Кіріспе

Оңтүстік Африкалық крикетші Ланс Клузенер (4 қыркүйек 1971 жылы туған) – Халықаралық крикет жаттықтырушысы және бұрынғы Оңтүстік Африка крикетшісі. Ол агрессивті ойынымен және жылдам орташа темпті дөңгелек тастауымен танымал болды. Клузенер 1990-жылдар мен 2000-жылдардың басында әлемдегі ең жақсы жан-жақты ойыншылардың бірі және финишер ретінде күшті соққылардың алғашқыларын жасаушылардың бірі болды. Ол қаһарлы ойынымен, допты қатты ұру қабілетімен, шешуші сәттерде қақпаларды алуымен және серіктестіктерді бұзуымен әйгілі болды. Ол зулу тілінде еркін сөйлейтіндіктен "Зулу" деп аталды. Қызметтен кеткеннен кейін ол зулу және кхоса тілдерінде крикетке қатысты пікір білдірумен айналысады. 2019 жылдың қыркүйегінде Клузенер Ауғанстан ұлттық крикет құрамасының бас жаттықтырушысы болып тағайындалды.

Ерте өмір

Клуснер Эмпангени қаласының солтүстігіндегі қант қамысы шаруашылығында өсті, зулу балаларымен бірге Квамбонамиби бастауыш мектебіне қатысты. Кейін ол Дурбан жоғары мектебінде оқыды және мектептің бірінші командасына тек соңғы курста ғана ілікті. Ол үш жыл әскери қызметтен өтті, бұл оның боулингке қарапайым көзқарасын қалыптастыруға көмектесті. Натал командасының менеджері Денис Карлштейн оның боулинг әлеуетін байқап, Клузенерді провинциялық жаттығуларға қатысуға ұсынды. Кейін оны Батыс Индияның жылдам боулері Малкольм Маршалл байқады, ол сол кезде Наталдың бірінші лига крикет маусымында шетелдік ойыншы болған. Клуснер 1993/94 маусымында Наталдың бірінші құрамына алынды және Малкольм Маршалл оны баптады.

Отандық мансап

Клусенер 1991 және 2004 жылдар аралығында Оңтүстік Африканың ішкі лигасындағы Квазулу-Натал (Нашуа Дельфиндері) командасы үшін ойнады. 2004 жылы Нортгемптоншир графтығының крикет клубы оны 2008 жылдың соңына дейін жарамды келісімшартқа алды. «Уантедж-роудта» ол өте қарқынды сырғанау боулингімен және төменгі орта сапындағы күшті соққыларымен көзге түсті. Отбасындағы қайғылы оқиғаларға байланысты, 2008 жылғы маусымның соңында графтықпен келісімшарты жаңартылмауы жарияланды. 2007 жылдың соңында ол Үндістандағы «Индиялық крикет лигасының» Twenty20 турнирінде «Колката Тайгерс» командасы сапында ойнай бастады.

Халықаралық мансап

Клузенер 1996 жылғы 19 қаңтарда Англияға қарсы өткізген матчында бір күндік ойындағы дебютін жасады. 1996/97 жылдары Калькуттада өткен екінші тест матчында Оңтүстік Африка құрамасы сапында алғаш рет тест матчына қатысты. Ол кезде негізінен боулер ретінде ойнаған Клузенер бірінші иннингте Мухаммад Азхаруддиннен көп соққы алды, ол бір сәтте оны бес рет қатарынан төрттікке дейін жеткізді, бірақ Клузенер екінші иннингте 64-ке 8 қадамдық үздік көрсеткішін қайтарды. Тест дебютінде ол Калькуттада 8 викет алды. Оның 8/64 боулинг көрсеткіші тест матчындағы дебютінде Оңтүстік Африка боулерінің ең жақсы көрсеткіші болып саналады. Төртінші тест матчында 1997 жылғы қаңтарда Кейптаунда Үндістанға қарсы 100 доптан соғып, жүздікке жеткенде Оңтүстік Африкалық тест крикетінің ең жылдам тест жүзін тіркеді. Бұл оның алғашқы тест жүзі болды, себебі ол 9-шы нөмірде ойнап тұрғанда соқты. Ол 1998 жылы 50 оверлік турнирге Оңтүстік Африка құрамасына шақырылды, бірақ кейін турнирден бірде-бір ойын өткізбей шығып кетті, ал оның орнына Алан Доусон келді. 1999 жылғы желтоқсанда Порт-Элизабетте Англияға қарсы өткен тест матчында 174 ұпай жинап, матчтың үздік ойыншысы атанды. Клузенер бір күндік халықаралық матчтардағы өте күшті соққы беруші ретінде танымал болды және 1999 жылғы әлем чемпионатында турнирдің үздік ойыншысы атанды. Ол 1999 жылғы әлем чемпионаты алдындағы жылдары үлкен соққы беру қабілетін көрсетті. Оның бейсбол стиліндегі арқа көтерісі мен күркіреп соққы беруі турнирді жарқыратты және Оңтүстік Африканы финалға жақындастырды. 2000 жылы "Wisden" журналы оны "Жылдың үздік крикетшісі" деп таныды. Оның халықаралық мансабы осыдан кейін, негізінен, аяқтарының тұрақты түрде жарақаттануына және сол кездегі Оңтүстік Африка капитаны Грэм Смитпен болған дауға байланысты тоқырады. Смит капитандыққа тағайындалғаннан кейін көп ұзамай болған таңғы кездесуде Клузенерді Оңтүстік Африка ұлттық крикет құрамасының жас ойыншыларына "бұзылыс тудыратын күш" деп сипаттады. Бұл ақпарат Оңтүстік Африка баспасөзінде жарияланды. Кейін Клузенер мен Смит арадағы келіспеушіліктер шешілді. Ол 49 матчта 1906 ұпай жинап, ең жоғары көрсеткіші 174 ұпай болды және тест матчтарында 80 викет алып, 8/64 көрсеткішін тіркеді. 171 бір күндік матчта 41.1 орташа есеппен 3576 ұпай жинап, ең жоғары көрсеткіші 103 ұпай болды және 6/49 көрсеткішімен 192 викет алды. Ол бір күндік матчтарда Оңтүстік Африка құрамасы үшін ең көп бес викет алған ойыншы (6 рет).

1999 жылғы әлем чемпионаты

1999 жылғы Крикет әлем чемпионатында Оңтүстік Африка жартылай финалға өтті, ал Клузенерге дейін турнир өте жақсы өтті, 8 матчта 17 қақпа алды, 250 ұпай (ішінде екі жартылай ғасыр) жинады және қиын жағдайларда күшті соққы беретін ойыншы ретінде танылды. 1999 жылғы әлем чемпионатында ол бес ойын қатарынан алаңнан шықпай, 214 ұпай жинады. Оның бұл тізімі Жаңа Зеландияға қарсы Супер-6 кезеңінде Гавин Ларсенмен тоқтатылды, ол турнирде алғаш рет 4 ұпаймен алаңнан шығарылды. Әлем чемпионатында ол 8 ойынның 2-еуінде ғана алаңнан шығарылды және осы 8 ойында орташа есеппен 142,50 ұпай жинады. Ол Оңтүстік Африка үшін әр матчта өзінің бейімделуін көрсетті, мысалы, Үндістанға қарсы 12* және 3/66, Шри-Ланкаға қарсы 45 доптан 52* және 3/21, Англияға қарсы 48* және 1/16, Кенияға қарсы ДНБ және 5/21, Зимбабвеге қарсы 52* және 1/35, Пакистанға қарсы 46* және 1/41, Жаңа Зеландияға қарсы 4 және 2/46, Австралияға қарсы 36 және 1/53 (Супер-6), 31* 16 доптан және 0/50, жартылай финалда Австралияға қарсы 0/50. Ол турнирде тек бір рет, Австралияға қарсы жартылай финалда қақпа жоғалтты. Ол турнирде бейсбол стиліндегі арқа көтерісі үшін мақталып, 1999 жылғы әлем чемпионатының соңғы 10 оверінде 163 соққы жинады. Оңтүстік Африка турнирде өткізген 9 матчтың 4-еуі үшін «Ойынның үздік ойыншысы» атағын жеңіп алды. Оңтүстік Африканың жеңісімен байланысты төрт сыйлық тізбектей берілді (біреуі Зимбабве жеңісімен араластырылды). Бұл турнирде «Ойынның үздік ойыншысы» атағын алған жалғыз оңтүстік африкалық Жак Каллис болды. Ол Зимбабвеге қарсы жеңілген кезде 58 доппен 52 ұпай жинағаны үшін сынға түсті, ал Оңтүстік Африка 185 ұпаймен алаңнан шығарылғанда, алаңнан шықпай қиын жағдайда қалды. Оның қарсыласы Нил Джонсон да 1999 жылғы әлем чемпионатында өте жақсы ойнады, Зимбабвеге Оңтүстік Африкаға қарсы турнирде жеңіс әкелді, 76 ұпай жинап, 3/27 есебімен ойнады. Оның командаласы Гершель Гиббс соңғы Супер-6 матчта Клузенердің добынан Стив Уоның оңай ұстап алуын жібергенде Клузенерді қиын жағдайға түсірді, бұл матчтың шешуші сәті болды. Уо 120 ұпай жинап, жеңіске жетті, ал Австралия соңғы оверде екі доппен жеңіске жетті. Екінші жартылай финал Англияның Эджбастон қаласында Австралия мен Оңтүстік Африка командалары арасында өтті. Австралия соққыға түскеннен кейін Оңтүстік Африкаға 50 оверде 214 ұпайға жете алуға мүмкіндік берді. Клузенер 44,5 оверде Оңтүстік Африка 175/6 ұпай жинағанда ұрысқа шықты. Оның күшті соққылары және басқа ұрысшылардың қолдауы Оңтүстік Африкаға 205/9 есебімен соңғы оверге кіруге көмектесті, жеңіске жету үшін 9 ұпай және 1 қақпа қана қалып қойды. Клузенер (соққыда) және Аллан Дональд алаңда болды. Клузенер овердің алғашқы екі добында (Дэмиен Флемингпен) төрт рет қатарынан ұтып, ұпайларды теңестірді және Оңтүстік Африкаға 4 доптан кейін жеңіске жету үшін 1 ұпай қана қалып қойды. Үшінші доп нүкте болды, Дональд тым қашықтықта артқа шегініп, өз орнына оралуға тырысқанда, қашып құтылудан қашып құтылды. Төртінші допта Клузенер ортаңғы қақпашы Марк Воға соққыны жіберіп жіберді. Клузенер ұшып кетуге тырысты, бірақ ұшып кету мүмкіндігі жоғары болды және екі доп әлі қалған еді. Алайда, екінші жақтағы Дональд, допты бақылап, соңғы жеткізудегідей басқа жағдайдан аулақ болуды үміттеніп, Клузенердің алаңға қарай жүгіріп келе жатқанын көрмеді және жүгіру туралы шақыруды естімеді. Клузенер боулердің жанына жетті. Сол кезде Уо Флемингке допты жіберді, ол оны Адам Гилкристке жіберді, ол екінші жағынан қақпаларды алып тастады, яғни Дональд қашықтықтан алаңнан шығарылды, осылайша ойын тең нәтижемен аяқталды. Алайда, тең нәтижеге қол жеткізген Австралия құрамасы финалға шықты, өйткені олар турнирдің топтық кезеңінде Оңтүстік Африканы жеңді. Финалдағы ойын кезінде комментатор Билл Лоури айтқандай: "Бұл міндетті түрде сыртқа шығады - о, бұл сыртқа шықты, бұл сыртқа шығады - о, бұл Оңтүстік Африка сыртқа шықты - Дональд жүгірмеді, мен сенбеймін. Австралия әлем чемпионатының финалына жолдама алды - екі доп қалғанда қандай абсурдты жүгіру. Дональд бармады, Клузенер келді - Оңтүстік Африка үшін қандай өкінішті аяқталу". Австралия турнирді жеңіп алды, бірақ Клузенер Серияның үздік ойыншысы деп танылды. 2014 жылы Клузенер сұхбатында Дональдтың кінәлі емес екенін айтты. Клузенер шыдамсыздық танытып, боулердің жанына жеткенімен, жүгірудің жоқ екенін түсіндірді. Ойыннан кейін ол өзіне ашуланып, сол жарысқа қатысқанына өкінді.

1999 жылғы әлем чемпионатынан кейінгі кезең

Дүниежүзілік чемпионаттағы табысты өнер көрсеткеннен кейін, көптеген адамдар оның Оңтүстік Африка құрамасындағы сәтті өнер көрсетуін жалғастыратынын күтті. Ол 2000 жылғы ICC Нокаут Трофиіне Оңтүстік Африка құрамасына шақырылды. Алайда, 2000/01 жылғы Батыс Индия және 2001/02 жылғы Австралия турнелерінде тұрақтылықты сақтап қалуда қиындықтар туындады, нәтижесінде ол біраз уақытқа командадан шығарылды. Содан кейін ол 2002 жылғы ICC Чемпиондар Трофиі мен 2003 жылғы әлем чемпионатына Оңтүстік Африка құрамасына қайта шақырылды. Оңтүстік Африка 2003 жылғы әлем чемпионатының топтық кезеңінен шығып қалғанмен, ол жақсы өнер көрсетті. 2003 жылы Англияға жасаған турнеден кейін оның болашағына қатысты сұрақтар туды. 2003 жылғы Англия тест турнесінен қалу даулы мәселеге айналды, себебі ол Оңтүстік Африка Крикет Кеңесіне қарсы сот шарасына жүгінді, себебі тест командасына орын алғандығына уәде берілген соң, графтық крикет ұсыныстарын қабылдамағандықтан кірісінен айырылды. Кейін Оңтүстік Африка Крикет Кеңесі мен Клузенер екеуі де сот дауын жасырып, келіспеушіліктерін аяқтады. Даулар шешілгеннен кейін ол қайтадан құрамаға шақырылуға мүмкіндік алды және 2003/04 жылғы Батыс Индияға қарсы бір күндік серияға қосылды. Сондай-ақ, ол 2004 жылы Шри-Ланкаға жасаған турнеге тест командасына қайта шақырылды. Ол 2004 жылғы ICC Чемпиондар Трофиіне де қатысты. 2004 жылы ол халықаралық крикеттен кетуін жариялады.

Жаттықтырушылық мансап

Клусенер 2009 жылдың соңында Үндістан крикет лигасымен барлық байланыстарын үзіп, 2010 жылдың көктемінде Оңтүстік Африка крикеті ұсынған үшінші деңгейдегі бапкерлік курсын аяқтады. Ол сондай-ақ Оңтүстік Африканың жоғары өнімділік бағдарламасымен тығыз жұмыс істеді және Оңтүстік Африка А крикет командасын жаттықтырды. Клусенер Бангладеш крикет федерациясымен команданың боулинг бапкері лауазымына келіссөздер жүргізіп жатқанын растады. Бірақ 2010 жылдың қыркүйек айының басында Бангладеш крикет федерациясы Клусенердің жауабын күтіп отырғанын мәлімдеді. Клусенер Бангладештің боулинг бапкері қызметін қабылдаудан бас тарды, Шри-Ланкалық Чампака Раманаяке оның орнына тағайындалды. Клусенердің әйелін Бангладешке тұрақты көшуге көндіре алмағаны хабарланды. 2012 жылдан 2016 жылға дейін ол «Dolphins» командасының бас бапкері болды, ол өзінің ойыншылық карьерасында отандық крикетте өнер көрсеткен. 2012 жылғы отандық маусымның ортасында Клусенер Грэм Фордтан бапкерлік қызметті қабылдады, себебі Форд жартылайлай отставкаға кетіп, Шри-Ланка ұлттық құрамасын жаттықтыру үшін Шри-Ланкаға кетті. 2016 жылдың ақпанында «Dolphins» клубымен жасасқан келісімшарты тоқтатылып, оған келісімшарты жаңартылмайтыны айтылды, бұл Клусенерді «Dolphins» клубынан босату тәсіліне қатысты төрелікке жүгінуге итермеледі. 2016 жылы ол Зимбабве ұлттық құрамасының соққы беру бапкері болып жұмыс істеді және 2018 жылға дейін қызмет етті. Ол сондай-ақ Тамил Наду премьер-лигасында «Lyca Kovai Kings» командасын жаттықтырды. 2018 жылы ол Бангладеш премьер-лигасында Даниель Ветторидің орнына «Rajshahi Kings» командасының бас бапкері болып тағайындалды. 2018-19 жылғы «Ранжи» турнирі алдында ол Дели командасының кеңесші бапкері болды. Ол «Mumbai Indians» командасының соққы беру бапкері болды және «Delhi Capitals» командасын да жаттықтырды. 2019 жылы ол Оңтүстік Африканың Үндістанға қарсы өткен T20 сериясында уақытша соққы беру бапкерінің көмекшісі болды. 2019 жылдың шілдесінде Клусенер Еуро T20 Slam крикет турнирінің бірінші шығарылымында «Glasgow Giants» командасының бас бапкері болып тағайындалды. 2019 жылдың қыркүйегінде Клусенер Фил Симмонстың орнына Ауғанстан ұлттық крикет құрамасының бас бапкері болды. Ол 2021 жылғы T20 әлем чемпионатынан кейін қызметтен кетті. Жалпы, Клусенердің басшылығымен Ауғанстан үш тест матчының біреуінде, алты бір күндік матчтың үшеуінде және он төрт T20 халықаралық матчтың тоғызында жеңіске жетті. 2020 жылдың желтоқсанында ол 2021 жылғы T10 лигасы кезінде «Bangla Tigers» командасының директоры болып тағайындалды. 2022 жылдың қаңтарында Клусенер Бангладеш премьер-лигасында «Khulna Tigers» командасының бас бапкері болды. 2022 жылы ол бастапқыда Шри-Ланка ерлер крикет құрамасының бас бапкері лауазымына үміткер болғаны хабарланды, бірақ Шри-Ланка крикеті оны кандидаттардың бірі ретінде қысқа тізімге енгізгеннен кейін, жеке себептерді келтіре отырып, соңғы сәтте бас тартты. 2022 жылдың наурыз айында ол Зимбабве ерлер құрамасының соққы беру бапкері болып қайта тағайындалды. Қазіргі уақытта ол Үндістанның солтүстік-шығыс штаты Трипураның крикет командасын жаттықтырады. Ол IPL командасы «Lucknow Super Giants» командасының көмекші бапкерінің бірі.

Жеке өмір

Клюзенер балық аулауды ұнатады. Ол сонымен қатар аң аударуға құмар. Ланс 2000 жылдың 13 мамырында Дурбанда 28 жасында Изабелл Потгитерге үйленді. Олардың екі ұлы бар. Ол Сингапурда бас кеңсесі орналасқан, блокчейн негізіндегі Крикет Фондының ізгі ниет елшісінің бірі.