Кіріспе

Әскери бөлімшенің құрылымы мен жабдықтары

Ұйымдастыру және жабдықтар кестесі (TOE немесе TO&E) – әскери бөлімшелердің белгіленген құрылымы, штаттық саны және жабдықтары. "T/O" және "T/E" аббревиатураларында да қолданылады. Бұл кесте бөлімшенің міндеттері мен қабілеттері, сондай-ақ оның ағымдағы жағдайы туралы ақпаратты қамтиды. Жалпы ТОЕ нақты бір бөлімшеге емес, бөлімше түріне (мысалы, жаяу әскер батальоны) қолданылады (2-ші батальон, 4-ші жаяу әскер полкі сияқты). Кейде бірдей әскер түрінің (мысалы, жаяу әскер) барлық бөлімшелері бірдей құрылымдық ережелерді сақтайды; бірақ көбінесе, нақты жағдайларға бейімделген TOE-дің түрлі нұсқалары болады (мысалы, АҚШ армиясында Ұйымдастыру және жабдықтың өзгертілген кестелері (MTOE)).

Кеңес Одағы мен Ресей

Кеңес және Ресей Қарулы Күштерінде 1930 жылдан бері Әскери-тактикалық есептеме (АТО) үшін қолданылатын термин – "Штатное расписание" (Штатное расписание, сөзбе-сөз – Штат тізімі деп аударылады). Ол "Штат" (штат) терминінен шыққан, бұл сөзбе-сөз "бекіту" дегенді білдіреді және Әскери-тактикалық есептеменің (АТО) синонимі ретінде екінші мағынада қолданылады. Қазандырғыңыз болса, Кеңес Одағы мен қазіргі Ресейде "Штатное расписание" термині әскери бөлімдерге ғана емес, сонымен қатар министрліктер, ведомстволар, университеттер, ауруханалар сияқты мемлекеттік ұйымдарға және тіпті жеке компаниялардың корпоративтік құрылымына да қолданылған. Қызыл Армияның көптеген атқыштар дивизиясы Барбаросса операциясының басында 1941 жылдың 5 сәуіріндегі Штат 04/400 бойынша әрекет етті. Бұл Штат бойынша атқыштар дивизиясы үш атқыштар полкі, жеңіл және гаубицалық артиллерия полкі, басқа да артиллерия бөлімшелері, барлау батальоны, жауынгерлік инженерлер батальоны, байланыс, химиялық рота (дезинфекция/жалынды таратқыш), көлік, медициналық және материалдық-техникалық қамтамасыз ету бөлімдері, авиациялық эскадрилья және дивизия штабынан тұруы керек еді, оның құрамына дивизия командирі (1/0/0), дивизия штабы (70 адам, оның ішінде 12 жылқы және 13 көлік), бес офицерден тұратын квартирмейстерлік бөлім (5/0/0), екі офицерден тұратын әскери сот (әскери әділет) және 11 офицерден тұратын саяси бөлім кіретін еді. Кеңес атқыштар дивизиялары көбінесе штаттық санынан әлдеқайда төмен жұмыс істеуге мәжбүр болды. Мысалы, Шығыс майданындағы шайқастардың ортасында 1942 жылдың 20 шілдесінде 284-ші атқыштар дивизиясы туралы баяндамада былай делінген: "Комиссар Ткаченко дереу көлік құралдарын (жедел жәрдем машиналарын қоса алғанда, олардың мүлдем болмауы), шағын қару-жарақ пен қолдау құралдарын, жүк таситын жылқыларды және жақын жердегі жабдықтау базасын беруді сұрады. Бірінші күнгі шайқастан кейін ол жарылғыш снарядтардың жетіспеуінен артиллерияның қарсыластың атыс нүктелері мен әскерлеріне қарсы бронебойғыш снарядтармен оқ атуға мәжбүр болғанын, автоматтарына патрон болмағанын, көптеген сарбаздардың киімдері мен аяқ киімдері тозығы жеткенін және қару-жарақ жетіспеуіне байланысты қосымша күштерді шайқасқа тарту мүмкін болмағанын хабарлады. Екінші дүниежүзілік соғыстың алғашқы 30 айында Қызыл Армия бөлімдері мен құрамаларының нақты саны (далалық норма бойынша) штаттық тізімде көрсетілген сандарға сирек кездесетін еді. Жұмыс күшінің жетіспеуі жиі кездесетін құбылыс еді. Барбаросса операциясы басталғанда, немістерге қарсы тұрған дивизиялардың орташа саны шамамен 67% құрады; үлкен ауытқулармен, Stavka операциялардың алдында дивизияларды толықтырған кезде орташа көрсеткіштер көтеріле бастады, содан кейін құрамалар шайқаста әлсіреп қалды. Бірнеше дивизиялардың жүздеген сарбаздармен жұмыс істеуін жалғастырған жағдайлар тіркелді. 1943 жылдың ортасында негізгі шабуыл бағыттарындағы орташа персонал саны қажетті штаттың 75-80% құрады. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін құрамалар күшін төмендетудің бірнеше деңгейлерінде ("А", "Б", "В", "Г") ұсталды, бұл ресейлік кириллица әрпінің алғашқы төрт әрпіне сәйкес келеді. КСРО Қарулы Күштерінде төмендетілген (кадрлық) бөлімшелер мен құрамаларды құрудың себебі – Қарулы Күштерді қысқарту қажеттілігі, сонымен бірге офицерлік құрамды, әскери техниканы, қару-жарақ пен материалдарды сақтау. Мысалы, 1979 жылдың желтоқсанының басында "кадрлық" 201-ші мотоатқыштар дивизиясының 191-ші мотоатқыштар полкінде 12 (он екі) адам болды (полк мемлекеттік "Г" күшінде сақталды). Полк Әфғанстанға жіберілген 1980 жылдың қаңтарында полк құрамының саны 2200 адамға дейін өсті.

Теңіз әскерлері

Теңізшілердің Т/О&Е-лері әрбір нақты типті және мөлшердегі бөлімше үшін жасалған жалпы үлгіге негізделеді, мысалы, жаяу әскер батальонының қару-жарақ ротасы немесе ауыр тікұшақ эскадрильясы. Бұл үлгілер әр бөлімшенің қажеттілігіне қарай өзгетуге жатады. Теңіз жаяу әскерлері бөлімшедегі нақты персонал мен жабдық туралы ақпаратты басқа да құжаттар арқылы растайды. T/O бөлімінде бөлімшедегі әрбір бекітілген лауазым, міндеттерді орындау үшін қажетті әскери шендер мен әскери мамандықтар бойынша көрсетіледі. T/E бөлімінде рұқсат етілген жабдықтардың табельдік нөмірі мен саны көрсетіледі.