби Берг, бұқаралық ақпарат құралдарының тұрғындарды Тампаға дауыл соғатынына сендіргені үшін кінәлады. Ол сондай-ақ Порт-Шарлотта тұрғындарына жеткілікті ескерту берілгенін айтты, өйткені құрлыққа тиісу аймағына 23 сағат бұрын дауыл туралы ескерту шығарылған, ал дауыл туралы ескерту 35 сағаттан бері күшінде болды. WINK телеарнасының Роберт Ван Винкл, WBBH, Тампадағы WFLA телеарнасының Стив Джерв, Форт-Майерстегі WZVN телеарнасының Джим Рейф және Орландодағы WFTV телеарнасының Том Терри ұлттық жаңалықтар болжамдарынан бас тартып, шамамен 1500 UTC-де Шарлидің ерте бұрылып, Шарлотта порты маңында соғып, Орландо арқылы өтетінін мәлімдеді, осылай болды. Флоридаға соққаннан кейін Джорджияның губернаторы Сонни Перду дауыл толқыны мен бағаның өсуіне қарсы сақтық шарасы ретінде төтенше жағдай жариялады. Оңтүстік Каролинада губернатор Марк Санфорд Шарли соңғы құрлыққа тиісуге жақындағанда төтенше жағдай жариялады. Екі жағалау округі эвакуациялауға мәжбүр болды, штаттық полицейлер Мертл Бичтен ішкі аймаққа қозғалысты қайта бағыттады.