Кіріспе

Оңтүстік Африкалық крикетші және жаттықтырушы Гэри Кирстен (Gary Kirsten) (23 қараша 1967 жылы туған) – Оңтүстік Африкалық крикет жаттықтырушысы және бұрынғы крикетші. Қазіргі уақытта ол шектеулі оверлердегі Пәкістан ұлттық құрамасының бас бапкері. Бұған дейін ол Үндістан және Оңтүстік Африка құрамаларының бапкері болған. Кирстен 1998 жылы Оңтүстік Африка командасының құрамында 1998 жылғы ICC KnockOut Trophy турнирін жеңіп алды, бұл елдің осы күнге дейін жеңіп алған жалғыз ICC кубогы. Кирстен 1993 және 2004 жылдар аралығында Оңтүстік Африка үшін 101 тестілік матч пен 185 бір күндік халықаралық матчта, көбінесе ашылушы соққышы ретінде ойнады. Оның жарты әкесі Питер де Батыс провинциясы үшін, содан кейін 1992 жылғы Крикет әлем чемпионатының жарқын сәті болған Оңтүстік Африка құрамасы үшін провинциялық крикет ойнады. Кирстен 2008 жылдан 2011 жылға дейін Үндістан құрамасын жаттықтырды, нәтижесінде 2011 жылғы Крикет әлем чемпионатында жеңіске жетті. 2011 жылдың маусым айында Оңтүстік Африка құрамасының бапкері болып тағайындалды және 2013 жылдың тамыз айында қызметтен кетті.

Ойын мансабы

Кирстен 1993 жылы Мельбурнда Австралияға қарсы өткізген матчында Тест дебютін жасады. Ол 2004 жылы, соңғы иннингсінде Жаңа Зеландияға қарсы 76 ұпай жинап, командасының жеңісіне үлкен үлес қосып, халықаралық крикеттен зейнеткерлікке шықты. Ол осы елге қарсы 100 Тест матчында ойнаған алғашқы «Протеа» ойыншысы ретінде тарихқа енді. Жылдар бойы Кирстен Тест және бір күндік крикетте сенімді ойыншы ретінде танылды. Ол қажет болған жағдайда иннингтің қарқынын арттыра білді, бірақ көбінесе Тест крикетінде дұрыс допты күтетін. Ол сонымен қатар сенімді алаң қорғаушы да болды. Кирстен Тест карьерасында ең көп ұпай және жүздік жинаған Оңтүстік Африка рекордын ұстады, бірақ екеуі де Жак Каллиспен басып озылды. Ол 9 Тест ұлттарының әрқайсысына қарсы жүздік соққан алғашқы Тест ойыншысы болды. Оңтүстік Африка Дурбандағы Кингсмидте соңынан келген кезде Англияға қарсы 14,5 сағаттан астам ойнап, 275 ұпай жинады, бұл әлі күнге дейін Тест тарихындағы ең ұзақ екінші иннинг (ұзақтығы бойынша). Бұл көрсеткішті 2003 жылы Англияға қарсы 277 ұпай жинаған Грейм Смит басып өтті. Ол әлі күнге дейін бір күндік халықаралық матчта Оңтүстік Африкадан ең жоғары ұпай жинаған рекордын сақтап тұр; ол 1996 жылғы Әлем чемпионатында Біріккен Араб Эмираттарына қарсы 188 ұпай жинады, бұл бір күндік халықаралық крикет тарихындағы ең жоғары ондық көрсеткіш және Әлем чемпионаты тарихындағы үшінші ең жоғары ұпай. Бұл рекорд 2015 жылы Зимбабвеге қарсы 215 ұпай жинаған Крис Гейлмен бұзылды. Кейін, дәл осы Әлем чемпионатының ширек финалында Вест-Индияға қарсы 237* ұпай жинаған Мартин Гуптилл бұл көрсеткішті жаңартты.

Үндістан (2008 2011)

Зейнеткерлікке шыққаннан кейін Кирстен өзінің крикет академиясын ұйымдастырды. 2007 жылдың қараша айында Кирстеннің Үндістан құрамасының бос жаттықтырушы лауазымына үміткер екені белгілі болды. BCCI оған екі жылдық келісімшарт ұсынды, және ол үндістандық ойыншылардың толық қолдауына қатысты алаңдаушылықтарын білдіргенімен, 4 желтоқсанда жұмысқа кірісетінін растады. Кирстен 2008 жылдың 1 наурызында ресми түрде жаттықтырушы қызметін бастады. Алайда, ол тест сериясы барысында Үндістанмен бірге Австралияға сапар шекті. Оның басшылығымен өткен алғашқы толық серия 2008 жылдың наурыз-сәуір айларында өз туған елі – Оңтүстік Африка құрамасына қарсы өтті, бұл серия 1–1 есебімен тең аяқталды. Сонымен қатар, ол Үндістанды Kitply Cup және 2008 жылғы Азия кубогының финалдарына жеткізді (Үндістан екі финалда да жеңіліске ұшырады). Оның Үндістан құрамасының бапкері болған кезінде, үндістандық крикет командасы Австралияға қарсы өткен ойында 2–0 есебімен жеңіске жетті. Border-Gavaskar кубогын жеңіп алғаннан басқа, ол Үндістанды Шри-Ланкада Шри-Ланкаға қарсы екіжақты серияда алғаш рет жеңіске жеткізді, сондай-ақ 40 жылдан кейін Жаңа Зеландияда Жаңа Зеландияға қарсы тест және бір күндік халықаралық серияларда алғашқы жеңіске жеткізді. Үндістан 2009 жылдың 14 қыркүйегінде Шри-Ланканы 46 ұпаймен жеңіп, Compaq Cup турнирін жеңіп алды. Өзінің бұрынғыдай шебер ойыншы болғанына қарамастан, ол жас ойыншылардың сенімділігін арттыруға үлкен үлес қосты, нәтижесінде ұжымның ойын көрсеткіштері жақсарды. Кирстеннің ойыншылардың техникасын жетілдірудегі, оларды ынталандырудағы және алаңда қолдануға болатын тактикаларды талқылаудағы рөлі үшін барлық ойыншылар оған ризашылық білдірді. Нәтижелері бірнеше айдың ішінде айқын көрінді. Ол барлық ойыншылардың жетістіктерін айқын арттырған негізгі күш деп есептеледі. 2010 жылы Үндістанның Оңтүстік Африкаға сапары басталғанға дейін Үндістан құрамасының капитаны М.С. Дхони оны "Үндістан крикеті үшін жасалған ең жақсы нәрсе" деп сипаттады. 2017 жылы Кирстен HBR журналына керемет жаттықтырушының қасиеттері, жас командаға жаттықтыру және өзінің қателіктерінен сабақ алу туралы сұхбат берді. Оның сұхбатының кейбір өңделген үзінділері интернетте қолжетімді.

2011 жылғы әлем чемпионаты

Оңтүстік Африкаға жасаған турдан кейін, Үндістан Тест сериясында 1–1 есебімен тең түсіп, бір күндік матчтарда 3–2 есебімен жеңілді. Керстен отбасылық жағдайға байланысты BCCI-мен келісімшартын жаңартпайтынын хабарлады. Керстен екі ұлы, Джошуа мен Джеймс және әйелімен көбірек уақыт өткізгісі келетінін жиі айтатын. Сондай-ақ, үш жыл үйден қашық болу өте ұзақ екенін де мәлімдеді. Бұл жаңалықтан кейін Керстеннің Оңтүстік Африка құрамасының бапкері болу мүмкіндігі талқыланды, себебі Оңтүстік Африка құрамасының бапкері Кори ван Зил де Дүниежүзілік кубоктан кейін келісімшарты аяқталатынын мәлімдеген еді. Керстен 2011 жылғы 2 сәуірде Мумбайдағы Ванхеде стадионында Шри-Ланканы 6 қақпамен және 10 доп қалғанда жеңіп, 2011 жылғы Крикеттен әлем чемпионатында жеңіске жеткеннен кейін бапкерлік қызметін аяқтады. Салтанат кезінде оны Суреш Рейна, Юсуф Патан және Вират Кохли құрмет көрсету үшін стадион айналыстырды. Керстен келісімшартты жаңару туралы барлық қауесеттерді жоққа шығарып, Үндістан құрамасын баптайтынды тоқтатып, отбасымен уақыт өткізу үшін елден кетуге ниеттенгенін айтты.

Оңтүстік Африка (20112013)

2011 жылдың 5 маусымында Кирстен екі жылдық мерзімге Оңтүстік Африка ұлттық крикет құрамасының толық уақытты бапкері болып тағайындалды. Оның алғашқы шешімі – А.Б. де Вильерсті шектеулі оверлер ойынының жаңа капитаны етіп тағайындау, ал Грейм Смит тестілік команданың капитаны қызметінде қалды. Кирстен бапкерлік қызметін 1 тамызда бастады, ал алғашқы тапсырмасы – Австралияға қарсы үйде өткен серия болды. Ол 2009-10 жылдары Англияға қарсы үйде өткен сериядан кейін Микки Артур отставкаға кеткен соң 14 айға уақытша бапкер болған Кори ван Зилдің орнын басты. Кирстен басшылығымен 2012 жылдың тамызында Оңтүстік Африка құрамасы Англияны 2:0 есебімен жеңіп, ICC тестілік рейтингінде бірінші орынға шықты. Кирстен Оңтүстік Африка Крикетімен (CSA) келісімшартын жаңартпады және 2013 жылдың тамызында отбасылық жағдайларды себепке келтіре отырып, ұлттық құраманың бапкері лауазымынан қанағаттанды. 2018 жылдың тамызында ол 2019 жылғы Үндістан Премьер-лигасы үшін бұрынғы бапкер Даниэль Веттори жұмыстан босатылғаннан кейін RCB бас бапкері болып тағайындалды.

Гуджарат Титандары (2022-2024)

2020 жылдың қыркүйегінде бұрынғы бас бапкер Дин Джонстың қайтыс болуынан кейін, 2020 жылдың желтоқсанында Кирстеннің «Карачи Кингз» клубының жаңа бас бапкері болып тағайындалғаны туралы хабарлар тарады. Бірақ кейін бұл ақиқат емес екені белгілі болды, тек Кирстен кандидатурасы қаралып, ақырында бұл қызмет Оңтүстік Африканың бұрынғы крикетшісі Гершель Гиббске берілді. 2021 жылдың қаңтар айында Пәкістан Крикет Кеңесінің қазіргі бас бапкер Мисбах Уль Хақты қызметтен босатуды жоспарлап отырғаны туралы ақпарат тарады. Бұл команданың Әлемдік Тест Чемпионатында Жаңа Зеландияға қарсы нашар нәтиже көрсеткенінен кейін болды. Кирстен мен Зимбабвенің бұрынғы ойыншысы Энди Флауэр бұл қызметке үміткерлер ретінде қарастырылды. 2022 жылдың қаңтарында Кирстен жаңа құрылған «Гуджарат Титанс» командасының соққы беру бапкері және кеңесшісі болып тағайындалды. 2021/22 жылғы Аш сериясында Англияның 4:0 есебімен жеңіліске ұшырауынан кейін Крис Сильвервудтің қызметтен босатылуына байланысты Кирстен ерлер тестінің бас бапкері лауазымына басты үміткер болып саналды, бұрын 2019 жылы Сильвервуд тағайындалғанға дейін Англия Крикет Командасымен де байланысты болған еді. Алайда, бұл лауазым Брендон Маккалумға берілді.

Пәкістан (2024 жылдан қазіргі уақытқа дейін)

2024 жылдың сәуірінде Пәкістан Крикет Кеңесі Кристенді екі жылға шектеулі форматтағы Пәкістан ұлттық крикет құрамасының бас бапкері етіп тағайындады.

Кәсіптік мүдделер

2007 жылы Кирстен Пэдди Аптон мен Дейл Уильямсқа қосылып, "Перформанс Зона" деп аталатын компания құрды. Компанияның негізгі мақсаты – бизнес және спорт салаларындағы жеке тұлғалар мен командалармен жұмыс істеу арқылы клиенттерінің ең жоғары нәтижелерін шығару. Кирстен екі жылдық келісімшарт бойынша Индия құрамасының бапкері, ал Аптон – психикалық дайындық бойынша бапкер болып тағайындалғанда, олар бұл бизнесті жалғастыруға бейімділік танытты. Кирстеннің Индия құрамасының бапкері қызметін атқарғаннан кейін жүзеге асырған алғашқы жобасы – garykirsten.com сайтының құрылуы болды.