Кіріспе

Федералды тас жолдар туралы заңнама

1973 жылғы Федералды көмек көрсету автожолдары туралы заң (Public Law 93–87; 87 Stat. 250) – АҚШ Конгресінің 1973 жылғы 13 тамызда қабылданған және АҚШ-тағы қолданыстағы мемлекетаралық, жаңа қалалық және ауылдық басты және екінші дәрежелі жолдарға қаржы бөлуді қамтамасыз ететін заң. Ол автомобиль жолдары қауіпсіздігін жақсарту бағдарламасын да қаржыландырды және АҚШ тарихында алғаш рет штаттарға Автожол сенім қорының қаражатын қоғамдық көлікке жұмсауға рұқсат берді. Заңда сондай-ақ бірінші ұлттық жылдамдық шегі белгіленді ( ).

Заңнамалық тарихы

1964 жылдан бастап Конгресс әр екі жылда бір рет жаңа тас жолға көмек туралы заң қабылдады, жаңа шығындарды бекітіп, федералды тас жол саясатына өзгерістер енгізді. 1968 жылғы Федералды көмек автожолы туралы заң және 1970 жылғы Федералды көмек автожолы туралы заң штаттарға 1974 жылдың 30 маусымына дейін мемлекетаралық автожол жүйесінің, сондай-ақ қалалық және ауылдық басты және қосымша жолдардың құрылысы бойынша келісімшарттар жасауға рұқсат берді. Бұл заңдар осы келісімшарттарды қаржыландыруды да қамтамасыз етті. Конгресс 1972 жылы тағы да заң қабылдауға тырысты (1972 жылғы Федералды көмек автожолы туралы заң). Бірақ, заң жобасы Палата мен Сенаттың конференциялық комитетінде магистральдық сенім қорларын қоғамдық көлікке жұмсауға рұқсат беру мәселесінде келісімге келе алмады. Осы заң қабылдаудың сәтсіз аяқталуынан кейін Палатада екі маңызды кадрлық өзгеріс болды. 1972 жылдың қараша айында Палата мен Сенатқа сайлау өтті. Біріншіден, демократ өкілі Уильям М. Колмер қайтадан сайлауға түсуден бас тартты. Оның орнына Палата ережелері комитетінің төрағасы болып әлдеқайда либералды демократ өкілі Рей Мэдден тағайындалды. Екіншіден, 1972 жылдың 16 қазанында Аляскада болған ұшақ апатында демократ өкілі Хейл Боггс, Палатаның көпшілік көшбасшысы қаза тапты. Осы оқиғадан кейін Томас П. "Тип" О'Нилл 1973 жылдың қаңтарында жаңа 93-ші Конгресс шақырылған кезде осы лауазымға көтерілді.

Конгресс әрекеті

1973 жылдың 30 маусымында штатқа федералды тас жол көмегі тоқтауы тиіс болғандықтан, жаңа Конгресте жаңа тас жол заң жобасы бойынша жұмыс дерлік бірден басталды. Сенатта қоғамдық көлікті жақтаушылар маңызды жеңіске жетті. 14 наурызда Сенат штаттарға 1973 және 1974 жылдары Тас жол сенім қорының қаражатынан 850 миллион долларға дейін қоғамдық көлікті кеңейтуге немесе салуға рұқсат беруге дауыс берді. Дауыс беру 49-қа 44 болып жақын болды. Сенат заң жобасында сондай-ақ үш жыл ішінде тас жолдар мен қоғамдық көлікке 18 миллиард доллар жұмсау көзделген, бірақ тас жол қауіпсіздігін немесе жобалауды жақсарту бағдарламаларына қаражат қарастырылмады. Толық Палата мүшелері заңға күрт өзгерістер енгізбеуі үшін, көп жылдан бері алғаш рет Қоғамдық жұмыстар комитеті тас жол заң жобасының маңызды ережелерін ашық мәжілісте қарады. Бірақ штаттарда қаржы таусылып бара жатқандықтан, Палата 1,5 миллиард долларлық тас жол көмегін жалғастыру туралы резолюцияны дауыспен қабылдады. Конференция комитеті 1973 жылдың 19 шілдесінде қоғамдық көлік мәселесі бойынша келісімге келді. Басты келіссөзшілер – Техас штатынан конгрессмен Джим Райт және сенатор Ллойд Бентсен болды. 1973 жылғы Федералды тас жол көмегі туралы соңғы заң конференция комитетінде 20 шілдеде жарияланды. Конференция комитеті екі ай ішінде 29 рет отырды, бұл өте көп кездесу саны және ұзақ мерзім еді. 1 тамызда Сенат конференциялық баяндаманы 95 дауысқа 1 қарсы мақұлдады. 3 тамызда Палата дауыс беру арқылы осы шешімді қолдады. Тас жол заң жобасы президент Никсонға ұнады және ол 1973 жылдың 13 тамызында заңға қол қойды.

Әрекеті туралы

Заң 1976 қаржы жылының соңына дейін (1976 жылдың 30 қыркүйегі) Федералдық көмек көрсету автожолдары заңын қайта бекітті. 1979 қаржы жылына (1979 жылдың 30 қыркүйегі) дейін тас жолдар құрылысына қаржы бөлінді. Қосылатын жолдар: Жаңа бағдарлама штаттарға жоғары қозғалыспен жүретін қалалық аймақтардағы (ұзындығы 10 мильден (16 км) аспайтын) жолдарды салу үшін федералдық қаржыландыру іздеуге мүмкіндік берді, егер осы жолдар мемлекетаралық тас жолдар жүйесімен байланысса. Мұндай жолдарға қаржыландыру 1974, 1975 және 1976 қаржы жылдарында 150 миллион доллармен шектелді.