Кіріспе

Сызықты және ортогоналды басқару осьтері бар робот – үш негізгі басқару осьтері сызықты (яғни айналудың орнына тура сызықта қозғалатын) және бір-біріне тік бұрышта орналасқан өнеркәсіптік робот. Бұл роботтар картезиандық координатты роботтар (немесе сызықтық роботтар) деп те аталады. Үш жылжымалы буын – білектің жоғары-төмен, алға-артқа, жақын-алыс қозғалысына сәйкес келеді. Бұл механикалық құрылым роботтың басқаруын жеңілдетеді және басқа да артықшылықтар береді. Ол үш өлшемді кеңістікте жұмыс істегенде жоғары сенімділік пен дәлдікке ие. Роботтық координаттар жүйесі ретінде көлденең қозғалысқа және қораптарды үйіп қоюға да тиімді.

Конфигурациялар

Роботтарда қатты байланыстардан тұратын механизмдер болады, олар сызықтық (призмалық P) немесе айналмалы (революциялық R) қозғалысы бар буындармен қосылған, немесе екеуінің комбинациясынан құралған. Активті призмалық P және активті айналмалы R буындар бағдарламаланатын басқару арқылы моторлармен қозғалады, бұл күрделі автоматтандырылған тапсырмаларды орындау үшін объектілерді манипуляциялауға мүмкіндік береді. Активті призмалық P буындардың сызықтық қозғалысын айналмалы моторлар тісті дөңгелектер немесе шківтер арқылы қозғалтуы мүмкін. Картезиандық координаттардағы роботтар Картезиандық координаттар жүйесінің X, Y, Z осьтерімен сәйкес келетін өзара перпендикуляр активті призмалық P буындарымен басқарылады. Қатаң түрде "робот" болмаса да, басқа манипулятор түрлері, мысалы, компьютерлік сандық басқару (CNC) машиналары, 3D принтерлер немесе қаламдық принтерлер де өзара перпендикуляр активті призмалық P буындарының ұқсас механикалық құрылымына ие.

Бірлескен топология

Бір тізбек буындар мен қосылыстар арқылы қозғалатын нысанды тізбекті манипуляторлардың базасына қосады. Көптеген тізбектер (жіктер) қозғалатын нысанды параллель манипуляторлардың базасына жалғайды. Көптеген картезиандық координаттар роботтары толығымен тізбекті немесе тізбекті және параллель байланысқан буындардың комбинациясы болып табылады. Алайда, толығымен параллель байланысқан картезиандық координаттар роботтары да бар.

Еркіндік деңгейлері

Олар сызықтық белсенді призмалық P буындармен қоздырылатындықтан, Картезиандық координатты роботтар көбінесе объектілерді тек сызықтық ауысу T еркіндік дәрежесімен манипуляциялайды. Дегенмен, кейбір Картезиандық координатты роботтарда айналу R еркіндік дәрежесі де болуы мүмкін.

Құрылыс

Картезиандық координаттар роботының әрбір осі әдетте сызықтық этаптан тұрады, ол сызықтық иісқұбыр геометриялық жағынан сызықтық подшипниктерге параллель орналасқан. Сызықтық иісқұбыр әдетте екі сызықтық подшипник арасында, бір-бірінен белгілі қашықтықта орналастырылып, моменттік жүктемелерді ұстау үшін қолданылады. Бір-біріне тігілген екі перпендикуляр сызықтық этап XY кестесін құрайды. XY кестелерінің мысалдары – фрезерлік станоктардың XY осьтері немесе дәл позициялық этаптар. Кем дегенде бір ұшы ғана тіреуге ие болған картезиандық координаттар роботының сызықтық этапы қолданылады. Кронштейнге орнатылған конструкция, мысалы, зертханалық автоматтандыру сияқты, таңдап алу және орналастыру қолданбалары үшін бөлшектерге қолжетімділікті қамтамасыз етеді. Көлденең бөлігі екі ұшынан тірелген картезиандық координаттар роботтары кейде порталды роботтар деп аталады; олар механикалық тұрғыдан порталды крандарға ұқсас, бірақ соңғылары көбінесе роботтар болып табылмайды. Порталдық роботтар көбінесе өте үлкен болады және ауыр жүктерді көтере алады.

Қолданбалар

Картезиандық координаттар роботтарының кең таралған қолданыс аймақтары компьютерлік сандық басқару машиналары (CNC машинасы) және 3D басып шығару болып табылады. Ең қарапайым қолданысы – фрезерлік станоктар мен плоттерлерде, онда маршрутизатор немесе қалам сияқты құрал X және Y жазықтығы бойынша қозғалып, нақты сурет жасау үшін бетке көтеріліп, түсіріледі. "Pick and place" машиналары – картезиандық координаттар роботтарының тағы бір қолданыс аймағы. Мысалы, CNC токарлық машиналарын өндіру желілерінде үзіліссіз бөлшектерді тиеу және түсіру үшін, сондай-ақ ауыр жүктерді жоғары жылдамдықпен және жоғары дәлдікпен 3 осьті (X, Y, Z) іріктеу және орналастыру операцияларын жүзеге асыру үшін жоғары орналасқан порталды картезиандық роботтар қолданылады. Жалпы алғанда, жоғары орналасқан порталды картезиандық роботтар көптеген автоматтандыру жүйелері үшін қолайлы.